రుతుపవనాలు ఎక్కడ? శాటిలైట్ చిత్రాల్లో బయటపడ్డ వింత నిజం..

భారతదేశ వ్యాప్తంగా నైరుతి రుతుపవనాలు విస్తరించాయని కాగితాల్లో ప్రకటనలు వస్తున్నా, ఆకాశం మాత్రం అందుకు భిన్నమైన చుక్కెదురు చిత్రాన్ని చూపిస్తోంది. సాధారణంగా జూన్ ఆఖరు నాటికి కారుమబ్బులతో నల్లగా మెరవాల్సిన ఆకాశం, ప్రస్తుతం ఎండకాలం తరహాలో నిర్మలంగా, క్లియర్‌గా కనిపిస్తుండటం శాస్త్రవేత్తలను సైతం ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. ఇన్శాట్ (INSAT-3DR) శాటిలైట్ పంపిన తాజా చిత్రాలు ఈ వింత పరిస్థితిని కళ్లకు కట్టాయి.

రుతుపవనాలు దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించినప్పటికీ, ఎక్కడా ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు కురవడం లేదు. దేశంలోని అత్యధిక ప్రాంతాల్లో ఆకాశం వింతగా, అసాధారణంగా మేఘాలు లేకుండా క్లియర్‌గా కనిపిస్తోంది. జూన్ 4 నుండి జూన్ 26 మధ్య కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా ఏకంగా 45 శాతం వర్షపాత లోటు నమోదైందంటే పరిస్థితి ఎంత తీవ్రంగా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

భారత ఉపగ్రహం 'ఇన్శాట్-3DR' (INSAT-3DR) గురువారం ఉదయం తీసిన ఇన్‌ఫ్రారెడ్ చిత్రాలు వాతావరణ నిపుణులను ఆశ్చర్యానికి గురిచేశాయి. ఈ చిత్రాల ప్రకారం.. ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, ఉత్తర బంగాళాఖాతం, దక్షిణ భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో మాత్రమే మందపాటి మేఘాలు ఉన్నాయి.

కానీ, దేశంలో అత్యధిక వ్యవసాయ భూములు ఉన్న మధ్య, పశ్చిమ, వాయువ్య భారత దేశాల్లో ఆకాశం అస్సలు మబ్బుల్లేకుండా ఎండగా ఉంది. మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్, గుజరాత్, రాజస్థాన్, ఉత్తరప్రదేశ్, ఢిల్లీ-ఎన్‌సిఆర్ ప్రాంతాలలో దట్టమైన వర్షపు మేఘాల (Convective Clouds) జాడే లేదు.

రాష్ట్రాల వారీగా వర్షపాత లోటు ఇలా ఉంది:

• గుజరాత్: ఇక్కడ పరిస్థితి అత్యంత ఘోరంగా ఉంది. సాధారణం కంటే ఏకంగా 84 శాతం తక్కువ వర్షపాతం నమోదైంది.
• మధ్యప్రదేశ్: ఇక్కడ దాదాపు 50 శాతం మేర వర్షపాత లోటు ఉంది.
• ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, ఒడిశా, కర్ణాటక, తమిళనాడు మరియు కేరళ రాష్ట్రాల్లో కూడా సాధారణం కంటే చాలా తక్కువ వర్షాలు కురిశాయి.

అసలు రుతుపవనాలు ఎందుకు నెమ్మదించాయి?

వాతావరణ నిపుణుల విశ్లేషణ ప్రకారం.. బంగాళాఖాతం, అరేబియా సముద్రాలలో బలమైన వాతావరణ వ్యవస్థలు (అల్పపీడనాలు) ఏర్పడకపోవడమే ఈ మందగమనానికి ప్రధాన కారణం. సాధారణంగా సముద్రంపై ఏర్పడే అల్పపీడనాలు భూభాగం వైపు ప్రయాణిస్తూ తేమను మోసుకొస్తాయి. తద్వారా దేశం అంతటా విస్తారంగా వర్షాలు కురుస్తాయి. కానీ ఈ ఏడాది అటువంటి బలమైన వ్యవస్థలు ఏవీ ఏర్పడకపోవడంతో దేశ అంతర్భాగంలోకి తేమ శాతం తగ్గి, వర్షాలు మొహం చాటేశాయి.

జులైలో గుడ్ న్యూస్.. ముంచుకొస్తున్న సరికొత్త వ్యవస్థ!

అయితే ఈ ఎండలు, పొడి వాతావరణం ఎక్కువ రోజులు కొనసాగకపోవచ్చని వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. భూమధ్యరేఖకు ఉత్తరాన, తూర్పు హిందూ మహాసముద్రంలో ఒక భారీ ఉష్ణమండల అలజడి (Tropical Disturbance) మొదలైందని ఫోర్‌కాస్ట్ మోడల్స్ సూచిస్తున్నాయి. ఇది రాబోయే 4 నుంచి 7 రోజులలో బంగాళాఖాతం వైపు కదిలే అవకాశం ఉంది.

ఈ వ్యవస్థ బలంగా మారితే, అది రుతుపవన చలనంలోకి భారీగా తేమను నెట్టి, దేశవ్యాప్తంగా సరికొత్త వర్షాల సీజన్‌ను ప్రారంభించగలదు. అటు పశ్చిమ భారతదేశంపై కూడా ఒక వాయుగుండం (Middle-Tropospheric Vortex) ఏర్పడే సంకేతాలు ఉన్నాయి. దీనివల్ల మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ రాష్ట్రాల్లో భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉంది. అన్నీ అనుకూలిస్తే, జులై మొదటి వారంలో రుతుపవనాలు మళ్లీ పుంజుకుని, దేశవ్యాప్తంగా రైతాంగాన్ని మురిపించే వానలు కురిపిస్తాయని ఐఎండీ అంచనా వేస్తోంది.

English summary

Despite official advance, the southwest monsoon stalls over India leading to a 45% rainfall deficit. Satellite images reveal clear skies, but a revival is expected by early July.