Nobel Medicine Prize 2026: వైద్య శాస్త్రంలో ముగ్గురికి నోబెల్ పురస్కారం- ఎందుకంటే?

ఈ ఏడాది వైద్య శాస్త్రంలో ప్రతిష్టాత్మక నోబెల్ పురస్కారాన్ని (Nobel Medicine Prize 2026) ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తలు సంయుక్తంగా గెల్చుకున్నారు. కాంతి మెదడు కణాలను ఎలా నియంత్రిస్తుందో కనుగొని, నాడీ స్విచ్‌లను ఆవిష్కరించినందుకు ఈ ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తలకు వైద్య రంగంలో నోబెల్ బహుమతి లభించింది. ఇందులో 54 ఏళ్ల కార్ల్ డీసెరోత్, 71 ఏళ్ల పీటర్ హెగెమాన్, 73 ఏళ్ల జార్జ్ నాగేల్ ఉన్నారు. వీరు కాంతి-నియంత్రిత అయాన్ ఛానెళ్లు, ఆప్టోజెనెటిక్స్‌పై పరిశోధనలు చేశారు.

మెదడులోని వ్యక్తిగత నాడీ కణాల కార్యకలాపాలను ఆన్ లేదా ఆఫ్ చేయడానికి ఉపయోగించే యంత్రాంగాలపై చేసిన పరిశోధనలకు గానూ ఈ ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తలకు వైద్య రంగంలో నోబెల్ బహుమతికి ఎంపిక చేశారు. కార్ల్ డీసెరోత్, పీటర్ హెగెమాన్, జార్జ్ నాగేల్, ముగ్గురూ కాంతి-నియంత్రిత అయాన్ ఛానెళ్లు, ఆప్టోజెనెటిక్స్‌పై పరిశోధనలు నిర్వహించి ఈ అవార్డులు గెల్చుకున్నారు. ఇందులో డీసెరోత్ కాలిఫోర్నియాలోని స్టాన్‌ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో పనిచేస్తుండగా, హెగెమాన్ బెర్లిన్‌లోని హంబోల్ట్ విశ్వవిద్యాలయంలో, , నాగేల్ జర్మనీలోని వుర్జ్‌బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయంలో పనిచేస్తున్నారని నోబెల్ అసెంబ్లీ వెల్లడించింది.

నాడీ శాస్త్రంలో ఆప్టోజెనెటిక్స్ ఒక కొత్త శకానికి నాంది పలికిందని నోబెల్ అసెంబ్లీ అభివర్ణించింది. మెదడు ఎలా పనిచేస్తుందో మరింత మెరుగ్గా తెలుసుకోవడానికి, ప్రవర్తన, వ్యాధులకు దారితీసే మార్గాలను ఛేదించడం ప్రారంభించడానికి, మెదడులోని నాడీ కణాలను, సర్క్యూట్‌లను ఆన్, ఆఫ్ చేయడానికి కాంతితో నియంత్రించే ఒక స్విచ్‌ను కనుగొనడం దీని లక్ష్యం. ఒక రకమైన ఏకకణ ఆకుపచ్చ శైవలం కాంతి వైపు ఎలా ఈదగలదో హెగెమాన్ అన్వేషించడంతో ఇది ప్రారంభమైంది. అతనితో పాటు నాగేల్ దీని కోసం ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రోటీన్‌ను కనుగొన్నారు. ఇది నీలి కాంతితో ప్రకాశించినప్పుడు, విద్యుత్ ప్రేరణను సృష్టించడానికి ఒక మార్గాన్ని తెరుస్తుంది. ఆ ప్రోటీన్‌ను ఇతర కణాలలో ఉంచడం వల్ల అవి కాంతికి సున్నితంగా మారతాయి. ఆ తర్వాత డీసెరోత్, జీవించి ఉన్న ఎలుకల మెదడులోని నాడీ కణాల కోసం కాంతితో నియంత్రించబడే ఒక స్విచ్‌ను సృష్టించడానికి, ఆ ప్రోటీన్‌ను నియంత్రించే జన్యువుతో పనిచేశారు. ఇందుకు గాను వీరు ఈ ప్రతిష్టాత్మక పురస్కారానికి ఎంపికయ్యారు.