రూపాయిపై సర్జికల్ స్ట్రైక్! బ్యాంకులకు నిద్రలేని రాత్రులే

భారత కరెన్సీ మార్కెట్ చరిత్రలో నిలిచిపోయేలా భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) తీసుకున్న ఒక అనూహ్య నిర్ణయం దేశీ ఆర్థిక వర్గాలను కుదిపేసింది. రూపాయి పతనంపై బెట్టింగులు కాస్తున్న వారిని కట్టడి చేసేందుకు ఆర్‌బీఐ విధించిన ఆంక్షలు, బ్యాంకింగ్ రంగంలో పెను తుపానును సృష్టించాయి. సుమారు 30 బిలియన్ డాలర్ల (దాదాపు రూ. 2.5 లక్షల కోట్లు) విలువైన ట్రేడింగ్‌లపై నష్టాలను తగ్గించుకునేందుకు బ్యాంకర్లు రాత్రంతా ఫోన్ కాల్స్‌తో కుస్తీ పడాల్సి వచ్చింది. మార్కెట్ వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, గడిచిన దశాబ్ద కాలంలో రూపాయి రక్షణ కోసం ఆర్‌బీఐ చేపట్టిన అత్యంత సాహసోపేతమైన చర్య ఇదే.

సోమవారం ట్రేడింగ్ ప్రారంభమైనప్పుడు డీలర్ల పరిస్థితి అగమ్యగోచరంగా మారింది. మార్కెట్‌లో లిక్విడిటీ (నగదు లభ్యత) తగ్గిపోవడంతో, ట్రేడింగ్ నిర్వహణ ఎంత ఒత్తిడితో కూడుకున్నదో వివరిస్తూ ఒక డీలర్.. "ఇది ఒక ట్రైనీ డాక్టర్ (ఇంటర్న్) గుండె శస్త్రచికిత్స చేస్తున్నంత భయానకంగా ఉంది" అని వ్యాఖ్యానించడం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది. ఆర్‌బీఐ గడువు విధించడంతో, బ్యాంకులు తమ వద్ద ఉన్న 4 నుండి 10 బిలియన్ డాలర్ల ఆర్బిట్రేజ్ స్థానాలను (స్థానికంగా కొని విదేశాల్లో అమ్మడం) హడావిడిగా క్లోజ్ చేయాల్సి వచ్చింది.

డాలర్ ముట్టడి.. రూపాయి కొత్త కనిష్టానికి!

ఆర్‌బీఐ చర్యలతో రూపాయి తొలుత పుంజుకున్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ పరిస్థితులు దాన్ని మళ్లీ వెనక్కి నెట్టాయి. ఇరాన్ యుద్ధ మేఘాలు, పెరుగుతున్న ముడిచమురు ధరలు, విదేశీ పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ వెరసి సోమవారం రూపాయి డాలర్‌కు 94.80 వద్ద ముగిసింది. 2013 తర్వాత ఒకే రోజులో ఇంతటి భారీ హెచ్చుతగ్గులు నమోదు కావడం ఇదే తొలిసారి. ఇరాన్ సంక్షోభం గనుక ముదిరితే, డాలర్ విలువ రూ. 100 మార్కును తాకినా ఆశ్చర్యం లేదని వెల్స్ ఫార్గో వంటి అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తుండటం గమనార్హం.

నిద్రలేని రాత్రులు గడిపిన బ్యాంకర్లు

ఆర్‌బీఐ ప్రకటన వెలువడిన వారాంతంలో బ్యాంకింగ్ ట్రెజరీ డెస్కులు యుద్ధ ప్రాతిపదికన పనిచేశాయి. విదేశీ పెట్టుబడిదారులు తమ పెట్టుబడుల భద్రతపై ఆందోళనతో వేల సంఖ్యలో కాల్స్ చేయడంతో, బ్యాంకర్లు శని, ఆదివారాలు కూడా కార్యాలయాలకే పరిమితమయ్యారు. ముఖ్యంగా ఎస్‌బీఐ వంటి పెద్ద బ్యాంకులు ఏప్రిల్ 10 లోపు తమ ట్రేడ్లను రద్దు చేసుకోవాలని ఆదేశించడంతో, బ్యాంకుల బ్యాలెన్స్ షీట్లపై ఈ ప్రభావం ఎలా ఉంటుందనేది ఇప్పుడు పెద్ద ప్రశ్నగా మారింది.

మున్ముందు మరిన్ని కఠిన నిర్ణయాలు?

ప్రస్తుతానికి ఆర్‌బీఐ వెనక్కి తగ్గే సూచనలు కనిపించడం లేదు. విదేశీ మార్కెట్లలో రూపాయి బలహీనతను ఆసరాగా చేసుకుని లాభపడాలని చూసే ఊహాజనిత వ్యాపారులకు (Speculators) ఇది గట్టి హెచ్చరిక. అయితే, రూపాయిని రక్షించేందుకు ఆర్‌బీఐ తన విదేశీ మారక నిల్వలను కరిగించుకోకుండా, ఇలాంటి నియంత్రణ చర్యల ద్వారా మార్కెట్‌ను దారికి తెచ్చే ప్రయత్నం చేస్తోంది. రాబోయే రోజుల్లో ఎన్‌డీఎఫ్ (NDF) మార్కెట్‌పై మరిన్ని ఆంక్షలు విధించే అవకాశం ఉందని బార్క్లేస్ విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఈ వారం ట్రేడింగ్ సెషన్లు తక్కువగా ఉన్న నేపథ్యంలో, మార్కెట్ తిరిగి తెరుచుకున్నప్పుడు రూపాయి ఎలాంటి మలుపులు తిరుగుతుందోనని ఆర్థిక ప్రపంచం ఉత్కంఠగా ఎదురుచూస్తోంది.

English summary

The RBI has tightened norms on currency speculation, causing a massive $30 billion shakeup in the forex market. Banks scramble to close arbitrage positions as the Indian Rupee faces pressure from rising oil prices and global conflicts.