పాములు, కుక్కల సంకేతాలతో వేలాది ప్రాణాలు సేఫ్.. 50 ఏళ్ల క్రితం ఏం జరిగిందంటే?
ప్రకృతి వైపరీత్యాలలో అత్యంత భీకరమైనవి భూకంపాలు. భూకంపం ఎప్పుడు, ఎక్కడ సంభవిస్తుందో కచ్చితంగా అంచనా వేసే ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం మానవుడికి నేటికీ లభించలేదు. కానీ భూకంప తీవ్రత కంటే ముందే ప్రకృతిలోని కొన్ని జీవులకు ఆ సమాచారం అందుతుందనేది చారిత్రక సత్యం. భూమి కంపించడానికి కొన్ని గంటల ముందే పక్షులు, జంతువులు అసాధారణ రీతిలో ప్రవర్తించడం వెనుక బలమైన శాస్త్రీయ కారణాలు ఉన్నాయని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
ఈ వింత మార్పులపై దశాబ్దాలుగా అంతర్జాతీయ రంగానికి చెందిన జీవశాస్త్రవేత్తలు ఎన్నో ఆసక్తికరమైన పరిశోధనలు జరుపుతూనే ఉన్నారు. జంతువుల సహజ అంతర్ దృష్టి, వాటి జ్ఞానేంద్రియాలు మానవ నిర్మిత యంత్రాల కంటే చాలా వేగంగా స్పందిస్తాయని తేలింది. చరిత్రలో జంతువుల హెచ్చరికల వల్ల వేలాది మంది ప్రాణాలు కాపాడబడిన సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి. జంతువులకు ఈ ముందస్తు ప్రమాద సమాచారం ఎలా అందుతుందో తెలుసుకోవడానికి శాస్త్రవేత్తలు జరిపిన ప్రయోగాలు ఆసక్తి రేకెత్తిస్తున్నాయి.
చైనాలో వేలాది ప్రాణాలను కాపాడిన సంఘటన
ఫిబ్రవరి 4, 1975న చైనాలోని హైచెంగ్ నగరంలో రికార్డు హిస్టరీ సృష్టించిన భూకంపం ఇందుకు చక్కటి ఉదాహరణ. ఆ సమయంలో అక్కడ ఉష్ణోగ్రతలు మైనస్ 10 నుండి 15 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు క్షీణించాయి. అంతటి తీవ్రమైన చలికాలంలో, సాధారణంగా భూగర్భంలో శీతాకాల నిద్రలో ఉండే వందలాది విషసర్పాలు అకస్మాత్తుగా తమ రంధ్రాల నుండి బయటకు రావడం ప్రారంభించాయి. ఆ గడ్డకట్టే చలి కారణంగా అవి మంచుపైనే గిలగిలా కొట్టుకుంటూ చనిపోయినా, తమ నివాసాలను మాత్రం వీడాయి. పాములతో పాటు వీధి కుక్కలు విపరీతంగా అరుస్తూ ఇళ్ల నుంచి బయటకు పరిగెత్తడానికి ప్రయత్నించాయి. ఎలుకలు గుంపులు గుంపులుగా వీధులలో చెల్లాచెదురుగా పరిగెత్తాయి. పెంపుడు కోళ్లు తమ గూళ్లకు వెళ్లడానికి అస్సలు ఇష్టపడలేదు. జంతువుల ప్రవర్తనలో అకస్మాత్తుగా వచ్చిన ఈ మార్పును అధికారులు గుర్తించి భారీ ప్రమాదానికి సంకేతంగా భావించారు. భూకంపం సంభవించడానికి కొన్ని గంటల ముందే హైచెంగ్ నగర ప్రజలను ఇళ్లు ఖాళీ చేయించారు. దీంతో వేలాది భవనాలు కూలిపోయినప్పటికీ భారీ ప్రాణనష్టం తప్పింది.
జంతువులు ప్రమాదాన్ని ఎలా గుర్తిస్తాయి?
