ఖండాలు దాటి వస్తున్న ఆకాశ రారాజు.. ఆగకుండా 6 వేల కిలోమీటర్లు జర్నీ
జీవవైవిధ్యంలో ప్రకృతి సృష్టించిన అత్యంత అద్భుతమైన పక్షి.. 'అముర్ ఫాల్కన్' (Amur Falcon). రెక్కల సైజు చిన్నదే అయినా.. ఆకాశంలో అది చూపే పరాక్రమం, చేసే సుదీర్ఘ ప్రయాణం మాత్రం ప్రపంచాన్ని విస్మయానికి గురిచేస్తుంది. ఖండాలు దాటి, మహాసముద్రాల మీదుగా సాగే ఈ పక్షి సుదూర ప్రయాణాన్ని ట్రాక్ చేసేందుకు శాస్త్రవేత్తలు ఉపగ్రహ ట్యాగింగ్ (Satellite-tagging) చేశారు.
తాజాగా, అందులో ఒక పక్షి ఆఫ్రికా నుంచి భారతదేశ పశ్చిమ తీరం వైపు, అరేబియా సముద్రం మీదుగా రికార్డు స్థాయి ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించింది. ఈ అద్భుతాన్ని కేంద్ర పర్యావరణ శాఖ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ తన ఎక్స్ (X) ఖాతా ద్వారా వెల్లడించారు. ఈశాన్య భారతంలో గత దశాబ్ద కాలంగా సాగుతున్న ఈ పక్షుల రక్షణ ప్రయత్నాలు, 'అలాంగ్' అనే పక్షి చేస్తున్న తాజా సాహసయాత్ర విశేషాలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశంగా మారాయి.
దశాబ్ద కాలపు రక్షణ బంధం!
అముర్ ఫాల్కన్ పక్షులు రష్యా, చైనా (Far-East Asia) సరిహద్దుల్లో సంతానోత్పత్తి చేసి.. శీతాకాలంలో సుదూర ఆఫ్రికా ఖండానికి వలస వెళ్తాయి. ఈ సుదీర్ఘ ప్రయాణంలో భారతదేశంలోని ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, ముఖ్యంగా మణిపూర్, నాగాలాండ్ ప్రాంతాలు వీటికి ప్రధాన విశ్రాంతి స్థావరాలు (Stopover sites). గత దశాబ్ద కాలంగా ఈ అముర్ ఫాల్కన్ పక్షుల సంరక్షణ కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం, స్థానిక గిరిజన సమాజం కలిసి అద్భుతంగా పనిచేస్తున్నాయి.
ఇందులో భాగంగానే, నవంబర్ 2025లో మణిపూర్లోని తమెంగ్లాంగ్ జిల్లా చియులువాన్ అనే విశ్రాంతి స్థావరం వద్ద మూడు అముర్ ఫాల్కన్ పక్షులకు శాస్త్రవేత్తలు ఉపగ్రహ ట్రాకర్లను (Satellite Tags) అమర్చారు. ఆ తర్వాత ఇవి దక్షిణ ఆఫ్రికాలోని తమ నివాస ప్రాంతాలకు చేరుకుని దాదాపు నాలుగు నెలల పాటు అక్కడే గడిపాయి.
అరేబియా సముద్రంపై 'అలాంగ్' ఒంటరి పోరాటం!
ప్రస్తుతం వసంతకాలం ప్రారంభం కావడంతో, దక్షిణ ఆఫ్రికా నుంచి ఇవి తిరిగి తమ స్వస్థలమైన తూర్పు ఆసియాకు 'స్ప్రింగ్ మైగ్రేషన్' (Spring Migration) ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించాయి. ట్యాగ్ చేసిన పక్షులలో రెండు పక్షులు ఇప్పుడు భారతదేశం మీదుగా ప్రయాణిస్తున్నాయి. అందులో ఒక యువ ఆడ అముర్ ఫాల్కన్ పక్షికి శాస్త్రవేత్తలు 'అలాంగ్' (Alang) అని పేరు పెట్టారు.
శుక్రవారం ఉదయం ఆఫ్రికాలోని సోమాలియా తీరం నుంచి బయలుదేరిన 'అలాంగ్', ప్రస్తుతం భారతదేశ పశ్చిమ తీరం వైపు దూసుకొస్తోంది. అనుకూలమైన గాలుల (Tailwinds) సాయంతో.. అరేబియా సముద్రాన్ని దాటడానికి ఈ చిన్న పక్షి వరుసగా మూడు రోజుల పాటు రాత్రింబవళ్లు ఎక్కడా ఆగకుండా, నిరంతరాయంగా ఎగురుతూ సముద్ర ప్రయాణాన్ని సాగిస్తుండటం వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలనే ముక్కున వేలేసుకునేలా చేస్తోంది.
6 రోజులు.. 6000 కిలోమీటర్లు.. నాన్స్టాప్ ఫ్లైట్!
ఈ పక్షుల శారీరక సామర్థ్యం, ప్రయాణ వేగం ఊహకందనిది. సోమాలియా తీరం నుంచి భారతదేశంలోని ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు చేరుకోవడానికి ఇవి ఏకంగా 6,000 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని కేవలం ఆరు రోజుల్లో దాటేస్తాయి. అత్యంత విస్మయకరమైన విషయం ఏంటంటే.. ఈ ఆరు రోజుల ప్రయాణంలో ఇవి ఎక్కడా ల్యాండ్ అవ్వవు, కనీసం కాసేపు కూడా విశ్రాంతి తీసుకోకుండా నాన్స్టాప్ (Nonstop Flight) గా ఎగురుతూనే ఉంటాయి. ఇంత చిన్న పరిమాణంలో ఉండి, రెండు వేర్వేరు అర్ధగోళాల (Trans-hemispheric migrant) మధ్య ఇంత సుదీర్ఘ ప్రయాణం చేయగల ఏకైక రక్షక పక్షి (Small Raptor) బహుశా ఇదే కావచ్చు.
గిరిజనుల భాగస్వామ్యం.. కేంద్రం అండ
కేంద్ర పర్యావరణ, అడవుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC) ఆర్థిక సహాయంతో సాగుతున్న ఈ ప్రాజెక్ట్.. భారతదేశంలోనే అత్యంత విజయవంతమైన 'కమ్యూనిటీ ఆధారిత సంరక్షణ' (Community-led conservation) కార్యక్రమాలలో ఒకటిగా నిలిచింది. ఒకప్పుడు ఈ వలస పక్షులను వేటాడే స్థానిక గిరిజన తెగలు, ఇప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రచార కార్యక్రమాలతో స్ఫూర్తి పొంది ఈ పక్షులకు రక్షకులుగా మారారు.
ఈ శాటిలైట్ ట్యాగింగ్ ద్వారా సేకరిస్తున్న డేటా, ఈ అద్భుత పక్షుల జీవన విధానం, వాతావరణ మార్పులను అవి తట్టుకునే తీరుపై సరికొత్త శాస్త్రీయ అవగాహనను కల్పిస్తోందని.. ఇది భవిష్యత్తులో మరిన్ని వన్యప్రాణుల సంరక్షణ చర్యలకు ఎంతో మార్గదర్శకంగా మారుతుందని కేంద్ర మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ హర్షం వ్యక్తం చేశారు.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google