Caste Census:1931 తర్వాత సమగ్ర కుల జనగణన ఎందుకు జరగలేదు?

Caste Census:దేశంలో కుల ఆధారిత జనగణనపై ప్రస్తుతం తీవ్ర రచ్చ జరుగుతోంది. కులాలవారీగా జనాభా లెక్కలు తీయడం వల్ల సామాజిక న్యాయం జరుగుతుందని కొందరు వాదిస్తుంటే, ఇది సమాజాన్ని మరింతగా విభజిస్తుందని మరికొందరు ఆందోళన చెందుతున్నారు. అయితే, ఈ మొత్తం చర్చలో ఒక కీలకమైన ప్రశ్న తలెత్తుతోంది: దేశంలో చివరిసారిగా సమగ్ర కుల గణన జరిగింది 1931లో అంటే దాదాపు ఒక శతాబ్దం కిందట. మరి ఆ తర్వాత ఎందుకు జరగలేదు? స్వాతంత్ర్యం సిద్ధించాక ప్రభుత్వాలు ఈ అంశంపై ఎలాంటి వైఖరిని అవలంబించాయి? దీని వెనుక ఉన్న కారణాలు, ఆశయాలు, రాజకీయాలు ఏమిటి..?

బ్రిటీష్ కాలంలో కుల గణన -అవసరాల కోసం
బ్రిటీష్ వలసవాదులు భారతదేశాన్ని పాలించే క్రమంలో సామాజిక నిర్మాణాన్ని అర్థం చేసుకోవడం,పరిపాలనా సౌలభ్యం,సైన్యం నియామకాలు,పన్నుల వసూలు వంటి వివిధ అవసరాల కోసం క్రమం తప్పకుండా జనగణనను నిర్వహించేవారు.1881 నుంచే జనగణనలో కుల వివరాలను సేకరించడం ప్రారంభించారు.కులాన్ని ఒక ప్రధాన సామాజిక విభాగాలుగా గుర్తించి,వారి జనాభా,ఆర్థిక స్థితిగతులు,వృత్తులు వంటి వివరాలను నమోదు చేసేవారు.1931 జనగణన చివరిసారిగా కుల వివరాలను సమగ్రంగా సేకరించింది. ఈ లెక్కల ఆధారంగానే అప్పట్లో పలు సామాజిక వర్గాలకు ప్రయోజనాలు కల్పించడం జరిగింది. వలస పాలకులకు ఇది ఒకరకంగా 'విభజించి పాలించు' (Divide and Rule) విధానానికి కూడా ఉపయోగపడిందని విమర్శ ఉంది.

స్వాతంత్ర్యం తర్వాత - కులాన్ని పక్కన పెట్టాలని ప్రయత్నం

1947లో భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం సిద్ధించుకుంది. దేశ విభజన గాయం ఇంకా మానలేదు. ఇలాంటి సమయంలో, దేశాన్ని ఏకీకృతం చేయడం, జాతీయ భావాన్ని పెంపొందించడం అత్యంత ముఖ్యం అని దేశ తొలి నాయకులు భావించారు. దేశ తొలి ప్రధాని పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూతో పాటు చాలా మంది స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు కులాన్ని ఒక సామాజిక రుగ్మతగా, దేశ ప్రగతికి, ఐక్యతకు ఆటంకంగా భావించారు. కుల వ్యవస్థ క్రమంగా బలహీనపడి, దేశం ఆధునికత వైపు అడుగులు వేయాలని వారు ఆకాంక్షించారు.

ఈ ఆదర్శవాద దృక్పథంలోంచే కీలకమైన నిర్ణయం తీసుకున్నారు. జనగణన అనేది దేశ భవిష్యత్ ప్రణాళికలకు, అభివృద్ధికి అత్యంత కీలకమైన డేటాను అందిస్తుంది. దీంట్లో కుల వివరాలను నమోదు చేయడం వల్ల కుల గుర్తింపులు మరింత బలోపేతమై, సమాజంలో విభజన తలెత్తుతుందని, జాతీయ ఐక్యతకు భంగం వాటిల్లుతుందని నాయకులు భావించారు. అందుకే, 1951 నుంచి జరగాల్సిన సాధారణ జనగణన నుంచి కుల వివరాల సేకరణను నిలిపివేశారు.

అయితే, రాజ్యాంగపరంగా షెడ్యూల్డ్ కులాలు (SCs) మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల (STs) వారికి ప్రత్యేక రక్షణలు, రిజర్వేషన్లు కల్పించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉంది. వీరి అభివృద్ధికి ప్రత్యేక ప్రణాళికలు రూపొందించడం, వారి జనాభా ఆధారంగా నిధులు కేటాయించడం, రిజర్వేషన్లు అమలు చేయడం వంటి వాటికి కచ్చితమైన జనాభా లెక్కలు అవసరం. కాబట్టి, SC, STల జనాభా లెక్కలను మాత్రం ప్రతి జనగణనలోనూ సేకరించడం కొనసాగించారు. మిగిలిన కులాల వివరాలను మాత్రం వదిలేశారు.

ఆదర్శవాదం vs వాస్తవం: కులం బ్రతికే ఉంది..

