అక్రమ లోన్ యాప్‌లు — కేంద్ర హోంశాఖ హెచ్చరిక..!!

భారతదేశంలో అక్రమ డిజిటల్ రుణ యాప్‌లకు సంబంధించిన కేసులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, వాటిని ఎదుర్కోవడానికి ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నాలను కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ (MHA) వెల్లడించింది. నియంత్రణ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా పనిచేసే యాప్‌ల బారిన పడి అనేక మంది వినియోగదారులు వ్యక్తిగత డేటాను కోల్పోవడమే కాకుండా, బెదిరింపులకు గురై బలవంతంగా డబ్బులు చెల్లిస్తున్నారని అధికారులు తెలిపారు.

ఆన్‌లైన్ ఆర్థిక మోసాలను, ముఖ్యంగా చైనా జాతీయులతో సంబంధం ఉన్న ₹750 కోట్ల రుణ యాప్ కుంభకోణాన్ని MHA, కేంద్ర ఏజెన్సీలు కలిసి అడ్డుకుంటున్నాయి. ఈ కేసులో ఇప్పటికే అరెస్టులు జరిగాయి, వేలాది మోసపూరిత యాప్‌లను తొలగించారు. ఆన్‌లైన్‌లో అప్రమత్తంగా ఉండాలని పౌరులను మంత్రిత్వ శాఖ కోరుతోంది.

మోసాల తీవ్రతను వెల్లడిస్తున్న అగ్రశ్రేణి అరెస్టులు 2025లో నమోదైన అతిపెద్ద విజయాల్లో ఒకటిగా, ఢిల్లీ పోలీసులు చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్ అభిషేక్ అగర్వాల్‌ను అరెస్ట్ చేశారు. చైనా జాతీయులతో ముడిపడి ఉన్న ₹750 కోట్ల నకిలీ రుణ యాప్ మోసానికి అతనే కీలక సూత్రధారి అని భావిస్తున్నారు.

ఇన్‌స్టా లోన్, మ్యాక్సీ లోన్, రూపీగో వంటి మోసపూరిత యాప్‌ల ద్వారా బాధితుల వ్యక్తిగత డేటాను – కాంటాక్టులు, ఫోటోలు, మెసేజ్‌లు సహా – దొంగిలించి, వాటిని బ్లాక్‌మెయిల్‌కు ఉపయోగించారు. పెంచిన "ఫీజులు" చెల్లించడానికి నిరాకరిస్తే మార్ఫింగ్ చేసిన ఫోటోలను ప్రచురిస్తామని, పరువు తీస్తామని ఈ ముఠా బెదిరించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. అరెస్ట్ సమయంలో పలు ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, నగదు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఈ మోసం 2022 నుండి అనేక రాష్ట్రాల్లో చురుకుగా ఉందని దర్యాప్తు అధికారులు తెలిపారు.

మరొక బాధితుడు లుధియానా పోస్ట్‌మాస్టర్ సరబ్‌జిత్ సింగ్, 2024 డిసెంబర్‌లో ఫ్లిప్‌కార్ట్ ద్వారా ₹2 లక్షల రుణాన్ని ఆశించి ₹87,000 కోల్పోయారు. అతడిని నకిలీ KYC లింక్‌ను పూర్తి చేయమని మోసగించి, ఆపై స్కామర్‌లు ఒక "టోకెన్ చెల్లింపు"ను వసూలు చేశారు. అదేవిధంగా, బెంగళూరులో 'స్కోర్ క్లైంబ్' అనే రుణ యాప్‌ను డౌన్‌లోడ్ చేసుకున్న ఒక మహిళ, రుణం కోసం దరఖాస్తు చేయకపోయినా లక్ష్యంగా చేసుకుంది.ఆ యాప్ ఆమె వ్యక్తిగత డేటాను, గుర్తింపు పత్రాలు, కాంటాక్టులు సహా, యాక్సెస్ చేసిందని ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఆ తరువాత ఆమెకు అధిక డబ్బు డిమాండ్‌లు, మార్ఫింగ్ చేసిన చిత్రాలను పంపిణీ చేస్తామని బెదిరింపులు వచ్చాయి.

ప్రభుత్వం, నియంత్రణ సంస్థల చర్యల కఠినతరం డిజిటల్ రుణ మోసం తీవ్రతను గుర్తించిన MHA, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI), ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) గత రెండు సంవత్సరాలలో తమ సమన్వయాన్ని బలోపేతం చేసుకున్నాయి. 2024లో Googleకు ఇచ్చిన ఒక కీలక ఆదేశం మోసపూరిత రుణ యాప్‌లను తొలగించడానికి దారితీసింది. ఇది డిజిటల్ మార్కెట్‌ప్లేస్‌ను భారీ ఎత్తున శుభ్రం చేయడానికి కారణమైంది.

