Delhi Riots Cases: ఢిల్లీ అల్లర్లపై అక్రమ కేసులు-ఫేక్ సాక్షులు ? కోర్టులు తేల్చిందిందే..!

2020లో కేంద్రం తెచ్చిన పౌరసత్వ సవరణ చట్టం (సీఏఏ)కు వ్యతిరేకంగా దేశవ్యాప్తంగా పలు ప్రాంతాల్లో నిరసనలు, అల్లర్లు జరిగాయి. ఇదే క్రమంలో దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో జరిగిన అల్లర్లలో 53 మంది చనిపోగా..700 మంది గాయపడ్డారు. అయితే వీటిపై పోలీసులు నమోదు చేసిన కేసులు మాత్రం కోర్టుల్లో విచారణకు వచ్చే సరికి అత్యంత దారుణంగా విఫలమవుతున్నాయి. దీని వెనుక ప్రధాన కారణం కృత్రిమ ఆధారాలు, నకిలీ సాక్షులేనని జాతీయ దినపత్రిక ది ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ పరిశోధనలో వెల్లడైంది.

ఢిల్లీ అల్లర్ల విషయంలో పోలీసులు చేసిన దర్యాప్తు గమనిస్తే.. పోలీసులు తమకు ఎవరో చెప్పినట్లు రాసిన కేసులు, కల్పిత సాక్షులు, కృత్రిమ ఆధారాలు, నిందితుల్ని ఘటనా స్థలంలో చూసినట్లు కానిస్టేబుల్ చేసిన వాదన, నిందితుల గుర్తింపు విషయంలో తప్పిదాలు, చివరికి అమాయకులపై బనాయించిన కేసులు ఇందులో ప్రధానంగా కనిపిస్తున్ననట్లు ది ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ తేల్చింది. ఢిల్లీ అల్లర్లకు సంబంధించిన 97 కేసుల్లో ఇప్పటివరకు 93 మంది నిర్దోషులుగా విడుదలైన కేసుల్లో స్థానిక కోర్టులు కనీసం 17 కేసుల్లో పోలీసుల దర్యాప్తులో తీవ్రమైన అక్రమాలను గుర్తించాయని ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ దర్యాప్తులో తేలింది.

ఆగస్టు 2025 చివరి వరకు, ఢిల్లీ పోలీసులు దాఖలు చేసిన అల్లర్లు, దహనం, చట్టవిరుద్ధమైన సమావేశానికి సంబంధించిన 695 కేసుల్లో 116 కేసుల్లో తీర్పులు వెలువడ్డాయి. వీటిలో 97 మంది నిర్దోషులుగా విడుదలయ్యారు. 19 మంది దోషులుగా నిర్ధారణ అయ్యారు. అయితే 93 మంది నిర్దోషుల విడుదలకు సంబంధించిన రికార్డుల్ని గమనిస్తే అక్రమాలు బయటపడ్డాయి. వీటిలో కనీసం 12 కేసులలో, పోలీసులు కృత్రిమ సాక్షులను లేదా కల్పిత సాక్ష్యాలను ప్రవేశపెట్టారని కోర్టులు తేల్చాయి. కనీసం 2 కేసులలో సాక్షులు తమ వాంగ్మూలాలు తమవి కావని, పోలీసులు నిర్దేశించినవి లేదా అనుబంధంగా ఇచ్చినవని చెప్పారు. ఒక కేసులో కేసు రికార్డులను తారుమారు చేయడాన్నీ న్యాయమూర్తి ప్రస్తావించారు.

అదనపు సెషన్స్ జడ్జి పర్వీన్ సింగ్ గత నెలలో న్యూ ఉస్మాన్‌పూర్ పోలీస్ స్టేషన్‌లో ఈ కేసుల్లో ఒకదానిలో ఆరుగురు నిందితులను నిర్దోషులుగా ప్రకటిస్తూ దర్యాప్తు అధికారి చాలా సాక్ష్యాలు సేకరించారని, వీటి వల్ల నిందితుల హక్కులను తీవ్రంగా కాలరాశారని గుర్తించారు. ఈ కేసును పరిష్కరించడానికి మాత్రమే వారిని ఛార్జ్ షీట్ చేశారన్నారు. ఇటువంటి సంఘటనలు దర్యాప్తు ప్రక్రియ మరియు చట్ట పాలనపై ప్రజల విశ్వాసం తీవ్రంగా దెబ్బతింటాయన్నారు.

