స్వర్ణ నిధితో బయటపడిన 500 ఏళ్ల నాటి ‘బోమ్ జీసస్’ నౌక..

అనాదిగా సముద్ర గర్భం అనంతమైన రహస్యాలకు నిలయం. తనలోకి చేరుకున్న సామ్రాజ్యాల వైభవాన్ని, శతాబ్దాల చరిత్రను అది ఎప్పటికప్పుడు కాలగర్భంలో దాచేస్తూనే ఉంటుంది. కానీ, కాలం ఎల్లప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు. ఐదు శతాబ్దాల క్రితం ఎడారి ఇసుక తిన్నెల్లో సమాధి అయిపోయిన ఒక అద్భుతమైన పోర్చుగీస్ నౌక, అందులోని కళ్లు చెదిరే భారీ నిధి కథ ఇది. నమీబియా ఎడారిలో బయటపడిన 500 ఏళ్ల నాటి 'బోమ్ జీసస్' (Bom Jesus) నౌక రహస్యాలు, దాని వెనుక ఉన్న అంతర్జాతీయ వాణిజ్య నెట్‌వర్క్‌ల గురించిన అత్యంత ఆసక్తికరమైన విశేషాలపై వన్ ఇండియా ప్రత్యేక కథనం.

అది 1533 మార్చి 7. పోర్చుగల్ రాజధాని లిస్బన్ నగరం నుంచి 'బోమ్ జీసస్' అనే భారీ నౌక అపారమైన సంపదతో భారతదేశం (ఇండీస్) వైపు ప్రయాణమైంది. ఆ కాలంలో సుగంధ ద్రవ్యాలు, విలువైన వస్తువుల వాణిజ్యానికి భారత్ ప్రపంచ కేంద్రంగా ఉండేది. అయితే, ఈ నౌక తన గమ్యస్థానాన్ని చేరుకోలేదు. అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో సంభవించిన ఒక ఘోర తుఫాను కారణంగా నమీబియా దక్షిణ తీరంలోని నరకప్రాయమైన ఇసుక తిన్నెల్లో చిక్కుకుని, సముద్ర గర్భంలోకి మునిగిపోయింది. దాదాపు 500 ఏళ్ల పాటు ఈ నౌక ఏమైందనేది ప్రపంచానికి ఒక పెద్ద మిస్టరీగా మిగిలిపోయింది.

కానీ, 2008లో ఒక ఊహించని అద్భుతం జరిగింది. నమీబియా తీరంలో ప్రముఖ వజ్రాల సంస్థ 'డి బీర్స్' కోసం పనిచేస్తున్న మైనింగ్ కార్మికులు, సముద్రజలాలను తొలగించి వజ్రాల కోసం వెతుకుతుండగా.. ఇసుక పొరల కింద ఒక భారీ చెక్క నిర్మాణం కనిపించింది. పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు రంగంలోకి దిగి పరిశీలించగా.. అది శతాబ్దాల క్రితం కనుమరుగైన 'బోమ్ జీసస్' నౌక అని తేలింది. సబ్-సహారన్ ఆఫ్రికా పశ్చిమ తీరంలో లభించిన అత్యంత ప్రాచీన, అరుదైన నౌక శిథిలం ఇదే కావడం విశేషం.

13 మిలియన్ డాలర్ల బంగారం.. చెక్కుచెదరని రహస్యం

ఈ నౌక అంతఃగర్భం నుంచి లభించిన సంపద చూసి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న చరిత్రకారులు, పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు నివ్వెరపోయారు. దాదాపు 2,000 అరుదైన బంగారు నాణేలు అత్యంత సురక్షితమైన స్థితిలో లభించాయి. ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో వీటి విలువ సుమారు 13 మిలియన్ డాలర్లు (రూ.100 కోట్లకు పైగా) ఉంటుందని అంచనా. ఈ స్వర్ణ నాణేలలో పోర్చుగల్ రాజులు ఒకటో మాన్యువల్, మూడో జోవావో కాలానికి చెందిన 'క్రుజాడోస్' నాణేలతో పాటు, స్పెయిన్‌కు చెందిన ప్రసిద్ధ 'ఎక్సలెంట్స్' నాణేలు కూడా ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా వెనిస్, ఫ్రాన్స్, వివిధ ముస్లిం సామ్రాజ్యాలకు చెందిన నాణేలు దొరకడం గమనిస్తే.. ఆ కాలంలోనే అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం ఎంతటి విస్తృతమైన నెట్‌వర్క్‌ను కలిగి ఉందో స్పష్టమవుతోంది.

