12 ఏళ్ల మోదీ ఆర్థిక పాలన: "నమో.. నభూతో నభవిష్యతి"

జూన్ 10న దేశ రాజకీయాల్లో ఒక సరికొత్త చరిత్ర సృష్టించబోతోంది. అత్యధిక కాలం నిరంతరంగా ప్రధాని పదవిలో కొనసాగిన నాయకుడిగా జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ పేరిట ఉన్న రికార్డును నరేంద్ర మోదీ అధిగమించనున్నారు. 2014 మే నెలలో ఆయన బాధ్యతలు చేపట్టినప్పటి నుంచి ఇప్పటివరకు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఎలాంటి మార్పులు వచ్చాయో విశ్లేషించడానికి ఈ చారిత్రాత్మక సందర్భం ఒక చక్కని వేదికగా నిలుస్తోంది. గడిచిన 12 ఏళ్ల కాలంలో సామాజిక, ఆర్థిక రంగాల్లో భారత్ సాధించిన పురోగతిపై ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆసక్తికర చర్చ నడుస్తోంది.

ఈ 12 ఏళ్లలో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిమాణం ఏకంగా రెట్టింపయింది. ఒకవైపు మౌలిక సదుపాయాల కల్పన రాకెట్ వేగంతో దూసుకుపోతుండగా, మరోవైపు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థను భారత్ సొంతం చేసుకుంది. వందల కోట్ల మంది పేద ప్రజలకు సంక్షేమ పథకాలను నేరుగా చేరవేయడంలో ప్రభుత్వం అద్భుతమైన విజయం సాధించింది. అయితే, దశాబ్ద కాలంగా లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న తయారీ రంగం వాటాను పెంచడం, దేశంలోని యువతకు తగిన స్థాయిలో ఉద్యోగ అవకాశాలు సృష్టించడం వంటి కీలకమైన అంశాలు ఇప్పటికీ పెద్ద సవాలుగానే మిగిలి ఉన్నాయి.

2 ట్రిలియన్ల నుంచి 4 ట్రిలియన్ డాలర్లకు..

మోదీ మొదటిసారి ప్రధాని పీఠం ఎక్కినప్పుడు (2014లో) భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ విలువ సుమారు 2 ట్రిలియన్ డాలర్లు. ప్రస్తుతానికి అది 4 ట్రిలియన్ డాలర్ల మార్కును దాటేసింది. అధికారిక తాత్కాలిక అంచనాల ప్రకారం, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో వాస్తవ జీడీపీ (Real GDP) ఏకంగా 7.7 శాతం వృద్ధిని నమోదు చేయడం విశేషం. అంతకుముందు ఏడాది ఇది 7.1 శాతంగానే ఉండేది. నామినల్ జీడీపీ కూడా రూ. 346.36 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది.

రిజర్వు బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) డేటా ప్రకారం, 2026 మార్చి చివరి నాటికి మన దేశ విదేశీ మారక నిల్వలు (Foreign Exchange Reserves) రికార్డు స్థాయిలో 688 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్నాయి. జపాన్‌ను వెనక్కి నెట్టి ప్రపంచంలోనే నాలుగో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా భారత్ ఎదిగిందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. అయితే, డాలర్ మారకం రేటు ప్రభావాల వల్ల అంతర్జాతీయ సంస్థలు, ముఖ్యంగా 2026 ఏప్రిల్ నాటికి ఐఎంఎఫ్ (IMF) నివేదిక ప్రకారం భారత్ ఇంకా జపాన్, యూకేల వెనుకే ఉన్నట్లు చూపించాయి. ఈ ర్యాంకింగ్స్ ఎలా ఉన్నా, ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా దూసుకుపోతున్న ఆర్థిక శక్తుల్లో ఒకటిగా భారత్ తన స్థానాన్ని బలంగా నిలబెట్టుకుంది.

మౌలిక వసతుల జోరు.. రోడ్లు, వందే భారత్ రైళ్లు..

