రష్యా చమురు, అమెరికాతో వాణిజ్య ఒప్పందం: భారత్ రెండూ సాధించగలదా?

Updated: Thursday, December 4, 2025, 13:48 [IST]

రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ నేడు (డిసెంబర్ 4) భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో భేటీ అయ్యేందుకు ఇండియాకు రానున్నారు. ఈ పర్యటన అధిక ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. కీలక వాణిజ్య, రక్షణ ఒప్పందాలను పటిష్టం చేసేందుకు ఈ పర్యటన దోహదపడుతుందని భావిస్తున్నారు. అయితే ఈ సమావేశానికి భౌగోళిక రాజకీయ నేపథ్యం ఉంది. రష్యా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేసినందుకు గాను, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ భారతదేశంపై భారీ టారిఫ్‌లను విధించారు.

ఇండియా ముందు ఇప్పుడు కీలకమైన ప్రశ్న ఉంది. చౌక రష్యా చమురుకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుందా? లేదా అమెరికాతో తన వాణిజ్య ప్రయోజనాలను కాపాడుకుంటుందా? లేదా ఈ రెండు అగ్ర రాజ్యాల మధ్య దౌత్యాన్ని సమన్వయం చేయగలుగుతుందా? ఈ సందిగ్ధతకు సమాధానం మోదీ-పుతిన్ సమావేశం తర్వాత స్పష్టం కానుంది.

పుతిన్ ప్రతినిధి బృందంలో శక్తివంతమైన వ్యక్తులు

పుతిన్ బృందంలో రష్యా ఇంధన రంగం, రక్షణ రంగంలోని అగ్రగామి సంస్థల చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్‌లు ఉండటం ఈ సమావేశ ప్రాముఖ్యతను తెలుపుతోంది. ముఖ్యంగా ఆంక్షలు ఎదుర్కొంటున్న రష్యా ఇంధన దిగ్గజాలైన రోస్‌నెక్ట్, గాజ్‌ప్రోమ్ నెఫ్ట్ అధిపతులు కూడా పుతిన్‌తో పాటు వస్తున్నారు. రష్యా తరపున ఆయుధ ఎగుమతి సంస్థ రోసోబోరోనెక్స్‌పోర్ట్, ప్రభుత్వ రుణదాత స్బర్‌బ్యాంక్ ముఖ్య కార్యనిర్వహణాధికారులు కూడా ఈ బృందంలో ఉన్నారు. పశ్చిమ దేశాల ఆంక్షల కారణంగా తమ చమురు కార్యకలాపాల కోసం కీలకమైన విడిభాగాలు, సాంకేతిక పరికరాలను భద్రపరచుకోవడంలో భారతదేశం మద్దతును రష్యా కోరే అవకాశం ఉంది.

భారత్ అజెండాలో ఏం ఉన్నాయంటే?

భారత్ కూడా రష్యా నుంచి కొన్ని కీలక అంశాలపై హామీలను ఆశిస్తోంది. రష్యాలోని సఖాలిన్-1 ప్రాజెక్ట్‌లో ఓఎన్‌జీసీ విదేశ్ లిమిటెడ్‌కు ఉన్న 20 శాతం వాటాను పునరుద్ధరించాలని భారత్ గట్టిగా పట్టుబట్టే అవకాశం ఉంది. రష్యా అధ్యక్షుడి పత్రికా కార్యదర్శి దిమిత్రీ పెస్కోవ్, అమెరికా టారిఫ్‌లను ద్వైపాక్షిక అంశంగా పేర్కొన్నారు, దీనికి రష్యాకు సంబంధం లేదని తేల్చి చెప్పారు. రష్యాతో వాణిజ్య పరిమాణాన్ని పెంచడం తమ ప్రాధాన్యత అని, పుతిన్ పర్యటన భారతదేశ ఎగుమతులను పెంచడానికి మార్గం సుగమం చేస్తుందని ఆయన అన్నారు.

రక్షణ బంధం కీలకం

ముడి చమురు కొనుగోళ్లపై అనిశ్చితి నెలకొన్నప్పటికీ.. రక్షణ సహకారం భారత్-రష్యా సంబంధాలలో బలమైన బంధంగా మిగిలింది. రక్షణ కార్యదర్శి రాజేష్ కుమార్ సింగ్ గత వారం మాట్లాడుతూ.. కీలకమైన సైనిక ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల కోసం భారత్ ఇప్పటికీ రష్యా మద్దతుపై ఆధారపడుతున్నందున, రక్షణ సహకారాన్ని తగ్గించే ప్రణాళిక భారత్‌కు లేదని స్పష్టం చేశారు. ప్రస్తుతం భారత్ రష్యా నుంచి అందుకున్న మూడు ఎస్-400 ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్ యూనిట్లను ఆపరేట్ చేస్తోంది. 2018 ఒప్పందం ప్రకారం మరో రెండు యూనిట్ల డెలివరీ పెండింగ్‌లో ఉంది. దీనిపై ఈ వారపు చర్చల్లో చర్చించే అవకాశం ఉంది.

భారత వైమానిక దళానికి వెన్నెముకగా ఉన్న రష్యా తయారీ సుఖోయ్-30 జెట్ల ఆధునీకరణ, అలాగే రష్యా అత్యంత అధునాతన యుద్ధ విమానం ఎస్-57 ప్రతిపాదన కూడా చర్చకు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఈ సమావేశం భారతదేశ దౌత్య నైపుణ్యానికి ఒక పరీక్షగా నిలవనుంది. భారత్ తన ఆర్థిక ప్రయోజనాలను, రక్షణ అవసరాలను ఏకకాలంలో ఎలా సమతుల్యం చేస్తుందో అనే అంశంపై ప్రపంచం దృష్టి సారించింది.