ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఖరీదైన ఇసుక.. ఎడారి దేశంలో వింత వ్యాపారం!

ప్రపంచంలోనే అత్యంత భారీ విస్తీర్ణమున్న ఇసుక ఎడారులలో ఒకటైన 'రుబ్ అల్ ఖాలీ' సౌదీ అరేబియాలోనే కొలువై ఉంది. ఎటు చూసినా అంతులేని ఇసుక దిబ్బలు కనిపిస్తాయి. అయితే, ఇన్ని కోట్ల టన్నుల ఇసుక స్వదేశంలోనే అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, ఈ అరబ్ దేశం ఆస్ట్రేలియా నుంచి ఇసుకను దిగుమతి చేసుకుంటోంది. వినడానికి ఇది చాలా వింతగా, నమ్మశక్యం కానిదిగా అనిపించినప్పటికీ, దీని వెనుక అత్యంత ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ నిజాలు దాగి ఉన్నాయి. తమ దేశంలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా జరుగుతున్న భారీ మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టుల కొరకు సౌదీ అరేబియా ఇలా విదేశీ ఇసుక పైన ఆధారపడుతోంది.

నిర్మాణ రంగానికి అవసరమైన ఇసుక రకాల్లో చాలా భేదాలు ఉంటాయి. సాధారణంగా ఎడారిలో దొరికే ఇసుక రేణువులు గాలి తీవ్రత వల్ల వేలాది సంవత్సరాలుగా పరస్పర రాపిడికి గురవుతాయి. దీనివల్ల అవి ఎంతో నునుపుగా, గుండ్రంగా తయారవుతాయి. ఇలాంటి నునుపైన ఇసుక రేణువులు సిమెంట్‌తో కలిసినప్పుడు వాటి మధ్య ఎటువంటి పట్టు (Grip) ఏర్పడదు. ఇది కాంక్రీటు నిర్మాణాల నాణ్యతను దెబ్బతీయడమే కాకుండా, భవనాల మన్నికను కూడా పూర్తిగా తగ్గించివేస్తుంది. అందువల్ల ఎడారి ఇసుకతో పెద్ద పెద్ద భవనాలు నిర్మించడం అసాధ్యం.

కాంక్రీట్ బలానికి నదీ ఇసుకే ప్రాణం!

మరోవైపు, నదులు, సముద్ర తీర ప్రాంతాలలో నీటి ప్రవాహం ద్వారా ఏర్పడే ఇసుక రేణువులు చాలా గరుకుగా, కోణీయ ఆకృతులలో (Angular Shapes) ఉంటాయి. ఇటువంటి గరుకు ఇసుక రేణువులు సిమెంట్‌తో కలిసినప్పుడు ఒకదానికొకటి గట్టిగా ఇరుక్కుపోయి బలమైన కాంక్రీటు తయారీకి తోడ్పడతాయి. స్కై స్క్రాపర్లు , భారీ వంతెనల నిర్మాణాలకు ఇటువంటి ఇసుక మాత్రమే అత్యంత అనుకూలమైనది. అందుకే చుట్టూ ఇసుక సముద్రం ఉన్నప్పటికీ, సౌదీ అరేబియా ఆస్ట్రేలియా నుంచి ఈ రకమైన నాణ్యమైన సిలికా ఇసుకను దిగుమతి చేసుకుంటోంది.

'విజన్ 2030’.. నియోమ్ ప్రాజెక్టుల కోసమే ఈ తపన!

సౌదీ అరేబియా ప్రస్తుతం తన ఆర్థిక వ్యవస్థను చమురు రహితంగా మార్చేందుకు 'విజన్ 2030' పేరిట భారీ ప్రణాళికలను అమలు చేస్తోంది. ఈ మహత్తర పథకంలో భాగంగా ప్రపంచమే ఆశ్చర్యపోయే రీతిలో 'నియోమ్' (NEOM), 'ది లైన్' వంటి అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన మెగా సిటీ ప్రాజెక్టులను నిర్మిస్తోంది. గల్ఫ్ దేశాలలో మౌలిక వసతుల విస్తరణ ఏ స్థాయిలో ఉందంటే.. పక్కనే ఉన్న దుబాయ్ కూడా ప్రయాణికుల రద్దీ.

జనాభా సాంద్రతను దృష్టిలో ఉంచుకుని 2026-2030 ఐదేళ్ల ప్రణాళికలో భాగంగా 31 పాదచారుల వంతెనలు, అండర్ గ్రౌండ్ టన్నెల్స్ నిర్మాణానికి ఆమోదం తెలిపింది. ఇలాంటి విప్లవాత్మక అధునాతన ప్రాజెక్టులకు అవసరమైన అత్యంత దృఢమైన కాంక్రీట్ తయారీ కోసం సౌదీ అరేబియా ఆస్ట్రేలియా నుంచి మెరుగైన శ్రేణి కలిగిన ఇసుకను భారీ ఎత్తున కొనుగోలు చేస్తోంది.

ప్రత్యామ్నాయంగా మ్యానుఫ్యాక్చర్డ్ సాండ్ (M-Sand)

ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (UNEP) వెల్లడించిన గణాంకాల ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా నీటి తర్వాత అత్యధికంగా వినియోగించబడుతున్న సహజ వనరు ఇసుక మాత్రమే. ప్రతి ఏటా ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ నిర్మాణాల కొరకు సుమారు 50 బిలియన్ టన్నుల మేర ఇసుక అవసరమవుతోంది. సౌదీ అరేబియాలో ఈ తీవ్రమైన కొరతను అధిగమించేందుకు రాళ్లను పొడి చేసి తయారుచేసే 'మ్యానుఫ్యాక్చర్డ్ సాండ్' (కృత్రిమ ఇసుక) వినియోగాన్ని కూడా ప్రస్తుతం క్రమంగా పెంచుతున్నారు.

భవిష్యత్తులో విదేశీ ఇసుక దిగుమతులపై పూర్తిగా ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకునేందుకు కొండరాళ్లను ఆధునిక యంత్రాల సాయంతో పగులగొట్టి, నిర్మాణాలకు సరిపోయేలా కోణీయ కణాలతో కృత్రిమ ఇసుకను ఉత్పత్తి చేయడంలో భారీ పెట్టుబడులు పెడుతోంది. అయినప్పటికీ, దేశంలో వేగంగా సాగుతున్న భారీ మెగా ప్రాజెక్టుల తక్షణ అవసరాలను తీర్చడానికి ప్రస్తుతం ఆస్ట్రేలియా ఇసుక దిగుమతులే ఏకైక మార్గంగా ఉన్నాయి

English summary

Saudi Arabia, despite its vast deserts, imports high-quality sand from Australia to fuel its massive Vision 2030 infrastructure projects. Desert sand grains are too smooth for stable construction, whereas angular grains are essential for structure durability. This article explores the scientific reasons behind this surprising import strategy and the move towards synthetic sand.