బ్యాంకాక్ విందులో మోదీ, యూనస్ ముఖాముఖి.. ఉద్రిక్తతల నడుమ కీలక పరిణామం!

దౌత్య వర్గాల్లో ఆసక్తి రేపుతూ, ఊహించని పరిణామం చోటుచేసుకుంది. గురువారం బ్యాంకాక్‌లో థాయ్‌లాండ్ ప్రధాని పేటోంగ్టార్న్ షినావత్రా ఇచ్చిన విందులో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, బంగ్లాదేశ్ తాత్కాలిక ప్రభుత్వ ప్రధాన సలహాదారు, నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత ప్రొఫెసర్ ముహమ్మద్ యూనస్‌లు ఒకే టేబుల్‌పై ఆసీనులవడం అందరి దృష్టినీ ఆకర్షించింది. నేపాల్ ప్రధాని కేపీ శర్మ ఓలి కూడా వీరితో పాటే ఉన్నారు. శుక్రవారం జరగనున్న కీలకమైన బిమ్స్‌టెక్ (BIMSTEC) శిఖరాగ్ర సదస్సు ముంగిట జరిగిన ఈ అనధికారిక కలయిక, ఇరు దేశాల మధ్య అధికారిక ద్వైపాక్షిక చర్చలకు మార్గం సుగమం చేస్తుందా అనే దానిపై ఊహాగానాలు వెల్లువెత్తాయి.

ఉద్రిక్తతల నేపథ్యం:
ఆగస్టు 2024లో బంగ్లాదేశ్‌లో రాజకీయ సంక్షోభం తలెత్తి, షేక్ హసీనా ప్రభుత్వం పతనమైన తర్వాత ప్రొఫెసర్ యూనస్ తాత్కాలిక బాధ్యతలు స్వీకరించారు. అప్పటి నుండి ప్రధాని మోదీతో ఆయనకు ఇదే తొలి ముఖాముఖి కావడం గమనార్హం. హసీనా నిష్క్రమణ అనంతరం బంగ్లాదేశ్‌లో హిందూ మైనారిటీలపై జరిగిన దాడులు, ఆస్తుల ధ్వంసం వంటి సంఘటనలు ఇరు దేశాల మధ్య సున్నితమైన సంబంధాలపై నీలినీడలు కమ్మేలా చేశాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఈ భేటీకి మరింత ప్రాధాన్యత ఏర్పడింది.

చైనా వ్యాఖ్యల దుమారం:
ఇటీవల ప్రొఫెసర్ యూనస్ చైనా పర్యటన సందర్భంగా చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇరు దేశాల మధ్య దూరాన్ని మరింత పెంచాయి. బంగ్లాదేశ్‌లో చైనా ఆర్థిక ఉనికిని విస్తరించాలని, తమ దేశం ఈశాన్య భారతదేశానికి ఒక "ద్వారం" (గేట్‌వే)గా మారాలని ఆయన బీజింగ్‌ను కోరడం, బంగాళాఖాతంలో బంగ్లాదేశ్ "ఏకైక సంరక్షకుడు" (sole guardian) అని పేర్కొనడం తీవ్ర వివాదాస్పదమైంది. ఈ వ్యాఖ్యలపై భారత్ తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది.

భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ ఘాటుగా స్పందిస్తూ, బంగాళాఖాత ప్రాంతంలో భారతదేశ వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యతను, విస్తృతమైన అనుసంధానతను నొక్కి చెప్పారు. భారత్‌కు 6,500 కిలోమీటర్ల సుదీర్ఘ తీరప్రాంతం ఉందని, బిమ్స్‌టెక్‌లోని ఐదు సభ్య దేశాలతో భూ సరిహద్దులు పంచుకుంటోందని ఆయన గుర్తుచేశారు. రోడ్లు, రైల్వేలు, జలమార్గాలు, గ్రిడ్‌లు, పైప్‌లైన్ల విస్తృత నెట్‌వర్క్‌తో ఈశాన్య ప్రాంతాన్ని కనెక్టివిటీ కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేస్తున్నామని, భారత ఉపఖండం, ఆగ్నేయాసియా మధ్య భారత్ కీలక వారధి అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ వ్యాఖ్యలు యూనస్ మాటలకు పరోక్ష సమాధానంగా పరిగణిస్తున్నారు.

బిమ్స్‌టెక్ సదస్సు - భవిష్యత్ సంబంధాలు:
విందులో ఇద్దరు నేతలు పరస్పరం పలకరించుకున్నారని బంగ్లాదేశ్ అధికారిక వార్తా సంస్థ BSS తెలిపింది. అయితే, శుక్రవారం మోదీ కొలంబో పర్యటనకు బయలుదేరే ముందు యూనస్‌తో అధికారిక ద్వైపాక్షిక సమావేశం ఉంటుందా లేదా అనే దానిపై భారత్ నుంచి ఇంకా స్పష్టత రాలేదు. నిజానికి, ఈ భేటీ కోసం బంగ్లాదేశ్ తాత్కాలిక ప్రభుత్వం కొన్ని వారాల క్రితమే అధికారికంగా అభ్యర్థించినట్లు సమాచారం.

ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో కోటా విధానానికి వ్యతిరేకంగా విద్యార్థులు, యువత చేపట్టిన తీవ్ర నిరసనల నేపథ్యంలో షేక్ హసీనా ప్రభుత్వం ఆగస్టులో కూలిపోయింది. ఆగస్టు 5న ఆమె బంగ్లాదేశ్ విడిచి, భారత వైమానిక దళ విమానంలో ఢిల్లీ సమీపంలోని హిందన్ వైమానిక స్థావరానికి చేరుకున్నప్పటి నుండి భారతదేశంలోనే ఉంటున్నారు. ఈ రాజకీయ పరిణామాల నీడలో, బంగాళాఖాత ప్రాంత దేశాల కూటమి అయిన బిమ్స్‌టెక్ (బంగ్లాదేశ్, భూటాన్, భారత్, నేపాల్, శ్రీలంక, థాయ్‌లాండ్, మయన్మార్) సదస్సు ఇరు దేశాలకు ఒక వేదికను కల్పించింది.

ఈ అనధికారిక భేటీ ఇరు దేశాల మధ్య నెలకొన్న అపార్థాలను తొలగించి, ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను తిరిగి గాడిలో పెడుతుందా? లేదా ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతాయా? అన్నది రాబోయే రోజుల్లో తేలనుంది. బిమ్స్‌టెక్ వేదికగా జరిగే పరిణామాలు ఇరు దేశాల భవిష్యత్ సంబంధాలను ఏ దిశగా నడిపిస్తాయో వేచి చూడాలి.

English summary

Prime Minister Narendra Modi with his Nepali counterpart K.P. Sharma Oli and Chief Adviser of Bangladesh Muhammad Yunus dinner the official dinner at the BIMSTEC Summit, in Bangkok, Thailand.