Fattah-1 Missile: ఇజ్రాయెల్ పై ఇరాన్ ప్రయోగించిన డేంజెరస్ మిస్సైల్ గురించి తెలుసా..?

Updated: Wednesday, June 18, 2025, 16:23 [IST]

ఇస్లామిక్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) ఇజ్రాయెల్‌పై ఫత్తాహ్-1 'హైపర్‌సోనిక్’ క్షిపణిని ప్రయోగించినట్లు తెలిపింది. ఈ ఫత్తాహ్ క్షిపణిని 2023లో తొలిసారిగా ఆవిష్కరించగా, దీనికి ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతోల్లా అలీ ఖమేనీ పేరు పెట్టారు. అక్టోబర్ 1, 2024న ఇజ్రాయెల్‌పై ఇరాన్ దాడి చేసిన సమయంలో డజన్ల కొద్దీ ఫత్తాహ్-1 క్షిపణులను జెరూసలేంపై ప్రయోగించారు. అయితే, కొనసాగుతున్న సంఘర్షణలో ఈ క్షిపణిని ఉపయోగించడం ఇదే మొదటిసారిగా కనిపిస్తోంది.

ఫత్తాహ్-1 క్షిపణి: వివరాలు

ఇస్లామిక్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ ఫత్తాహ్-1ని "ఇజ్రాయెల్-స్ట్రైకర్" అని పిలుస్తోంది. దీనిని ప్రయోగించిన సమయంలో "400 సెకన్లలో టెల్ అవివ్‌కు చేరుకుంటుంది" అనే హిబ్రూ భాషలో ఉన్న సందేశంతో కూడిన ఒక పెద్ద బ్యానర్‌ను టెహ్రాన్‌లో ప్రదర్శించారు. ఫత్తాహ్-1 ఇరాన్ యొక్క మొట్టమొదటి హైపర్‌సోనిక్ క్షిపణి. ఇది అధిక వేగం, ఖచ్చితత్వం, మధ్యలో దిశను మార్చే సామర్థ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. నివేదికల ప్రకారం, ఇది ఇజ్రాయెల్ యొక్క ఐరన్ డోమ్ మరియు ఆరో వంటి అధునాతన క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థలను కూడా దాటుకుని వెళ్ళేలా రూపొందించబడింది.

"హైపర్‌సోనిక్" అనే పదం సాధారణంగా భూమి యొక్క వాతావరణంలో చాలా ఎక్కువ వేగంతో ప్రయాణించగల ఆయుధం అని సూచిస్తుంది. వీటిలో హైపర్‌సోనిక్ గ్లైడ్ వెహికల్స్ మరియు హైపర్‌సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణులు ఉంటాయి. వీటిని అడ్డగించడం కష్టం, ఎందుకంటే అవి అధిక వేగంతో కదలగలవు అదే సమయంలో త్వరగా దిశను మార్చగలవు. ఇరాన్ వివరాల ప్రకారం, ఫత్తాహ్-1 1,400 కిలోమీటర్ల వరకు పరిధిని కలిగి ఉంది. ఇది ఘన ఇంధనంపై పనిచేస్తుంది . ఒకే-దశ ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థను ఉపయోగిస్తుంది. ఫత్తాహ్-1 ధ్వని వేగం కంటే ఐదు రెట్లు వేగంతో, అంటే గంటకు 6,100 కిలోమీటర్ల వేగంతో ప్రయాణిస్తుందని ఇరాన్ డిఫెన్స్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. అయితే, చాలా బాలిస్టిక్ క్షిపణులు కూడా తమ లక్ష్యాలను చేరుకునే సమయంలో హైపర్‌సోనిక్ వేగాన్ని అందుకుంటాయని సైనిక నిపుణులు అంటున్నారు.

ఇంటర్నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ స్ట్రాటజిక్ స్టడీస్‌కు చెందిన పరిశోధకుడు ఫాబియన్ హింజ్ సీఎన్ఎన్ ఛానెల్‌తో మాట్లాడుతూ, ఈ క్షిపణిలో "మనోవూరేబుల్ రీఎంట్రీ వెహికల్"పై వార్‌హెడ్‌ను ఉంచే అవకాశం ఉందని తెలిపారు. ఇది దాని అవరోహణ సమయంలో దిశను మార్చడానికి అనుమతిస్తుంది, దీని ద్వారా అడ్డగించడాన్ని నివారించవచ్చు. అయితే, ఇరాన్ మంగళవారం రాత్రి నిజంగానే ఈ క్షిపణిని ఉపయోగించిందా అని కొందరు నిపుణులు ఖచ్చితంగా చెప్పలేకపోతున్నారు.