గత 12 ఏళ్ల కాలంలో దేశంలో మౌలిక సదుపాయాల కల్పనను ప్రభుత్వం ఒక ప్రధాన ఆర్థిక వ్యూహంగా మార్చుకుంది. నేషనల్ హైవేస్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (NHAI) రికార్డు స్థాయిలో జాతీయ రహదారులను నిర్మిస్తోంది. ఒక్క 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలోనే 5,300 కిలోమీటర్లకు పైగా హైవేల నిర్మాణం పూర్తయింది. రైల్వే రంగానికి కూడా బడ్జెట్‌లో రికార్డు స్థాయిలో రూ. 2.93 లక్షల కోట్ల నిధులను కేటాయించారు. దేశంలో బ్రాడ్-గేజ్ రైల్వే లైన్ల విద్యుదీకరణ 99 శాతం దాటగా, ప్రతిష్టాత్మకమైన 164 వందే భారత్ రైళ్లు పట్టాలెక్కి ప్రయాణికులకు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. రోడ్లు, రైల్వేలు, ఓడరేవులను భారీగా అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా దేశ దీర్ఘకాలిక ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచాలన్నదే మోదీ ప్రభుత్వ ప్రధాన వ్యూహం.

'యూపీఐ' విప్లవం.. మారిన పొదుపు అలవాట్లు

భారతదేశ ఆర్థిక రూపురేఖలను సమూలంగా మార్చేసిన ఘనత డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ 'యూపీఐ' (UPI)కే దక్కుతుంది. ఎన్‌పీసీఐ (NPCI) గణాంకాల మేరకు, మే 2026లోనే దేశంలో 23.2 బిలియన్ల లావాదేవీలు జరిగాయి. వీటి మొత్తం విలువ అక్షరాలా రూ. 29.9 లక్షల కోట్లు. చిన్న వీధి వ్యాపారుల నుంచి పెద్ద మాల్స్ వరకు యూపీఐ అనేది మన దైనందిన జీవితంలో ఒక భాగమైపోయింది. ఈ టెక్నాలజీ కేవలం భారత్‌కే పరిమితం కాకుండా యూఏఈ, సింగపూర్, ఫ్రాన్స్ లాంటి దేశాలకు కూడా విస్తరించింది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రిటైల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థగా యూపీఐ రికార్డు సృష్టించింది.

మరోవైపు, భారతీయ కుటుంబాల పొదుపు, పెట్టుబడి అలవాట్లలో కూడా పెద్ద మార్పు వచ్చింది. 2014లో షేర్ మార్కెట్ పెట్టుబడులు అంటే కేవలం కొద్దిమంది నగరాల వాసులకే పరిమితం అనే భావన ఉండేది. ప్రస్తుతం సాధారణ మధ్యతరగతి రిటైల్ పెట్టుబడిదారుల భాగస్వామ్యం భారీగా పెరిగింది. దేశంలో డీమ్యాట్ ఖాతాల సంఖ్య 20 కోట్లు దాటేసింది. మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌లో నెలవారీ ఎస్ఐపీ (SIP) పెట్టుబడులు సరికొత్త రికార్డులు సృష్టిస్తున్నాయి. విదేశీ పెట్టుబడిదారులు మార్కెట్ నుంచి వెనక్కి తగ్గుతున్న సమయంలో కూడా, మన దేశీయ పెట్టుబడిదారులే మార్కెట్‌ను కుప్పకూలకుండా కాపాడుతున్నారు.

సంక్షేమం - ఆర్థిక సమ్మిళితం

ప్రభుత్వ పధకాలను నేరుగా లబ్ధిదారులకు చేర్చడం (Direct Benefit Transfer) ఈ పన్నెండేళ్ల కాలంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. దేశంలో జన్ ధన్ ఖాతాల సంఖ్య 58.15 కోట్లకు చేరగా, వాటిలోని డిపాజిట్లు రూ. 3 లక్షల కోట్లకు చేరువయ్యాయి. ఆయుష్మాన్ భారత్ పథకం కింద 44 కోట్ల ఆరోగ్య కార్డులను జారీ చేసి, పేద కుటుంబాలకు రూ. 5 లక్షల వరకు ఉచిత ఆరోగ్య భీమా కల్పించారు. ఉజ్వల పథకం ద్వారా 10 కోట్ల గ్యాస్ కనెక్షన్లు, జల్ జీవన్ మిషన్ ద్వారా 15.7 కోట్ల ఇళ్లకు తాగునీటి కుళాయి కనెక్షన్లు అందాయి. ప్రధాన్ మంత్రి ఆవాస్ యోజన (గ్రామీణ) కింద 2.82 కోట్ల పక్కా ఇళ్ల నిర్మాణం పూర్తయింది.