కల్పిత సాక్ష్యాలను కోర్టులు గుర్తించిన 17 నిర్దోషుల కేసుల్లో దయాల్‌పూర్ పోలీస్ స్టేషన్‌లో నమోదైన 5 కేసులు, ఖజురి ఖాస్, గోకల్‌పురిలో 4 కేసులు, ఈశాన్య ఢిల్లీలోని జ్యోతి నగర్, భజన్‌పురా, జాఫ్రాబాద్, న్యూ ఉస్మాన్‌పూర్‌లలో ఒక్కొక్క కేసు ఉన్నాయి. వీటిలో కర్కర్‌డూమా కోర్టులలోని న్యాయమూర్తులు విస్తృత శ్రేణి అక్రమాలను గుర్తించారు. వీటిలో రెండు దాదాపు ఒకేలాంటి విషయాలు బయటపడ్డాయి. పోలీసులు టెస్ట్ ఐడెంటిఫికేషన్ పరేడ్ నిర్వహించడంలో విఫలమైనందున 2 సందర్భాలలో నిందితుడిగా పేర్కొన్న వ్యక్తిపై కేసు కల్పితం అని కోర్టు పేర్కొంది.

2022 డిసెంబర్ 16న జ్యోతి నగర్ పీఎస్ పరిధిలోని కేసుపై ఇచ్చిన తీర్పులో ఆరోపించిన నేరాల కమిషనరీని చూసిన ఎండీ అస్లాం అనే వ్యక్తి యొక్క వాస్తవ ఉనికి కూడా సందేహాస్పదంగా ఉందని, అతను కల్పిత వ్యక్తి అనే అవకాశాన్ని తిరస్కరించలేమని కోర్టు తెలిపింది. అలాగే 2023 మే 29న ఖజురి ఖాస్ పీఎస్ పరిధిలో కేసులపై ఇచ్చిన తీర్పులో నిందితుడిని నిందితుడిగా గుర్తించగల సాక్షిగా పోలీసులు తప్పుగా పేర్కొనడాన్ని బట్టి నిందితుడు నూర్ మొహమ్మద్ నేరం చేశాడనే ప్రాసిక్యూషన్ వాదన తప్పని తేల్చింది. ఈ కేసు కోసం అతని స్టేట్‌మెంట్‌ను కృత్రిమంగా సృష్టించినట్లు తేల్చింది.

2023 ఆగస్టు 11న ఖజురి ఖాస్ పీఎస్ పరిధిలో నమోదైన కేసులో అల్లర్లలో నిందితుడు నూరాను చూసినట్లు... ప్రాసిక్యూషన్ సాక్షి కానిస్టేబుల్ రోహ్తాష్ కృత్రిమ వాదన చేసి ఉండవచ్చని తేల్చారు. అలాగే అదే ఏడాది ఆగస్టు 24న దయాల్పూర్ పీఎస్ పరిధిలో నమోదైన కేసులో నిందితుడు జావేద్ ప్రమేయం గురించి సమాచారం పొందే సమయానికి సంబంధించి ఐఓ కృత్రిమ ప్రకటన చేస్తూ ఉండవచ్చని కోర్టు తెలిపింది. సాక్షి తప్పుడు వాదన అతను కూడా గుంపును సరిగ్గా చూశానని కృత్రిమ ప్రకటన చేశాడని చూపిస్తుందని పేర్కొంది. ఇలాంటివే గోకల్ పురి, దయాల్పూర్, న్యూ ఉస్మాన్‌పూర్,జాఫ్రాబాద్, భజన్‌పురా పీఎస్ లలో నమోదైన కేసుల్లోనూ కృత్రిమ ఆధారాలు, కల్పిత సాక్షులు తేలారు.