Aircraft Engines: విమాన ఇంజిన్లకు Expiry ఉంటుందా?

Aircraft Engines: విమాన ఇంజిన్లకు నిర్దిష్ట కాలపరిమితి(Expiry Date) అంటూ ఏమీ ఉండదు. కానీ వాటి జీవితకాలం ఫ్లైట్ సైకిల్స్(విమానం టేకాఫ్, ల్యాండింగ్‌ల సంఖ్య), ఫ్లైట్ అవర్స్(విమానం గాలిలో గడిపిన గంటలు), క్రమం తప్పకుండా వాటిని నిర్వహించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. రోల్స్ రాయిస్, జనరల్ ఎలక్ట్రిక్ వంటి ప్రముఖ కంపెనీలు తమ ఇంజిన్లు 20,000-50,000 గంటల వరకు పనిచేయగలవని పేర్కొంటున్నాయి. సరైన నిర్వహణతో విమాన ఇంజిన్ల జీవితకాలాన్ని పెంచవచ్చు. కఠినమైన నిబంధనలు, తనిఖీలతో ఇంజిన్ల భద్రతను నిర్ధారిస్తారు. ఈక్రమంలో ఇంజిన్ల పనితీరు ఎలా ఉందో నిర్ధారించుకుంటారు.

అహ్మదాబాద్ విమాన ప్రమాదం
జూన్ 12, 2025న అహ్మదాబాద్‌లో ఎయిరిండియాకు చెందిన విమానం AI-171 (బోయింగ్ 787-8) టేకాఫ్ అయిన కొన్ని సెకన్లకే కుప్పకూలిన సంగతి తెలిసిందే. ఈ ఘోర ప్రమాదానికి కారణం ఫ్యూయల్ కంట్రోల్ స్విచ్ అకస్మాత్తుగా 'రన్' నుంచి 'కటాఫ్' మోడ్‌లోకి మారడమే అని భారత విమాన ప్రమాద దర్యాప్తు బ్యూరో (AAIB) ప్రాథమిక నివేదికలో వెల్లడించింది. దీనివల్ల రెండు ఇంజిన్‌లకు ఇంధన సరఫరా నిలిచిపోయి ఇంజిన్‌లు ఆగిపోయాయి. విమానం మేఘాని నగర్‌లోని ఒక మెడికల్ హాస్టల్‌ను ఢీకొని కూలిపోయింది. ఈ ప్రమాదంలో 241 మంది ప్రయాణికులు, సిబ్బందితో సహా మొత్తం 270 మంది మరణించారు.

విమాన ఇంజిన్లు ఎలా పనిచేస్తాయి?
విమాన ఇంజిన్లు ఏ విమానంలోనైనా అత్యంత ముఖ్యమైన భాగం. జెట్ ఇంజిన్లు లేదా టర్బో ఫ్యాన్ ఇంజిన్లు అని పిలువబడే ఈ ఇంజిన్లు విమానాన్ని నడపడానికి అవసరమైన శక్తిని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఇవి వేలకొలది చిన్న, పెద్ద భాగాలతో కూడిన అత్యంత సంక్లిష్టమైన యంత్రాలు. వీటిని తయారుచేసే ప్రముఖ కంపెనీలు-రోల్స్ రాయిస్, జనరల్ ఎలక్ట్రిక్(GE), ప్రాట్ అండ్ విట్నీ, సీఎఫ్ఎం ఇంటర్నేషనల్. ఈ కంపెనీలు తమ ఇంజిన్లు చాలా బలంగా, ఎక్కువ కాలం పని చేయగలవని పేర్కొంటాయి. అయితే ఇంజిన్లకు సరైన నిర్వహణ అవసరం.

విమాన ఇంజిన్లకు కాలపరిమితి ఉంటుందా?
విమాన ఇంజిన్లకు ఆహార పదార్థాల లాగా కాలపరిమితి (Expiry Date) ఉండదు. ఈ ఇంజిన్ల జీవితకాలాన్ని కొన్ని ప్రత్యేక పద్ధతుల ద్వారా కొలుస్తారు.

ఫ్లైట్ సైకిల్ (Flight Cycles): ఒక ఫ్లైట్ సైకిల్ అంటే విమానం ఒకసారి టేకాఫ్ చేసి, ల్యాండ్ అవ్వడం. ప్రతి సైకిల్‌లో ఇంజిన్ చాలా ఒత్తిడిని తట్టుకోవాల్సి ఉంటుంది, ముఖ్యంగా టేకాఫ్, ల్యాండింగ్ సమయంలో చాలా ఒత్తిడిని తట్టుకుంటుంది. ఇన్ని ఫ్టైట్ సైకిల్స్ పూర్తయిన అనంతరం ఇంజిన్‌కు తనిఖీ లేదా రిపైర్ అవసరమవుతుందని తయారీ సంస్థలు నిర్ణయిస్తాయి.

