LVM3 రాకెట్ టెక్నాలజీ ప్రైవేట్ కంపెనీలకు బదిలీ: బాహుబలి రాకెట్ కొత్త ప్రయాణం.!!
చారిత్రాత్మక చంద్రయాన్-3 మిషన్ను విజయవంతంగా ప్రయోగించిన భారత్కు చెందిన అత్యంత బరువైన రాకెట్, లాంచ్ వెహికల్ మార్క్-III (LVM3), ఇప్పుడు కొత్త దశలోకి అడుగుపెట్టనుంది. ఈ రాకెట్ తయారీ, సాంకేతికత, ఆపరేషన్లను ప్రైవేట్ రంగానికి బదిలీ చేసే ప్రక్రియను ప్రభుత్వం ప్రారంభించింది.అంతరిక్ష రంగంలో ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించే ప్రభుత్వ నోడల్ ఏజెన్సీ అయిన 'ఇన్-స్పేస్' (IN-SPACe), LVM3 లాంచ్ వెహికల్ యొక్క ఎండ్-టు-ఎండ్ తయారీ, నిర్వహణ మరియు వాణిజ్యీకరణను చేపట్టేందుకు భారతీయ కంపెనీల నుంచి ఆసక్తి వ్యక్తీకరణ (Expression of Interest - EOI) ఆహ్వానించింది.
భారత అంతరిక్ష కార్యక్రమంలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన సంస్కరణగా పరిగణించబడుతోంది. ఇది ఇస్రో (ISRO) నుంచి ప్రైవేట్ పరిశ్రమకు పరిణతి చెందిన లాంచ్ సిస్టమ్లను క్రమంగా బదిలీ చేయడమే కాకుండా, భవిష్యత్ కీలక ప్రాజెక్టులపై దృష్టి పెట్టేందుకు జాతీయ అంతరిక్ష సంస్థకు వీలు కల్పిస్తుంది. గతంలో, స్మాల్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (SSLV) ప్రాజెక్టును కూడా హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (HAL)కి ఇస్రో బదిలీ చేసిన సంగతి తెలిసిందే.
LVM3 అంటే ఏమిటి?
LVM3ని దాని భారీ పేలోడ్ సామర్థ్యం కారణంగా తరచుగా భారతదేశపు "బాహుబలి" రాకెట్గా పిలుస్తారు. మూడు దశల ఈ రాకెట్ అనేక భారతీయ మరియు అంతర్జాతీయ ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా ప్రయోగించింది. 2023లో చంద్రయాన్-3ని చంద్రునిపైకి చేర్చిన తర్వాత ఇది ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపు పొందింది. అంతేకాకుండా, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య లాంచ్ మార్కెట్లో తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకుంటూ వన్-వెబ్ (OneWeb) శాటిలైట్ కాన్స్టెలేషన్ మిషన్లను కూడా ఇది విజయవంతంగా ప్రయోగించింది.
LVM3 బదిలీ వెనుక అసలు ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
EOI డాక్యుమెంట్ ప్రకారం, ఈ రాకెట్ను వాణిజ్యపరంగా తయారు చేయడానికి, ఆపరేట్ చేయడానికి మరియు మార్కెటింగ్ చేయడానికి తగిన ప్రైవేట్ పరిశ్రమ భాగస్వామిని కనుగొనడమే IN-SPACe లక్ష్యం. ఎంపిక చేసిన కంపెనీకి లేదా కన్సార్టియానికి 42 నెలల పాటు లేదా రెండు LVM3 రాకెట్లను విజయవంతంగా ప్రయోగించే వరకు ఇస్రో నుంచి పూర్తి సహకారం అందుతుంది.
ప్రైవేట్ సంస్థలకు సొంతంగా లాంచ్ సేవలను అందించే అవకాశం కల్పించడం ద్వారా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న శాటిలైట్ లాంచ్ డిమాండ్ను అందుకోవాలని మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో భారత్ తన స్థానాన్ని బలోపేతం చేసుకోవాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఎవరు అర్హులు?
ఎంపిక ప్రక్రియలో పాల్గొనే వారికి కొన్ని నిబంధనలు ఉన్నాయి. దరఖాస్తుదారులు కనీసం ఏడు సంవత్సరాలుగా పనిచేస్తున్న ప్రైవేట్ యాజమాన్యం గల భారతీయ సంస్థలు అయి ఉండాలి. అలాగే స్పేస్ లేదా ఏరోస్పేస్ రంగంలో ఐదేళ్ల అనుభవం తప్పనిసరి. అలాగే కంపెనీలు గత ఐదు ఏళ్లలో, మూడు సంవత్సరాలుగా సగటున రూ. 800 కోట్ల కంటే ఎక్కువ వార్షిక టర్నోవర్ కలిగి ఉండాలి లేదా కనీసం రూ. 2,000 కోట్ల విలువ ఉండాలి. భారీ బహుళ-విషయ ప్రాజెక్టులను నిర్వహించగల సామర్థ్యం మరియు అనుభవం ఉన్న సంస్థలకు ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.
గమనిక: గగన్యాన్ వ్యోమగాములను అంతరిక్షంలోకి తీసుకెళ్లేందుకు ఈ LVM3 యొక్క హ్యూమన్-రేటెడ్ వెర్షన్ను ఉపయోగిస్తారు. అయితే, ఈ మార్పు చేసిన రాకెట్ వెర్షన్ను కూడా ప్రైవేట్ రంగానికి బదిలీ చేస్తారా లేదా అనే దానిపై ఇంకా స్పష్టత లేదు.
ప్రైవేట్ రంగానికి బదిలీ ఎందుకు?
LVM3ని ప్రైవేట్ రంగానికి అప్పగించాలనే నిర్ణయం ఇస్రో పాత్రను పునర్నిర్వచించే ప్రభుత్వ వ్యూహంలో భాగం. రాకెట్ల దినచర్య తయారీ మరియు నిర్వహణపై వనరులను ఖర్చు చేసే కంటే, గగన్యాన్ హ్యూమన్ స్పేస్ఫ్లైట్ మిషన్, భవిష్యత్ చంద్ర అన్వేషణలు, అధునాతన ఎర్త్ అబ్జర్వేషన్ సిస్టమ్లు మరియు ఇతర గ్రహాంతర మిషన్ల వంటి భారీ మరియు సాహసోపేతమైన ప్రాజెక్టులపై దృష్టి పెట్టాలని ఇస్రో యోచిస్తోంది.
"నేషనల్ స్పేస్ పాలసీకి అనుగుణంగా దేశంలో ప్రైవేట్ అంతరిక్ష వ్యవస్థను పటిష్టం చేయడానికి, గగన్యాన్, చంద్రయాన్-4, 5 మరియు శుక్రయాన్ వంటి పెద్ద ప్రాజెక్టులపై ఇస్రో దృష్టి సారించేలా చేయడానికి ఈ ప్రణాళికలు రూపొందించబడ్డాయి" అని ఇండియన్ స్పేస్ అసోసియేషన్ డీజీ లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ఏ కే భట్ పేర్కొన్నారు.
ఈ ప్రయత్నం విజయవంతమైతే, LVM3 కేవలం ప్రభుత్వ ఆపరేటెడ్ లాంచర్ నుండి భారతదేశపు కీలక వాణిజ్య హెవీ-లిఫ్ట్ రాకెట్గా మారుతుంది, తద్వారా భారత్ అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థలో కొత్త అధ్యాయం మొదలవుతుంది.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google