ఆపరేషన్ 'సైబర్ షీల్డ్': దేశవ్యాప్తంగా మోసగాళ్లపై కేంద్రం యుద్ధం

Cyber Shield: ఆన్ లైన్ మోసాలకు వ్యతిరేకంగా కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ దేశవ్యాప్తంగా భారీ ఆపరేషన్ చేపట్టింది. నకిలీ ట్రేడింగ్ యాప్‌లు, డిజిటల్ అరెస్ట్ పద్ధతులు, నూతన మార్గాల ద్వారా అమాయకులను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్న సైబర్ నేరగాళ్లకు అడ్డుకట్ట వేయాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఇటీవల దేశంలోని ప్రధాన నగరాల్లో జరిగిన కొన్ని భారీ మోసాలు ఈ కఠిన చర్యలకు దారితీశాయి. డిల్లీలో ఓ ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ అధికారి రూ.31 లక్షలు కోల్పోగా.. ముంబైలో రెండు వేర్వేరు సందర్భాల్లో మహిళలు రూ.20 కోట్లు, రూ.7.87 కోట్లు పోగొట్టుకున్నారు. నకిలీ సోషల్ మీడియా గ్రూపుల ద్వారా రూ.6.03 కోట్ల కుంభకోణానికి పాల్పడిన కృష్ణ కుమార్ అనే నిందితుడిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు.

రూ. 3,200 కోట్ల సైబర్ సిండికేట్ గుట్టురట్టు

ఈ సైబర్ మోసాల దర్యాప్తులో భాగంగా జార్ఖండ్-ముంబైకి చెందిన భారీ సిండికేట్ కార్యకలాపాలను పోలీసులు గుర్తించారు. ఈ సిండికేట్ 15,000కు పైగా 'ములే అకౌంట్‌లను' (మోసాలకు ఉపయోగించే నకిలీ బ్యాంక్ ఖాతాలు) దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహిస్తోంది. కేవలం 145 షెల్ కంపెనీల బ్యాంక్ ఖాతాల ద్వారా రూ.3,200 కోట్ల భారీ మొత్తం బదిలీ అయినట్లు విచారణలో వెల్లడైంది. ఈ తరహా ఆర్థిక నేరాలను అరికట్టడానికి కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ 'జీరో టాలరెన్స్' విధానాన్ని అవలంభిస్తోంది. అంటే సైబర్ నేరాల పట్ల ఎలాంటి రాజీ ఉండదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేస్తోంది.

సైబర్ మోసాలకు వ్యతిరేకంగా హోం మంత్రిత్వ శాఖ సైబర్ షీల్డ్
ఆన్ లైన్ మోసాలను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొనేందుకు కేంద్ర హోంమంత్రిత్వ శాఖ ఒక పటిష్టమైన సైబర్ షీల్డ్‌ను రూపొందించింది. ఇందులో భాగంగా చేపట్టిన కీలక చర్యలు:

జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ (I4C): 2020లో ప్రారంభమైన ఈ కేంద్రం సైబర్ నేరాలను నిరోధించడంలో ఒక యుద్ధ గదిలా పనిచేస్తోంది. ఇది రాష్ట్ర పోలీసులకు సైబర్ ఫోరెన్సిక్స్ టూల్స్, అత్యాధునిక దర్యాప్తు పద్ధతులపై సహకారం అందిస్తోంది. ఇప్పటివరకు దీని నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్ ద్వారా 1.43 లక్షలకు పైగా ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు నమోదయ్యాయి.

నకిలీ వెబ్‌సైట్లు, యాప్‌ల నిరోధం: మోసాలకు పాల్పడే సైబర్ నెట్‌వర్క్‌లను అరికట్టేందుకు, I4C సూచనల మేరకు 800కు పైగా మొబైల్ అప్లికేషన్లు, 3,200 వెబ్‌సైట్లు, 6.69 లక్షల సిమ్ కార్డులు, 1.32 లక్షల IMEI నంబర్లను నిలిపివేశారు.

అక్రమ ఖాతాలకు అడ్డుకట్ట: రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI), ఇతర బ్యాంకులతో కలిసి హోం మంత్రిత్వ శాఖ మోసాలకు ఉపయోగించే ములే అకౌంట్‌లను గుర్తించి వాటిని స్తంభింపజేస్తోంది. దీనివల్ల మోసగాళ్ల ఆర్థిక మార్గాలకు అడ్డుకట్ట పడుతుంది.

ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడం: 1930 హెల్ప్‌లైన్, సైబర్ దోస్త్ వంటి అవగాహన కార్యక్రమాలు, కాలర్ ట్యూన్‌లు, సోషల్ మీడియా క్యాంపెయిన్‌ల ద్వారా ప్రజలకు సైబర్ మోసాలను ఎలా గుర్తించాలో, వాటి బారిన పడకుండా ఎలా రక్షించుకోవాలో అవగాహన కల్పిస్తున్నారు.

పోలీస్ దళాలకు శిక్షణ: దేశంలోని పోలీసు సిబ్బందికి అత్యాధునిక శిక్షణ ఇచ్చేందుకు 'సైబర్ ట్రైన్' కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. దీని కింద ఇప్పటికే లక్షకు పైగా పోలీసులకు సైబర్ ఫోరెన్సిక్స్, మోసాల దర్యాప్తులో శిక్షణ ఇచ్చారు.

స్త్రీలు, పిల్లల రక్షణ: 'సైబర్ క్రైమ్ ప్రివెన్షన్ అగైన్స్ట్ వుమెన్ అండ్ చిల్డ్రన్' (CCPWC) పథకం ద్వారా ఆన్‌లైన్‌లో మహిళలు, పిల్లలపై జరిగే మోసాలను నిరోధించడానికి ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.

సమర్థవంతంగా పని చేస్తున్న 'సైబర్ షీల్డ్'
సైబర్ మోసగాళ్లు నిరంతరం కొత్త పద్ధతులను కనుగొంటున్నప్పటికీ.. కేంద్ర హోంమంత్రిత్వ శాఖ 'సైబర్ షీల్డ్' అంతే సమర్థవంతంగా పని చేస్తోంది. అధునాతన సాంకేతికత, సమన్వయ దర్యాప్తు, పెద్ద ఎత్తున అవగాహన కల్పించడం ద్వారా భారత పౌరుల డిజిటల్, ఆర్థిక భవిష్యత్తును సురక్షితంగా ఉంచేందుకు ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉంది. సైబర్ భద్రత కోసం హోంమంత్రిత్వ శాఖ నిరంతరం కృషి చేస్తోంది. ఏవైనా సైబర్ సమస్యలు ఎదురైతే, సహాయం కోసం ప్రభుత్వం ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటుంది. సైబర్ నేరాలకు సంబంధించిన తాజా హెచ్చరికలు, చిట్కాలు, అవగాహన కార్యక్రమాల కోసం 'సైబర్ దోస్త్'ను YouTube, Instagram, Facebook, X, WhatsApp, Dailyhunt వంటి ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో ఫాలో అవ్వండి. ఆన్‌లైన్‌లో సమాచారం, అప్రమత్తతతో సురక్షితంగా ఉండాలి. ఎవరైనా సైబర్ మోసానికి గురైనట్లయితే, వెంటనే 1930కు కాల్ చేసి మీ ఫిర్యాదును నమోదు చేయవచ్చు.

English summary

To counter rising cyber scams, India’s Home Ministry launched the ‘Cyber Shield’ operation.Public awareness campaigns like Cyber Dost and helpline 1930 are part of the initiative.