ఏఐ డీప్‌ఫేక్ వీడియోలు: ప్రీతి జింటా సంచలన నిర్ణయం

బాలీవుడ్ సీనియర్ నటి ప్రీతి జింటా బాంబే హైకోర్టు (HC) మెట్లెక్కారు. తన అనుమతి లేకుండా తన ముఖాన్ని, గొంతును వాడుతూ ఇంటర్నెట్‌లో చక్కర్లు కొడుతున్న ఏఐ (AI) డీప్‌ఫేక్ వీడియోలపై ఆమె జూలై 3న పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. ఈ వేధింపుల నుంచి తనకు తక్షణమే ఉపశమనం కలిగించాలని ఆమె కోర్టును కోరారు. దీనిపై ఈ సోమవారం, అంటే జూలై 6న కోర్టు అత్యంత కీలకమైన ఉత్తర్వులు జారీ చేసే అవకాశం ఉంది. దేశంలో రోజురోజుకూ పెరుగుతున్న సింథటిక్ మీడియా ముప్పును ఈ కేసు మరోసారి ఎత్తిచూపుతోంది.

సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫామ్‌ల నుంచి ఆ డీప్‌ఫేక్ వీడియోలను వెంటనే తొలగించాలని ప్రీతి జింటా డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఈ నకిలీ వీడియోలు తన ప్రతిష్టను, వ్యక్తిగత గౌరవాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయని ఆమె తరపు న్యాయవాదులు వాదిస్తున్నారు. టెక్నాలజీ పెరిగిపోతున్న ఈ కాలంలో సెలబ్రిటీల 'పర్సనాలిటీ రైట్స్' (Personality Rights) కాపాడటంపైనే ఈ పోరాటం సాగుతోంది. ఇప్పటికే చాలామంది సినీ ప్రముఖులు ఇలాంటి సమస్యలనే ఎదుర్కొంటున్నారు. అందుకే జూలై 6న రాబోయే తీర్పు ఒక కొత్త చట్టపరమైన ఒరవడికి శ్రీకారం చుట్టే అవకాశం ఉంది.

ఏఐ డీప్‌ఫేక్స్‌పై బాంబే హైకోర్టు తీర్పు ప్రభావం ఎలా ఉండబోతోంది?

కోర్టు గనుక సానుకూల తీర్పు ఇస్తే, అభ్యంతరకర వీడియోలను తొలగించడంలో టెక్ కంపెనీలు మరింత వేగంగా స్పందించాల్సి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న ఐటీ (IT) నిబంధనల ప్రకారం నిర్ణీత సమయంలో చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉన్నప్పటికీ, కంటెంట్ మోడరేటర్లు స్పందించేలోపే డీప్‌ఫేక్ వీడియోలు వైరల్ అయిపోతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, అత్యాధునిక ఆటోమేటెడ్ టూల్స్ ద్వారా ఇలాంటి వాటిని ముందుగానే గుర్తించి అడ్డుకోవాలని కోర్టు ఆదేశించే ఛాన్స్ ఉంది. ఏఐ ఆధారిత గుర్తింపు చౌర్యానికి (Identity Theft) గురయ్యే బాధితులకు ఇది పెద్ద ఊరటనిస్తుంది.

పర్సనాలిటీ రైట్స్ - ఢిల్లీ హైకోర్టు గత చర్యలు

గతంలో నటుడు అనిల్ కపూర్ వంటి వారికి ఢిల్లీ హైకోర్టు ఇలాంటి రక్షణనే కల్పించింది. వారి పేర్లు, గొంతును వాణిజ్య ప్రయోజనాల కోసం అనుమతి లేకుండా వాడకూడదని ఆదేశించింది. అయితే ప్రీతి జింటా కేసు ప్రత్యేకంగా ఏఐ ద్వారా సృష్టించిన కంటెంట్‌ను టార్గెట్ చేస్తోంది. డిజిటల్ ప్రైవసీకి సంబంధించి భవిష్యత్తులో రాబోయే చట్టాలకు ఈ కేసులు దిశానిర్దేశం చేస్తాయని న్యాయ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. పెద్ద పెద్ద టెక్ కంపెనీల కంటే వ్యక్తుల హక్కులకే కోర్టులు ఇప్పుడు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయి.

డీప్‌ఫేక్ బాధితులు ఫిర్యాదు చేయడం ఎలా?

ఎవరైనా డీప్‌ఫేక్ బారిన పడితే వెంటనే నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్‌లో ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. ఫిర్యాదు చేసేటప్పుడు స్క్రీన్‌షాట్లు, వెబ్ లింకులను ఆధారాలుగా ఉంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఇలాంటి గంభీరమైన ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి ప్రతి ప్లాట్‌ఫామ్‌లోనూ గ్రీవెన్స్ ఆఫీసర్ ఉండాలి. డిజిటల్ వేధింపులకు వ్యతిరేకంగా గొంతు ఎత్తేలా ఈ కేసు సామాన్యులను ప్రోత్సహిస్తోంది. మన హక్కుల గురించి అవగాహన కలిగి ఉండటమే ఆన్‌లైన్ భద్రతకు మొదటి మెట్టు.

సోమవారం రాబోయే తీర్పు కోసం టెక్ ప్రపంచం మొత్తం ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తోంది. భారత్‌లో ఏఐ కంటెంట్ క్రియేటర్లను ఎలా నియంత్రించాలో ఈ తీర్పు నిర్ణయించనుంది. డిజిటల్ వేధింపులను ఎదుర్కొంటున్న ఎంతోమందికి ప్రీతి జింటా తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ఒక భరోసానిస్తోంది. ఈ కేసులో ఆమె విజయం సాధిస్తే, వ్యక్తిగత గోప్యత కోసం సాగుతున్న పోరాటం మరింత బలోపేతం అవుతుంది. మన డిజిటల్ గుర్తింపును కాపాడుకోవడం ఇప్పుడు మునుపటి కంటే చాలా అవసరం.