మాజీ US ఆర్మీ ఎక్స్‌ప్లోజివ్ ఆర్డినెన్స్ టెక్నీషియన్ ట్రెవర్ బాల్ CNNతో మాట్లాడుతూ, "ఇది ఇరాన్‌కు చెందిన సరికొత్త బాలిస్టిక్ క్షిపణులలో ఒకటి, దీనిని ఉపయోగించడం ద్వారా వారు చాలా నష్టపోతారు" అని అన్నారు. "దీనిని ఉపయోగించడం ద్వారా ఇజ్రాయెల్ దాని సామర్థ్యాల గురించి ఒక అంచనాకు వస్తుంది. ఇది పనిచేయడంలో విఫలమయ్యే అవకాశం కూడా ఉంది, తద్వారా ఇజ్రాయెల్ దాని సామర్థ్యాల గురించి మరింత తెలుసుకుంటుంది. దీని ద్వారా రిస్క్ ఏమీ ఉండదు" అని ఆయన అన్నారు.

ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ సంఘర్షణ: తాజా పరిణామాలు

ఇరాన్ తన అణు ఆశయాలను ముందుకు సాగకుండా ఆపడానికి ఉద్దేశించినవే తమ దాడులని ఇజ్రాయెల్ సమర్థించుకుంది. ఈ దాడుల్లో ఇరాన్‌లో కనీసం 224 మంది మరణించారు. దీనికి ప్రతిస్పందనగా, ఇరాన్ ఇజ్రాయెల్‌పై దాదాపు 400 క్షిపణులను ప్రయోగించింది. వందలాది డ్రోన్‌లను పంపింది. ఇప్పటివరకు ఇజ్రాయెల్‌లో 24 మంది మరణించగా, 500 మందికి పైగా గాయపడ్డారు.

అమెరికా యుద్ధ విమానాలను పశ్చిమ ఆసియాకు పంపడంతో, ఆ దేశాధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ పరిస్థితి గురించి అనేక వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతోల్లా అలీ ఖమేనీ ఎక్కడ ఉన్నారో తమకు తెలుసు అని ఆయన హెచ్చరించారు, అయితే ఆయనను చంపడానికి ప్రస్తుతానికి ఎలాంటి ప్రణాళికలు లేవని తెలిపారు. ఇరాన్‌లోని సైనిక, అణు స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇజ్రాయెల్ ఆరో రోజు వైమానిక దాడులు చేస్తుండటంతో చాలా మంది టెహ్రాన్ నుండి తమ ఇళ్లను విడిచి పారిపోయారు. ఈ సమయంలో ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు సంఘర్షణలో అమెరికా పాత్ర గురించి అనిశ్చితిని పెంచాయి.

ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల్లో ఇరాన్ సైన్యాధిపతి జనరల్ అలీ షాద్మానీని టెహ్రాన్‌లో హతమార్చినట్లు పేర్కొంది.ట్రంప్ ప్రకటనలపై ఇరాన్ నేరుగా స్పందించలేదు, అయితే ఇజ్రాయెల్‌పై మరిన్ని దాడులు జరుగుతాయని మాత్రం ఇరాన్ మిలటరీ అధికారులు హెచ్చరించారు.

ఇజ్రాయెల్ గాజా స్ట్రిప్‌లో తన సైనిక చర్యను కొనసాగిస్తున్న సమయంలో ఈ సంఘర్షణ జరుగుతోంది. పాలస్తీనియన్లు ఆహారం కోసం గుమిగూడే ప్రాంతాల్లో ప్రతిరోజూ కాల్పులు జరుగుతున్నట్లు సమాచారం.

మొత్తం మీద చూస్తే, ఫత్తాహ్-1 క్షిపణిని ప్రయోగించామని ఇరాన్ ప్రకటించడం, ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచుతోంది. ఇజ్రాయెల్ మరియు ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఈ సంఘర్షణ, పశ్చిమ ఆసియాలో మరింత పెద్ద యుద్ధానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉంది.