బ్రిటిష్ కాలంలోనే మేధో గర్జన.. ఆంధ్రుల ఆత్మగౌరవ ప్రతీక
అది కేవలం ఒక విద్యాసంస్థ కాదు.. తెలుగు జాతి ఆత్మగౌరవ ప్రతీక. అది కేవలం డిగ్రీలు ఇచ్చే ప్రాంగణం కాదు.. దేశ భవిష్యత్తును నిర్దేశించే మేధావులను తీర్చిదిద్దిన కర్మాగారం. విశాఖ నీలి సముద్రపు అలల సాక్షిగా, సింహాచల అప్పన్న పాద చెంత వెలసిన 'ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం' (AU) నేడు వందేళ్ల మైలురాయిని చేరింది. రాష్ట్రపతులు, ప్రధానులు, సుప్రసిద్ధ శాస్త్రవేత్తలను దేశానికి కానుకగా ఇచ్చిన ఈ 'విద్యాలయాల తల్లి' చరిత్ర అద్భుతం.. అజరామరం.
ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రంలో ఆంధ్రులకు ఉన్నత చదువులు అందని ద్రాక్షగా ఉన్న రోజుల్లో, మనకంటూ ఒక విశ్వవిద్యాలయం ఉండాలన్న ఆకాంక్ష బలంగా పుట్టుకొచ్చింది. 1914లో బాపట్లలో జరిగిన ఆంధ్ర మహాసభలో బీఎస్ శర్మ ఈ డిమాండ్ను తొలిసారి వినిపించారు. పన్నెండేళ్ల సుదీర్ఘ పోరాటం, ఎందరో మహానుభావుల కృషితో 1926 ఏప్రిల్ 26న ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం ఆవిర్భవించింది. తొలుత విజయవాడలో ప్రారంభమైనా, ఉత్తరాంధ్ర వాసుల పట్టుదలతో చివరకు విశాఖపట్నం ఈ విజ్ఞాన వృక్షానికి నిలయమైంది.
దిగ్గజాల సారథ్యంలో మేధో వికాసం
ఏయూ కీర్తి ప్రతిష్టలు విశ్వవ్యాప్తం కావడంలో దాని తొలి వీసీల పాత్ర అనన్యం. సర్ కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి .. ఏయూకి తొలి వైస్ ఛాన్సలర్గా ఆయన వేసిన పునాదులు నేటికీ గట్టిగా ఉన్నాయి. వందేళ్ల భవిష్యత్తును ఊహించి ఆయన రూపొందించిన ప్రణాళికలే ఏయూని దేశంలోనే మేటి వర్శిటీగా నిలబెట్టాయి. దేశ రెండో రాష్ట్రపతిగా సేవలందించిన డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ ఏయూకి రెండో వీసీగా పనిచేశారు. ఆయన హయాంలోనే వర్శిటీకి అంతర్జాతీయ గుర్తింపు లభించింది.
ప్రస్తుత తరానికి తెలియని అరుదైన విషయాలు
చాలామందికి తెలియని విషయం ఏమిటంటే, నోబెల్ విజేత సర్ సీవి. రామన్ కు ఈ వర్శిటీతో విడదీయలేని అనుబంధం ఉంది. ఆయన ఇక్కడ గౌరవ ప్రొఫెసర్గా సేవలందించడమే కాకుండా, తన పరిశోధనలకు ఏయూ భౌతిక శాస్త్ర విభాగాన్ని ఒక వేదికగా చేసుకున్నారు. అలాగే, ఏయూ క్యాంపస్ భవనాల నిర్మాణం 'యుద్ధ నౌక' (Warship) ఆకారంలో ఉంటుందని, దీనికి వెనుక ఒక చారిత్రక ఇంజనీరింగ్ అద్భుతం ఉందని చెబుతుంటారు.
ఏయూ భవనాల నిర్మాణం జరుగుతున్న సమయంలో, ఆ తర్వాత రెండో ప్రపంచ యుద్ధం (World War II) కొనసాగుతోంది. యుద్ధ సమయంలో విశాఖపట్నం జపాన్ దాడులకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉందని భావించిన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం, ఈ భవనాలను అత్యవసర సమయాల్లో సైనిక అవసరాల కోసం (Military use) లేదా తాత్కాలిక ఆసుపత్రులుగా వాడుకోవడానికి వీలుగా నిర్మించింది. యుద్ధ సమయంలో భవనాలపై బాంబు దాడులు జరిగినా, అవి తట్టుకునేలా.. శత్రువులకు సముద్రం నుంచి చూసినప్పుడు గందరగోళం కలిగించేలా వీటిని డిజైన్ చేశారని ఒక కథనం ఉంది.
దేశ గమనాన్ని మార్చిన మేధావులు.
ఏయూ నుంచి చదువుకుని వెళ్లిన విద్యా కుసుమాలు దేశంలోని అత్యున్నత పదవులను అధిరోహించారు. మాజీ రాష్ట్రపతులు, ఉపరాష్ట్రపతులు, గవర్నర్లు, కేంద్ర మంత్రులు, లోక్సభ స్పీకర్లు, సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు.. ఇలా జాబితా తీస్తే అది అనంతం. దేశ రక్షణ రంగం (DRDO), అంతరిక్ష రంగం (ISRO)లో కీలక బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్న ఎందరో శాస్త్రవేత్తలు ఏయూ బిడ్డలే కావడం గమనార్హం.
శతాబ్ది ఉత్సవాల వేళ.. సమున్నత లక్ష్యం..
ప్రస్తుతం వందేళ్ల ఉత్సవాలకు సిద్ధమవుతున్న వేళ, ఏయూ పునాదులకు కారణమైన బీఎస్ శర్మ వంటి విస్మృత వీరులను మళ్లీ తలుచుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఆధునిక సాంకేతికతను అందిపుచ్చుకుంటూ, పరిశోధనల్లో ప్రపంచంతో పోటీ పడుతూ ఏయూ తన ప్రస్థానాన్ని కొనసాగిస్తోంది. ఈ విద్యా దేవాలయం మరిన్ని తరాలకు విజ్ఞాన వెలుగులు పంచాలని, దేశాభివృద్ధిలో తన ముద్రను ఇలాగే కొనసాగించాలని కోరుకుందాం.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google