దేశంలో తొలిసారిగా మంచు చిరుతల కౌంటింగ్! భారీగా పెరిగిన పులులు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతిని, అనేక దేశాల్లో వన్యప్రాణుల ఉనికి అంతరించిపోతున్న తరుణంలో.. భారతదేశం మాత్రం ఈ విభాగంలో సరికొత్త రికార్డులను సృష్టిస్తోంది. కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ శాఖ మంత్రి భూపేంద్ర యాదవ్ ఎక్స్ (ట్విటర్) వేదికగా దేశీయ వన్యప్రాణి సంరక్షణ విజయగాథలను అధికారిక గణాంకాలతో పంచుకున్నారు. భారతదేశంలో పులులు, ఆసియా సింహాలు, మంచు చిరుతలు (స్నో లెపార్డ్స్) ఏనుగుల సంరక్షణ కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన ప్రాజెక్టులు ఊహించని రీతిలో విజయవంతమయ్యాయని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

ప్రాజెక్ట్ టైగర్: ప్రపంచవ్యాప్త వన్యపులుల్లో 70% భారత్‌లోనే!

భారతదేశపు అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన సంరక్షణ కార్యక్రమం 'ప్రాజెక్ట్ టైగర్' (1973లో ప్రారంభం) దేశంలో సరికొత్త చరిత్రను లిఖించింది. కేంద్ర మంత్రి పంచుకున్న నివేదిక ప్రకారం:

• భారీ పెంపు: దేశంలో పులుల సంఖ్య 2014లో 2,226 ఉండగా, అది 2022 నాటికి ఏకంగా 3,682 కి పెరిగింది. ఇది 65 శాతం భారీ వృద్ధిని సూచిస్తోంది.
• గ్లోబల్ లీడర్: ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అడవుల్లో ఉన్న మొత్తం వన్యపులుల జనాభాలో 70 శాతం పులులకు భారతదేశమే ఏకైక నిలయంగా మారింది.
• రక్షిత వలయం: ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా 58 టైగర్ రిజర్వ్‌లు పులుల ఆవాసాలను సురక్షితం చేస్తూ వాటి భవిష్యత్తుకు భరోసానిస్తున్నాయి.

యాంటీ-పోచింగ్ (వేట నిరోధక) నెట్‌వర్క్, కెమెరా ట్రాప్‌లు, అత్యాధునిక డేటా టెక్నాలజీ ఆధారిత నిఘా, స్థానిక ప్రజల భాగస్వామ్యం (Coexistence) ఈ విజయానికి ముఖ్య కారణాలుగా నిలిచాయి.

ప్రాజెక్ట్ లయన్: ఆసియా సింహాల జనాభా 32% వృద్ధి

గుజరాత్‌లో అంతరించిపోతున్న ఆసియా సింహాల (Asiatic Lions) సంరక్షణ కోసం చేపట్టిన 'ప్రాజెక్ట్ లయన్' అద్భుత ఫలితాలను ఇచ్చింది.

• జనాభా విస్తరణ: 2020లో 674 గా ఉన్న సింహాల సంఖ్య, 2025 నాటికి 891 కి చేరుకుని, 32 శాతం వృద్ధిని నమోదు చేసింది.
• సింహాలకు రెండో ఇల్లు 'బర్దా': సింహాల దీర్ఘకాలిక భద్రతను పటిష్టం చేసేందుకు గుజరాత్‌లోని 'బర్దా' (BARDA) వన్యప్రాణి అభయారణ్యాన్ని ఆసియా సింహాలకు రెండవ నిలయంగా విజయవంతంగా అభివృద్ధి చేశారు.
• స్థానిక సమాజాలతో భాగస్వామ్యం, ఆవాసాల విస్తరణ ద్వారా సింహాల మనుగడకు అత్యంత సురక్షితమైన వాతావరణాన్ని కల్పించారు.

ప్రాజెక్ట్ స్నో లెపార్డ్: హిమాలయాల 'రహస్య నిగూఢ' జీవుల లెక్కింపు

హిమాలయ పర్వత శ్రేణుల్లో జీవించే అత్యంత అరుదైన మంచు చిరుతల (Snow Leopards) సంరక్షణలో భారత్ ఒక చారిత్రాత్మక అడుగు వేసింది.

• తొలి శాస్త్రీయ లెక్కింపు: భారతదేశ చరిత్రలోనే మొట్టమొదటిసారిగా అత్యంత శాస్త్రీయ పద్ధతిలో మంచు చిరుతల జనాభాను అంచనా వేశారు. ఈ సర్వే ద్వారా దేశంలో ప్రస్తుతం 718 మంచు చిరుతలు ఉన్నట్లు వెల్లడైంది.
• SPAI 2.0 లాంచ్: మంచు చిరుతల సంరక్షణను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం SPAI 2.0 కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించి, హిమాలయ పర్యావరణ వ్యవస్థ రక్షణకు సరికొత్త ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసింది.

ప్రాజెక్ట్ ఎలిఫెంట్: సైన్స్ సాయంతో ఏనుగుల డీఎన్ఏ గుర్తింపు

భారతదేశ వారసత్వ జంతువైన ఆసియా ఏనుగుల (Asian Elephants) రక్షణ కోసం 'ప్రాజెక్ట్ ఎలిఫెంట్' కింద సరికొత్త సాంకేతికతను జోడించారు.

• పాన్-ఇండియా డీఎన్ఏ సర్వే: భారతదేశంలోనే మొట్టమొదటిసారిగా దేశవ్యాప్తంగా (Pan-India) డీఎన్ఏ (DNA) సాంకేతికత ఆధారంగా ఏనుగుల జనాభాను శాస్త్రీయంగా అంచనా వేశారు.
• ఈ చారిత్రాత్మక ప్రయోగం ద్వారా ఆసియా ఏనుగుల జనాభా నిర్మాణం, వాటి వలస మార్గాలు మరియు వాటి రక్షణకు అవసరమైన కీలకమైన శాస్త్రీయ అంతరదృష్టులు (Insights) లభించాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ మార్పులు, అడవుల నరికివేతతో వన్యప్రాణులు అంతరించిపోతుంటే.. భారతదేశం మాత్రం అత్యాధునిక శాస్త్ర సాంకేతికతను, స్థానిక ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని ఉపయోగించుకుంటూ వన్యప్రాణులు స్వేచ్ఛగా, సురక్షితంగా వృద్ధి చెందేలా చూస్తోందని కేంద్ర మంత్రి భూపేంద్ర యాదవ్ గర్వంగా ప్రకటించారు.

English summary

Under PM Narendra Modi's environment-sensitive leadership, India achieves historic success in wildlife conservation. Tigers have increased by 65% to 3,682, Asiatic lions grew to 891, and the nation completed its first-ever scientific count of 718 snow leopards alongside a DNA-based elephant estimation.