నెహ్రూ నాయకత్వంలోని ప్రభుత్వాలు ఆదర్శవాదంతో కులాన్ని పక్కన పెట్టాలని భావించినా,ఆచరణలో అది అంత తేలిక కాలేదు.భారతీయ సమాజంలో కుల వ్యవస్థ లోతుగా పాతుకుపోయింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనే కాదు,పట్టణాల్లోనూ,ప్రభుత్వ రంగంలోనూ,ప్రైవేట్ రంగంలోనూ కులం ప్రభావం ఏదో ఒక రూపంలో కొనసాగుతూనే ఉంది.విద్య,ఉపాధి,ఆర్థిక అవకాశాలు,సామాజిక స్థితిగతులు ఇప్పటికీ చాలా వరకు కులంతో ముడిపడి ఉన్నాయి.

మండల్ కమిషన్ తర్వాత మారిన దృక్పథం:
1980లలో మండల్ కమిషన్ నివేదిక సమర్పణ, 1990లలో ఇతర వెనుకబడిన తరగతులకు (OBCలు) కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో రిజర్వేషన్లు అమలు చేసిన తర్వాత పరిస్థితి మారింది. OBCలకు రిజర్వేషన్లు కల్పించాలన్నా, వారి జనాభా ఎంత ఉందో కచ్చితంగా తెలియాలి.ఏయే కులాలు వెనుకబడ్డాయో గుర్తించాలి. 1931 నాటి లెక్కలు ఆధునిక కాలానికి సరిపోవు. దీంతో OBC జనాభా లెక్కల ఆవశ్యకత తీవ్రంగా తెరపైకి వచ్చింది. అప్పటివరకు కులాన్ని విస్మరించాలనుకున్న ప్రభుత్వాలు, రాజకీయ పార్టీలు తమ వైఖరిని మార్చుకోవాల్సి వచ్చింది.

SECC 2011:ఒక అసంపూర్ణ ప్రయత్నం

OBC జనాభా లెక్కలపై పెరుగుతున్న డిమాండ్‌ నేపథ్యంలో, యూపీఏ ప్రభుత్వం 2011లో సామాజిక-ఆర్థిక కుల గణన (Socio-Economic Caste Census - SECC) ను నిర్వహించింది. ఇది కేవలం జనాభా గణన కాదు, కుల వివరాలతో పాటు సామాజిక, ఆర్థిక స్థితిగతులను కూడా సేకరించే ప్రయత్నం. అయితే, ఈ గణనలో సేకరించిన కుల డేటాను కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా విడుదల చేయలేదు. డేటాలో పెద్ద ఎత్తున లోపాలున్నాయని, కచ్చితత్వం లేదని కారణాలు చూపింది. ఇది పెద్ద రాజకీయ దుమారానికి దారితీసింది. కుల డేటాను కావాలనే ప్రభుత్వం అణచివేస్తోందని అనేక పార్టీలు, సామాజిక వర్గాలు విమర్శించాయి.

తిరిగి బలంగా వినిపిస్తున్న డిమాండ్:
SECC 2011 అనుభవం తర్వాత, సమగ్ర కుల గణన డిమాండ్ మరింత బలోపేతమైంది. అనేక ప్రాంతీయ పార్టీలు, OBC సంఘాలు ఈ డిమాండ్‌ను తీవ్రతరం చేశాయి. బీహార్ ప్రభుత్వం సొంతంగా రాష్ట్ర స్థాయిలో కుల సర్వే నిర్వహించడం ఈ డిమాండ్‌కు కొత్త ఊపునిచ్చింది. వెనుకబడిన వర్గాలకు వారి జనాభా దామాషా ప్రకారం ప్రయోజనాలు, ప్రాతినిధ్యం లభించాలంటే కుల గణన తప్పనిసరి అని మద్దతుదారులు బలంగా వాదిస్తున్నారు.

1931లో కేవలం పాలనా అవసరాల కోసం మొదలైన కుల గణన, స్వాతంత్ర్యం తర్వాత దేశ ఐక్యత పేరుతో పక్కన పెట్టబడింది. ఆ తర్వాత సామాజిక వాస్తవాలు, రాజకీయ పరిణామాలు, మండల్ కమిషన్ అమలు వంటి కారణాల వల్ల కుల గణన అవశ్యకత మళ్ళీ తెరపైకి వచ్చింది. ఆదర్శవాదం నుంచి ఆచరణాత్మక అవసరాల వైపు ప్రభుత్వాల వైఖరి మారింది. దాదాపు ఒక శతాబ్దం తర్వాత, దేశం మళ్ళీ కుల గణన చేయాలా? వద్దా? దాని పర్యవసానాలు ఏమిటి? అనే దానిపై తీవ్రంగా ఆలోచిస్తోంది. ఇది ఆధునిక భారతదేశంలో కుల వాస్తవికతతో సాగుతున్న నిరంతర సంఘర్షణకు, సామాజిక న్యాయం, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యంపై జరుగుతున్న లోతైన చర్చకు అద్దం పడుతోంది. భవిష్యత్తులో సమగ్ర కుల గణన జరుగుతుందా లేదా అనేది వేచి చూడాలి.

English summary

Why No Comprehensive Caste Census in India Since 1931?