ఈ చర్యలో భాగంగా, 2024లో 2,200కు పైగా నకిలీ రుణ యాప్‌లను తొలగించారు. అలాగే, ఏప్రిల్ 2021 నుండి జూలై 2022 మధ్య 2,500 యాప్‌లను నిలిపివేశారు. సెప్టెంబర్ 2022 నుండి ఆగస్టు 2023 మధ్య మరో 2,200 యాప్‌లను తీసివేశారు. అత్యంత ఇటీవల, సమాచార సాంకేతిక చట్టం, 2000లోని సెక్షన్ 69A కింద 87 అక్రమ రుణ యాప్‌లను నిర్దేశిత ప్రక్రియను అనుసరించి నిరోధించినట్లు ప్రభుత్వం పార్లమెంట్‌కు తెలియజేసింది. ఈ చర్య MeitY సైబర్ మోసాలను మూలంలోనే అరికట్టడంపై, హానికరమైన యాప్‌లు వినియోగదారులకు చేరకుండా నిరోధించడంపై పెరుగుతున్న దృష్టిని నొక్కి చెబుతుంది.

సైబర్ క్రైమ్ విభాగాలు ప్రజల అవగాహనను పెంచుతున్నాయి దేశవ్యాప్తంగా పోలీసు సైబర్ విభాగాలు ప్రైమ్ ల్యాండ్ (Prime Lend) మరియు క్యాండీ క్యాష్ (Candy Cash) వంటి అధిక ప్రమాదకర యాప్‌ల గురించి హెచ్చరికలు జారీ చేస్తున్నాయి. స్కామర్‌లు కాంటాక్టులు, చిత్రాలు, SMS డేటాను సేకరించడానికి వీటిని ఉపయోగిస్తున్నారు. రుణం లేకపోయినా, తిరిగి చెల్లించడంలో ఆలస్యం చేసే బాధితులు తరచుగా దుర్భాషలాడే కాల్స్, నిరంతర వేధింపులు, బెదిరింపులకు గురవుతున్నారు.

పౌరులను రక్షించడానికి, మోసగాళ్లు ఎలా పనిచేస్తారో, ఆన్‌లైన్‌లో ఎలా సురక్షితంగా ఉండాలో వివరిస్తూ అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలని రాష్ట్ర సైబర్ సెల్‌లను MHA ప్రోత్సహిస్తోంది.

వినియోగదారులు ఎలా సురక్షితంగా ఉండగలరు అధికారులు నివారణే బలమైన రక్షణ అని నొక్కి చెబుతున్నారు. పౌరులు ఈ క్రింది చర్యలు తీసుకోవాలని సూచిస్తున్నారు:

యాప్‌లను అధికారిక యాప్ స్టోర్‌లు లేదా ధృవీకరించబడిన బ్యాంక్ వెబ్‌సైట్‌ల నుండి మాత్రమే డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవాలి. ఆర్‌బిఐ ఆమోదించిన సంస్థల నుండి మాత్రమే రుణ సదుపాయాలను పొందాలి. మెసేజ్‌లు లేదా వాట్సాప్ ద్వారా పంపిన KYC లింక్‌లను ఎప్పుడూ క్లిక్ చేయకూడదు.

OTPలు, UPI PINలు లేదా పాస్‌వర్డ్‌లను షేర్ చేయకూడదు. ఎందుకంటే బ్యాంకులు వాటిని ఎప్పటికీ అడగవు. యాప్ అనుమతులను తనిఖీ చేయాలి; మోసపూరిత యాప్‌లు తరచుగా కాంటాక్టులు మరియు గ్యాలరీలకు యాక్సెస్ కోరుతాయి. లావాదేవీల కోసం టూ-ఫ్యాక్టర్ అథెంటికేషన్ మరియు SMS అలర్ట్‌లను ఎనేబుల్ చేయాలి.

బెదిరింపులకు లేదా బ్లాక్‌మెయిల్‌కు గురైతే, డబ్బు చెల్లించవద్దు. ఆ నంబర్‌లను బ్లాక్ చేసి, రుజువులను భద్రపరచాలి. సంఘటనలను వెంటనే నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్ లేదా స్థానిక పోలీసులకు నివేదించాలి.

అక్రమ యాప్‌ల నిరోధం, కీలక ఆపరేటర్ల అరెస్టులు మరియు వేలాది మోసపూరిత యాప్‌ల తొలగింపు భారతదేశ సైబర్-సెక్యూరిటీ వ్యవస్థ మరింత చురుకుగా, సమన్వయంతో పనిచేస్తుందని చూపిస్తుంది. సాంకేతిక జోక్యం, నియంత్రణ పర్యవేక్షణ మరియు ప్రజల అవగాహనను కలిపి ప్రభుత్వం అనుసరించే విధానం అనేక సంభావ్య మోసాలను నిరోధించిందని అధికారులు చెబుతున్నారు. సైబర్ క్రైమ్ వేగంగా విరుగుతున్నందున, MHA తన ప్రయత్నాలను కొనసాగిస్తుందని, డిజిటల్ ఆర్థిక భద్రత అత్యంత ముఖ్యమైన జాతీయ ప్రాధాన్యతగా ఉంటుందని స్పష్టం చేస్తోంది.

అలాగే, అప్రమత్తంగా, అవగాహనతో ఉండటానికి, అన్ని ప్రముఖ సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో CYBERDOST @cyberdosti4c అధికారిక సోషల్ మీడియా హ్యాండిల్‌ను అనుసరించాలని MHA పౌరులకు సూచిస్తోంది.

English summary

The Indian government, led by the MHA and coordinated with RBI and MeitY, intensifies action against illegal digital lending apps, removing hundreds of fraudulent apps and educating citizens on safe online borrowing.