Union Budget 2026: నేడే బడ్జెట్. ఆ రాష్ట్రాలకే సింహభాగం కేటాయింపులు!

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ (Nirmala Sitharaman) తన తొమ్మిదవ వరుస కేంద్ర బడ్జెట్‌ను 2026 (Union Budget 2026) ఫిబ్రవరి 1న ఉదయం 11 గంటలకు లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టనున్నారు. రాబోయే ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన ప్రభుత్వ ఆదాయ-వ్యయ అంచనాలు, విధానపరమైన ప్రాధాన్యతలు ఈ వార్షిక బడ్జెట్‌లో స్పష్టంగా వెల్లడించనున్నారు. ఈ బడ్జెట్‌లో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి కీలకంగా భావించే రహదారులు, రైల్వేలు, ఆరోగ్య సంరక్షణ, విద్య వంటి రంగాలకు గణనీయమైన కేటాయింపులు ఉండనున్నట్లు అంచనా. మూలధన వ్యయాన్ని కొనసాగించడం, మౌలిక వసతుల విస్తరణ, తయారీ మరియు ఎగుమతులకు ప్రోత్సాహం, వ్యవసాయ రంగానికి మద్దతు వంటి అంశాలు ప్రభుత్వ దృష్టి కేంద్రంగా ఉండనున్నాయి.

ఈ ఏడాది పశ్చిమ బెంగాల్, తమిళనాడు, కేరళ, అస్సాం, పుదుచ్చేరిలో శాసనసభ ఎన్నికలు జరగనున్న నేపథ్యంలో, ఈ రాష్ట్రాలకు సంబంధించిన ప్రకటనలు బడ్జెట్‌లో ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం సంతరించుకునే అవకాశం ఉంది. రంగాల వారీ కేటాయింపులు, అభివృద్ధి లక్ష్యాలతో కూడిన విధాన నిర్ణయాలను రాజకీయ, ఆర్థిక వర్గాలు నిశితంగా గమనించనున్నాయి.

పెద్ద రాష్ట్రానికి పెద్ద పీట?

ఎన్నికలకు సిద్ధమవుతున్న పెద్ద రాష్ట్రాలలో పశ్చిమ బెంగాల్ ఒకటి. గత కేంద్ర బడ్జెట్‌లలో ఈ రాష్ట్రానికి రహదారులు, పట్టణ రవాణా, జాతీయ రహదారుల విస్తరణ వంటి ప్రాజెక్టులకు గణనీయమైన నిధులు లభించాయి. కోల్‌కతా-సిలిగురి ఆర్థిక కారిడార్, మెట్రో రైలు ప్రాజెక్టులు, పోర్ట్ అనుసంధాన మౌలిక వసతులు ఇటీవలి ప్రకటనలలో కీలకంగా నిలిచాయి. రైల్వే రంగంలోనూ పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రధాన పెట్టుబడి కేంద్రంగా మారింది. ఈ నెల ప్రారంభంలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మాల్దా టౌన్ నుంచి హౌరా-గువాహటి (కామాఖ్య) మధ్య నడిచే దేశంలోని తొలి వందే భారత్ స్లీపర్ రైలును ప్రారంభించారు. అదే రోజు గువాహటి-హౌరా రిటర్న్ సర్వీస్‌ను వర్చువల్‌గా ప్రారంభించి, పశ్చిమ బెంగాల్-అస్సాం మధ్య దీర్ఘదూర రైలు అనుసంధానాన్ని మరింత బలోపేతం చేశారు.

రాష్ట్రంలో చేపడుతున్న రైల్వే ప్రాజెక్టులు ప్రయాణికుల సౌకర్యాలను మెరుగుపరచడం, లాజిస్టిక్స్ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం లక్ష్యంగా సాగుతున్నాయని కేంద్ర రైల్వే మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ తెలిపారు. అమృత్ భారత్ స్టేషన్ పథకం కింద పశ్చిమ బెంగాల్‌లో 101 రైల్వే స్టేషన్ల పునరాభివృద్ధి జరుగుతోంది. ఇందుకోసం సుమారు రూ.13 వేల కోట్ల నిధులు కేటాయించినట్లు రైల్వే శాఖ వెల్లడించింది.

తమిళ'నాటకం'

తమిళనాడులో గత బడ్జెట్‌లు రవాణా, లాజిస్టిక్స్ మౌలిక సదుపాయాలపై ప్రధానంగా దృష్టి సారించాయి. మదురై-కొల్లాం, చిత్తూరు-తచ్చూర్ వంటి ప్రధాన రహదారి ప్రాజెక్టులకు కేంద్ర నిధులు మంజూరయ్యాయి. పారిశ్రామిక పార్కులు, తయారీ రంగానికి అనుసంధాన మౌలిక వసతుల అభివృద్ధికి కూడా కేటాయింపులు జరిగాయి. తమిళనాడు ఇప్పటికే దేశంలో కీలక తయారీ, ఎగుమతి కేంద్రంగా ఉన్న నేపథ్యంలో, పారిశ్రామిక కారిడార్లు, పోర్ట్ కనెక్టివిటీ, పట్టణ మౌలిక సదుపాయాలపై ప్రభుత్వం నిరంతరంగా దృష్టి పెట్టనున్నట్లు అంచనా వేస్తున్నారు.

కే'రణం'..