భూకంపం సంభవించినప్పుడు ప్రధానంగా రెండు రకాల తరంగాలు ఉత్పన్నమవుతాయని శాస్త్రీయ పరిశోధనలు వివరించాయి. మొదట వచ్చే ప్రైమరీ తరంగాలు (P-waves) ఎక్కువ వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి. ఇవి మానవుల ఇంద్రియాలకు అస్సలు తెలియవు. కానీ కుక్కలు, పిల్లులు వంటి జంతువులలో ఉండే సున్నితమైన శ్రవణ, జ్ఞానేంద్రియాలు ఈ సూక్ష్మ తరంగాల ప్రకంపనలను మొదట్లోనే పసిగడతాయి. ఇవి జంతువులు అప్రమత్తమై సురక్షిత ప్రాంతాలకు పరుగులు తీయడానికి తగినంత సమయం ఇస్తాయి. మరో ప్రధాన సిద్ధాంతం ప్రకారం, భూకంపం సంభవించే ముందు భూగర్భంలో రాళ్లపై ఘర్షణ తీవ్రత పెరుగుతుంది. ఈ ఒత్తిడి కారణంగా భూమి లోపలి పొరలలో ఉండే రేడాన్ వంటి వాయువులు ఉపరితలానికి విడుదలవుతాయి. కుక్కలు ఈ గ్యాస్ వాసనలను సులభంగా గుర్తిస్తాయి. అలాగే, సముద్రపు జీవులు వాటి చుట్టుపక్కల ఉండే నీటి ఉష్ణోగ్రత, నీటి పీహెచ్ (pH) రసాయన మార్పులను గ్రహించి వెంటనే ఆందోళనకు గురవుతాయి.
శాస్త్రీయ పరిశోధనలు, సాంకేతికత
జర్మనీకి చెందిన మ్యాక్స్ ప్లాంక్ ఇన్స్టిట్యూట్ శాస్త్రవేత్తలు ఇటలీ పర్వత ప్రాంతాలలో ఆవులు, గొర్రెలు, కుక్కలకు జీపీఎస్ చిప్లను అమర్చి ఒక వినూత్న ప్రయోగం చేశారు. భూకంపం రావడానికి సుమారు 20 గంటల ముందే ఈ సాధు జంతువుల జీవన శైలి, కదలికలలో స్పష్టమైన తేడాలు ఉన్నట్లు వారు గమనించారు. అదేవిధంగా క్యాట్ఫిష్ వంటి చేపలు అయస్కాంత క్షేత్రంలో వచ్చే స్వల్ప తేడాలను గ్రహించి భూకంపం కంటే ముందే నీటిలో ఎగిరిపడుతుంటాయని జపాన్ శాస్త్రవేత్తలు ప్రయోగపూర్వకంగా నిరూపించారు. 2004 నాటి సునామీ ముందు థాయ్లాండ్లో ఏనుగులు ఎత్తైన ప్రదేశాలకు పారిపోవడం కూడా ఇలాంటిదే.
అమెరికా భూగర్భ సర్వే నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. జంతువుల ప్రవర్తనను మాత్రమే పూర్తి ప్రాతిపదికగా తీసుకుని అధికారిక భూకంప హెచ్చరికలు జారీ చేయడం అసాధ్యం. అయినప్పటికీ కృత్రిమ మేధస్సు (AI), మెషిన్ లెర్నింగ్ వంటి ఆధునిక సాధనాల ద్వారా ఈ జంతు సంకేతాలను విశ్లేషించి భారీ ప్రమాదాలను ముందే పసిగట్టవచ్చు. ప్రకృతి ప్రసాదించిన ఈ సహజ విపత్తు హెచ్చరికలను ఆధునిక సాంకేతికతతో కలపడం ద్వారా భవిష్యత్తులో వేలాది మంది ప్రాణాలను సురక్షితంగా రక్షించుకునే అవకాశం కలుగుతుంది. ఈ దిశగా సాగుతున్న పరిశోధనలు మానవాళి విపత్తు రక్షణ రంగంలో నూతన అధ్యాయాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి.
చరిత్రలో మరికొన్ని ఉదాహరణలు:
థాయిలాండ్, శ్రీలంక (2004 సునామీ): హిందూ మహాసముద్రంలో సునామీ రావడానికి కొద్ది నిమిషాల ముందు థాయిలాండ్లోని ఏనుగులు తమ గొలుసులను తెంచుకుని ఎత్తైన ప్రాంతాలకు పరుగెత్తాయి. శ్రీలంకలోని యాలా నేషనల్ పార్క్లోని జంతువులు కూడా ముందే సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లిపోయాయి.
ఇటలీ (2009): లైకులా నగరంలో 6.3 తీవ్రతతో భూకంపం రావడానికి 5 రోజుల ముందే అక్కడి కప్పలు తమ నివాస స్థలాలను వదిలి పారిపోయినట్లు జర్నల్ ఆఫ్ జువాలజీ నివేదించింది.
అమెరికా (1906): శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో సంభవించిన భారీ భూకంపానికి ముందు రాత్రంతా కుక్కలు వింతగా అరవడం, గుర్రాలు బెదిరిపోవడం వంటి ఘటనలు రికార్డయ్యాయి.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google