ఐదు శతాబ్దాల పాటు సముద్రపు ఉప్పు నీటిలో ఉన్నప్పటికీ.. ఈ నౌకలోని చెక్క, తోలు బూట్లు, జూట్ సంచులు, పీచ్ గింజలు సైతం చెక్కుచెదరకుండా ఎలా ఉన్నాయనే దానికి సైన్స్ ఒక ఆసక్తికరమైన సమాధానాన్ని కనుగొంది. నౌకలో వాణిజ్యం కోసం తీసుకెళ్తున్న 17 టన్నుల బరువైన రాగి కడ్డీలు ఉన్నాయి. సముద్రపు అడుగున ఉన్న సూక్ష్మజీవులు, కీటకాలకు రాగి అనేది విషపూరితం. ఈ రాగి కడ్డీల నుంచి వెలువడిన రసాయన ప్రభావం వల్ల సముద్ర జీవులు ఆ నౌక దరిదాపుల్లోకి రాలేదు. ఫలితంగా 500 ఏళ్లు గడిచినా ఆ వస్తువులన్నీ కాలప్రవాహాన్ని ఎదుర్కొని సజీవంగా నిలిచాయి.

ఏనుగు దంతాల విశ్లేషణ.. ఆఫ్రికా అడవుల చరిత్రకు సజీవ సాక్ష్యం

ఈ చారిత్రాత్మక నౌకలో కేవలం బంగారం, రాగి మాత్రమే కాదు.. దాదాపు 100కు పైగా ఏనుగు దంతాలు (Elephant Tusks) లభించాయి. ఆధునిక శాస్త్రవేత్తలు ఈ దంతాలపై 'ఐసోటోప్ విశ్లేషణ' (Isotope Analysis) జరిపి ఒక సంచలన విషయాన్ని కనుగొన్నారు. ఈ దంతాలన్నీ పశ్చిమ ఆఫ్రికాలోని 17 వేర్వేరు ఏనుగుల మందల నుంచి సేకరించినవని తేలింది. అన్నింటికంటే ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే.. ఐదు శతాబ్దాల క్రితం దంతాల కోసం వేటాడబడిన ఆ ఏనుగుల వంశానికి చెందిన 4 మందల వారసులు నేటికీ ఆఫ్రికా అడవుల్లో జీవించి ఉన్నట్లు పరిశోధనలు నిర్ధారించాయి.

ఈ ఆవిష్కరణ సముద్ర పురావస్తు శాస్త్రంలోనే (Maritime Archaeology) ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోతుందని మాంచెస్టర్ యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్ తిమోతీ ఇన్సోల్ అభిప్రాయపడ్డారు. 16వ శతాబ్దపు నావికుల దైనందిన జీవితం, దుస్తులు, మతపరమైన వస్తువులను అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది ఒక అమూల్యమైన గని లాంటిదని ఆయన పేర్కొన్నారు.

జాస్పర్ హౌస్ మ్యూజియంలో 'బోమ్ జీసస్' వైభవం

సాధారణంగా ఇలాంటి అంతర్జాతీయ నౌకల నిధులపై ఆయా దేశాలు హక్కులు కోరుతుంటాయి. అయితే, పోర్చుగల్ ప్రభుత్వం మానవతా దృక్పథంతో ఈ నిధిపై తన హక్కులను వదులుకోవడంతో, చట్టబద్ధంగా ఈ అపార సంపద నమీబియా ప్రభుత్వానికి దక్కింది. నమీబియాలోని ఒరాంజెముండ్ నగరంలో ఉన్న సుప్రసిద్ధ 'జాస్పర్ హౌస్ మ్యూజియం' (Jasper House Museum) ఈ సముద్ర చరిత్రను ప్రజల ముందుకు తీసుకొచ్చింది. ఈ మ్యూజియంలో ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక ప్రదర్శనను సందర్శించడానికి ప్రపంచ నలుమూలల నుంచి పర్యాటకులు, చరిత్ర పరిశోధకులు తరలివస్తున్నారు. ఐదు శతాబ్దాల నాటి గ్లోబల్ ట్రేడ్ వైభవాన్ని, నాటి నావికుల సాహసాలను ఈ ప్రదర్శన కళ్లకు కడుతోంది.

English summary

Discover the fascinating story of Bom Jesus, a 500-year-old Portuguese shipwreck found in the Namib desert with a massive $13 million gold treasure and copper bars.