కేరళకు ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో రహదారులు, మెట్రో రైలు విస్తరణ, పట్టణ రవాణా, తీరప్రాంత మౌలిక వసతులకు కేంద్ర బడ్జెట్ ద్వారా మద్దతు లభిస్తోంది. ముంబై-కన్యాకుమారి కారిడార్, పట్టణ రవాణా ప్రాజెక్టులు గత కేటాయింపుల్లో ముఖ్యంగా నిలిచాయి. పర్యాటక మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, పట్టణ పునరుద్ధరణ, విపత్తులను తట్టుకునే మౌలిక వసతులపై ఈసారి కూడా బడ్జెట్‌లో ప్రకటనలు ఉండవచ్చని అంచనా. ముఖ్యంగా తీరప్రాంతాలు, వరదలకు లోనయ్యే ప్రాంతాలపై ప్రత్యేక దృష్టి ఉండే అవకాశం ఉంది. ఈ నెలలో ప్రధాని మూడు అమృత్ భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లను, అదనపు ప్యాసింజర్ సేవలను ప్రారంభించి, అంతర్-రాష్ట్ర రైలు అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరిచారు.

అస్సాం..

అస్సాంలో ఈశాన్య భారత ప్రాంతానికి కనెక్టివిటీని పెంపొందించడమే కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది. ఇటీవలి బడ్జెట్‌లలో రహదారుల విస్తరణ, రైల్వే ఆధునీకరణ, వరద నియంత్రణ మౌలిక సదుపాయాలకు గణనీయమైన కేటాయింపులు జరిగాయి. ఈ దిశగా జనవరి 30న దిబ్రూగఢ్‌లో ₹1,715 కోట్ల విలువైన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకు శంకుస్థాపన జరిగింది. కేంద్ర మంత్రి సర్బానంద సోనోవాల్, హోం మంత్రి అమిత్ షా, అస్సాం ముఖ్యమంత్రి హిమంత బిస్వా శర్మ ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు. ఈ ప్రాజెక్టులు రవాణా, లాజిస్టిక్స్, పట్టణ మౌలిక వసతులను విస్తరించి, ప్రాంతీయ ఆర్థిక కార్యకలాపాలను వేగవంతం చేయనున్నాయి. ఈశాన్య ప్రాంతంలో మెరుగైన కనెక్టివిటీ జాతీయ మార్కెట్లతో అనుసంధానం, పొరుగు దేశాలతో వాణిజ్య విస్తరణకు కీలకమని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.

కేంద్రపాలిత ప్రాంతంపై గురి

పుదుచ్చేరి పరిమాణంలో చిన్న యూనియన్ టెరిటరీ అయినప్పటికీ, పట్టణ మౌలిక వసతులు, గృహనిర్మాణం, పౌర సౌకర్యాల కోసం గతంలో కేంద్ర నిధులు అందుకుంది. ఎన్నికల ముందు యూనియన్ టెరిటరీల కోసం చేసే బడ్జెట్ కేటాయింపులు రాజకీయంగా కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటున్నాయి. పుదుచ్చేరిలో ఇటీవల ప్రతిపాదించిన ప్రాజెక్టులలో 4 కిలోమీటర్ల నాలుగు లేన్ల ఫ్లైఓవర్, 13.5 కిలోమీటర్ల ఆర్టీరియల్ రోడ్డులు ఉన్నాయి. ఇవి ట్రాఫిక్ సమస్యలను తగ్గించి, పట్టణ రవాణా వ్యవస్థను మెరుగుపరచడమే లక్ష్యంగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాజెక్టులకు కేంద్ర సహకారం కొనసాగుతోంది.

బడ్జెట్‌లో కీలకంగా..

రాష్ట్రాల వారీ కేటాయింపులతో పాటు, కేంద్ర బడ్జెట్ 2026 దేశ ఆర్థిక దిశను సూచించే విస్తృత ద్రవ్య వ్యూహాన్ని కూడా ప్రతిబింబించనుంది. మౌలిక సదుపాయాలపై మూలధన వ్యయం, తయారీ-ఎగుమతులకు మద్దతు, వ్యవసాయం, ఆరోగ్య సంరక్షణ, విద్య రంగాలకు నిధులు ఈ బడ్జెట్‌లో కీలకంగా నిలవనున్నాయి. ఆర్థిక క్రమశిక్షణను కొనసాగిస్తూనే, మూలధన వ్యయం వృద్ధి, ఉద్యోగ సృష్టికి ప్రధాన ఇంజిన్‌గా పనిచేస్తుందని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ అధికారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. బడ్జెట్‌కు ముందు జనవరి 29న విడుదల చేసిన ఆర్థిక సర్వేలో దేశ ఆర్థిక పరిస్థితి, రంగాల పనితీరు, భవిష్యత్తు సవాళ్లపై సమగ్ర అవలోకనం ఇచ్చారు. ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒక నిష్పాక్షిక అంచనాను అందిస్తుందని ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు వి. అనంత నాగేశ్వరన్ తెలిపారు.

మొత్తంగా, కేంద్ర బడ్జెట్ 2026 దేశానికి ఒక సమగ్ర ఆర్థిక రోడ్‌మ్యాప్‌ను నిర్దేశించనుంది. ఎన్నికలకు వెళ్లే రాష్ట్రాల్లో ఈ బడ్జెట్ ప్రకటనలు ప్రత్యేకంగా గమనించబడతాయని, ప్రభుత్వం వృద్ధి లక్ష్యాలు-ఆర్థిక క్రమశిక్షణ మధ్య సమతుల్యాన్ని సాధించేందుకు ప్రయత్నిస్తుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

English summary

Union Budget 2026 to be presented by Finance Minister Nirmala Sitharaman focuses on infrastructure, railways, capital expenditure and key poll-bound states including West Bengal, Tamil Nadu, Kerala, Assam and Puducherry.