భారతదేశ పర్యావరణ పరిరక్షణ చరిత్రలో మరో స్వర్ణ అధ్యాయం లిఖితమైంది. దేశంలో అంతర్జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన చిత్తడి నేలల సంఖ్య వంద దాటి, ఏకంగా 101వ మైలురాయికి చేరుకుంది. ఈశాన్య రాష్ట్రమైన అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని అత్యంత అరుదైన 'గ్లా సరస్సు' (Glaw Lake) ను ప్రతిష్టాత్మక రామ్సార్ స్థలంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా ప్రకటించింది.
పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడుతూ, ప్రకృతి వనరులపై ఆధారపడి జీవించే స్థానిక గిరిజన సమాజాల మనుగడకు రక్షణ కల్పించడంలో ఇదొక చారిత్రాత్మక విజయంగా నిలిచింది. విశేషమేమిటంటే అరుణాచల్ ప్రదేశ్ నుంచి 'రామ్సార్' జాబితాలో చోటు దక్కించుకున్న తొలి చిత్తడి నేల ఇదే కావడం గమనార్హం.
తూర్పు హిమాలయ పర్వత శ్రేణులలో, జీవవైవిధ్యానికి నిలయంగా ఉన్న 'కమ్లాంగ్ టైగర్ రిజర్వ్ అండ్ వైల్డ్లైఫ్ శాంక్చురీ' పరిధిలో ఈ గ్లా సరస్సు కొలువై ఉంది. కొండల నుంచి నిరంతరం ప్రవహించే మంచి నీటి ఊటలే ఈ సరస్సుకు ప్రధాన ఆధారం. దట్టమైన ఉష్ణమండల అడవుల మధ్య అస్పృశ్యంగా, స్వచ్ఛమైన నీటితో మెరిసే ఈ సరస్సు పర్యావరణ రక్షణలో అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ శాఖ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ ఈ ఘనతను వెల్లడిస్తూ, దేశ పర్యావరణ భద్రతకు ఇది పెద్ద పీట వేస్తుందని వ్యాఖ్యానించారు. గ్లా సరస్సు దాని చుట్టుపక్కల ప్రాంతం అత్యంత సంపన్నమైన ప్రకృతి సంపదకు నెలవు. ఈ ప్రాంతంలో దాదాపు 150కి పైగా రకాల అరుదైన చెట్లు, 49 రకాల ప్రత్యేకమైన పూల జాతులు ఉన్నట్లు అధికారులు గుర్తించారు. నిత్యం పచ్చదనంతో అలరారే ఈ అడవి వందలాది పక్షులు, జంతువులకు తాగునీటిని, నివాసాన్ని అందిస్తోంది. ఈ సరస్సుకు అంతర్జాతీయ హోదా దక్కడం వల్ల ఈ ప్రాంతంలో పర్యావరణ వ్యవస్థ మరింత బలపడటమే కాకుండా, స్థానిక నీటి వనరుల రక్షణకు గట్టి భద్రత లభిస్తుంది. దేశంలో ప్రకృతి పరిరక్షణ దిశగా సాగుతున్న ప్రయాణంలో ఇది ఒక మైలురాయి. 2014 నాటికి భారత్లో కేవలం 26 రామ్సార్ స్థలాలు మాత్రమే ఉండగా, పక్కా ప్రణాళికలు, స్థానిక ప్రజల భాగస్వామ్యంతో నేడు ఆ సంఖ్య ఏకంగా 101కి చేరింది. సెంచరీ దాటి ముందుకు సాగుతున్న ఈ ప్రయాణం పర్యావరణ సమతుల్యత పట్ల భారత్ చూపిస్తున్న నిబద్ధతకు అద్దం పడుతోంది. కొత్తగా వచ్చిన ఈ గుర్తింపు వల్ల ఈశాన్య భారతంలో ఈకో టూరిజం పుంజుకోవడమే కాకుండా, స్థానిక గిరిజనులకు పర్యావరణ అనుకూల జీవనోపాధి లభించే అవకాశం ఉద్భవించింది. కమ్లాంగ్ టైగర్ రిజర్వ్ గుండెకాయ!
172 ఏళ్లనాటి బడి: హిమాలయాల మడిలో ప్రపంచంలోనే బెస్ట్ క్యాంపస్!
అరుదైన వృక్షాలు.. వేలాది ప్రాణులకు నిలయం
హిమాలయాల్లో ఒంటిపై నూలుపోగు లేకుండా తిరుగుతున్న స్టార్ హీరో
2014 నుంచి సాగిన అద్భుత ప్రయాణం