ఫ్లైట్ అవర్స్(Flight Hours): విమాన ఇంజిన్ గాలిలో గడిపిన సమయం ఇది. ఉదాహరణకు ఒక ఇంజిన్ 50,000 ఫ్లైట్ అవర్స్ కోసం రూపొందించబడితే, దానిని క్రమం తప్పకుండా నిర్వహించినట్లయితే, అది అంత సమయం వరకు ఎటువంటి పెద్ద లోపం లేకుండా పనిచేయగలదని అర్థం.

క్యాలెండర్ టైమ్(Calender Time): ఇంజిన్ ఉపయోగించకపోయినా కూడా కొన్ని భాగాల జీవితకాలం కాలక్రమేణా తగ్గుతుంది. ఉదాహరణ కొన్ని మెటల్ లేదా రబ్బరు భాగాలు కొన్నేళ్ల తర్వాత అరిగిపోవచ్చు. కాబట్టి తయారీ సంస్థలు కొన్ని భాగాలను మార్చడానికి నిర్దిష్ట సమయాన్ని నిర్ణయిస్తాయి.

తయారీ సంస్థలు ఏమంటున్నాయంటే?
విమాన ఇంజిన్‌లను తయారుచేసే కంపెనీలు తమ ఇంజిన్‌లు చాలా మన్నికైనవి, సురక్షితమైనవి అని పేర్కొంటాయి. రోల్స్ రాయిస్, జనరల్ ఎలక్ట్రిక్ వంటి కంపెనీలు తమ ఇంజిన్‌లు 20,000 నుంచి 50,000 ఫ్లైట్ అవర్స్ లేదా 10,000 నుండి 20,000 ఫ్లైట్ సైకిల్స్ వరకు ఎటువంటి పెద్ద మరమ్మతులు లేకుండా పనిచేయగలవని పేర్కొంటున్నాయి. ఇది ఒక వాణిజ్య విమానానికి 10-20 ఏళ్ల సేవతో సమానం. తమ ఇంజిన్లు అధిక సమయం ఎటువంటి లోపం లేకుండా పనిచేస్తాయని చెబతున్నాయి. ఉదాహరణకు, బోయింగ్ 737 వంటి విమానాలలో ఉపయోగించే CFM56 ఇంజిన్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత విశ్వసనీయమైన ఇంజిన్‌గా పరిగణించబడుతుంది. ఇంజిన్‌ను క్రమం తప్పకుండా మెయింటెనెన్స్), ఎప్పటికప్పుడు తనిఖీ చేసినట్లయితే, ఇంజిన్ జీవితకాలాన్ని మరింత పొడిగించవచ్చని తయారీదారులు చెబుతున్నారు. ఇందులో చిన్న చిన్న భాగాలను మార్చడం, ఇంజిన్ శుభ్రపరచడం, అవసరమైన మరమ్మతులు ఉంటాయి. GE9X లేదా రోల్స్ రాయిస్ ట్రెంట్ వంటి కొత్త సాంకేతికత కలిగిన ఇంజిన్లు పాత ఇంజిన్ల కంటే ఎక్కువ ఇంధన సామర్థ్యం, తక్కువ కాలుష్యం, దీర్ఘకాలిక జీవితాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఈ ఇంజిన్లు కఠినమైన పరిస్థితులలో కూడా బాగా పనిచేస్తాయని కంపెనీలు పేర్కొంటున్నాయి.

ఇంజిన్లు ఎప్పుడూ నడుస్తూనే ఉంటాయా?
ఇంజిన్‌కు నిర్దిష్ట కాలపరిమితి(Expiry Date) లేనప్పటికీ అవి ఎక్కువ కాలం పనిచేయలేవు. కొన్ని కారణాల వల్ల ఇంజిన్‌ను మార్చడం లేదా రిపైర్ చేయాల్సి వస్తుంది: ఇంజిన్ భాగాలు, బ్లేడ్‌లు లేదా టర్బైన్‌లు, అధిక వేగం, వేడి కారణంగా పాడైపోవచ్చు. పాత ఇంజిన్‌ను పదే పదే బాగు చేయడం చాలా ఖరీదైనదిగా మారినప్పుడు, కొత్త ఇంజిన్‌ను తీసుకోవడం ఉత్తమం. కొత్త పర్యావరణ నిబంధనలు లేదా సాంకేతికత వచ్చినప్పుడు, పాత ఇంజిన్‌ను మార్చి కొత్త ఇంజిన్‌ను అమర్చవచ్చు.

English summary

Aircraft engines do not have a specific expiry date, but their life is determined by flight cycles, flight hours, and regular maintenance. Learn how aircraft engines are maintained and how their lifespan is determined.