రక్షణ, ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగాల్లో భారత్ వేగంగా పురోగమిస్తోంది. 2014లో కేవలం రూ. 686 కోట్లుగా ఉన్న మన రక్షణ ఎగుమతులు, 2025-26 నాటికి ఏకంగా రూ. 38,424 కోట్లకు చేరుకోవడం ఒక అద్భుతం. ప్రస్తుతం 80కి పైగా దేశాలకు భారత్ రక్షణ ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేస్తోంది. ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగంలో ప్రొడక్షన్-లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) పథకాల వల్ల గ్లోబల్ సప్లై చైన్లలో భారత్ కీలక స్థానం సంపాదించుకుంది. ప్రపంచ దిగ్గజం 'యాపిల్' వంటి సంస్థలు కూడా మన దేశంలోనే తమ ఉత్పత్తిని భారీగా విస్తరిస్తున్నాయి.

ఇంకా తీరని సవాళ్లు.. ఉద్యోగాల కొరత!

ఇన్ని విజయాలు ఉన్నప్పటికీ, ఉపాధి కల్పనపై మాత్రం దేశంలో నిరంతరం చర్చ జరుగుతూనే ఉంది. అధికారిక సర్వేల ప్రకారం 2025లో నిరుద్యోగిత రేటు 3.1 శాతంగా, యువతలో నిరుద్యోగిత 9.9 శాతానికి తగ్గినట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ఈపీఎఫ్ఓ (EPFO) డేటా ప్రకారం 2017 నుంచి 2024 మధ్య 7 కోట్లకు పైగా కొత్త ఉద్యోగాల నమోదు జరిగినట్లు ప్రభుత్వం పేర్కొంది. అయినప్పటికీ, మన దేశంలో పెరుగుతున్న జనాభా, నిరుద్యోగ యువత సంఖ్యకు అనుగుణంగా నాణ్యమైన ఉద్యోగాలను సృష్టించడం ఇప్పటికీ అతిపెద్ద సవాలుగా నిలుస్తోంది.

తయారీ రంగం (Manufacturing Sector) విషయానికి వస్తే, ప్రభుత్వం 2014లో ప్రతిష్టాత్మకంగా 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. జీడీపీలో తయారీ రంగం వాటాను 25 శాతానికి చేర్చాలనేది నాటి లక్ష్యం. కానీ ప్రస్తుతానికి అది కేవలం 17 శాతం దగ్గరే ఆగిపోయింది. ఈ లోటును భర్తీ చేయడానికి, తాజా బడ్జెట్‌లో 'నేషనల్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ మిషన్'ను ప్రకటించి, ఈ 25 శాతం వాటా లక్ష్యాన్ని 2035 వరకు పొడిగించారు. ఆహార ధరల నియంత్రణ, అంతర్జాతీయ మార్కెట్ ఒడిదుడుకుల వల్ల ధరలు పెరిగినప్పటికీ, ఆర్బీఐ ఫ్లెక్సిబుల్ ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్య నిర్దేశ విధానం వల్ల దేశ ఆర్థిక స్థిరత్వం కాపాడబడుతోంది.

పన్నెండేళ్ల మోదీ పాలన తర్వాత, నాటితో పోలిస్తే భారత్ నేడు మరింత ఆర్థిక బలం, డిజిటల్ అనుసంధానం, ఆధునిక మౌలిక వసతులు కలిగిన దేశంగా ఎదిగిందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. జీడీపీ రెట్టింపు కావడం, యూపీఐ సక్సెస్, పెట్టుబడుల సంస్కృతి పెరగడం వంటివి గొప్ప విజయాలు. అదే సమయంలో, గ్రౌండ్ లెవెల్‌లో తయారీ రంగ వృద్ధి, ఉపాధి కల్పనలో ఇంకా చేయాల్సిన పని చాలా ఉంది. ఈ సవాళ్లు, సాధించిన విజయాల చుట్టూనే నరేంద్ర మోదీ 12 ఏళ్ల ఆర్థిక వారసత్వం ముడిపడి ఉంది.

English summary

On June 10, 2026, Prime Minister Narendra Modi will break Jawaharlal Nehru's record as the longest continuously serving PM. This editorial analyzes India's 12-year economic transformation, highlighting the rise to a $4 trillion GDP, the UPI revolution, infrastructure booms, and persistent unemployment challenges.