'AI డిక్లరేషన్' పై 88కు పైగా దేశాల సంతకాలు..

ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) సదస్సు 2026 విజయవంతంగా ముగిసింది. శనివారం జరిగిన ఈ ముగింపు సమావేశంలో, మొత్తం 88 దేశాలు, అంతర్జాతీయ సంస్థలు 'AI ప్రభావంపై న్యూఢిల్లీ ప్రకటన'ను ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించాయి. అమెరికా, చైనా, యూరోపియన్ యూనియన్ (EU), యూకే వంటి అగ్రశ్రేణి దేశాలు ఈ ప్రకటనకు మద్దతు పలికాయి. ఈ ప్రకటన సహకార, విశ్వసనీయ, స్థితిస్థాపక, సమర్థవంతమైన AI కోసం ఉమ్మడి ప్రపంచ దార్శనికతను ప్రచారం చేస్తుంది.

ఎలక్ట్రానిక్స్, ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన వివరాల ప్రకారం.. ఈ కీలక ప్రకటన ఏడు ప్రధాన మూల స్తంభాలపై ఆధారపడి ఉంది. అవి: AI వనరులను ప్రజాస్వామ్యీకరించడం, ఆర్థిక వృద్ధి; సామాజిక శ్రేయస్సు, సురక్షితమైన; విశ్వసనీయమైన AI, సైన్స్ కోసం AI, సామాజిక సాధికారత కోసం లభ్యత, మానవ వనరుల అభివృద్ధి, స్థితిస్థాపకమైన, సమర్థవంతమైన; వినూత్న AI వ్యవస్థలు.

"సర్వజన హితాయ, సర్వజన సుఖాయ" (అందరి ప్రయోజనాలకు, అందరి సంతోషానికి) అనే ప్రసిద్ధ సూత్రంతో ప్రభావితమై, AI అందిస్తున్న అపారమైన అవకాశాలు మానవాళికి అంతటా ప్రయోజనకరంగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే దాని అసలు సామర్థ్యం నెరవేరుతుందని సదస్సు విశ్వసించింది. 2026 ఫిబ్రవరి 19న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ఈ AI ఇంపాక్ట్ సదస్సులో వివిధ దేశాలు, అంతర్జాతీయ సంస్థల ప్రతినిధులు చురుగ్గా పాల్గొన్నారు.

కృత్రిమ మేధస్సు ఆవిర్భావం సాంకేతిక పరిణామాల చరిత్రలో ఒక నిర్ణయాత్మక మలుపును సూచిస్తోంది. నేడు మనం తీసుకునే నిర్ణయాలు, భవిష్యత్ తరాలు వారసత్వంగా స్వీకరించే AI-ఆధారిత ప్రపంచాన్ని రూపొందిస్తాయి. ఈ నేపథ్యంలో, AI ఇంపాక్ట్ సదస్సు యొక్క ఏడు 'చక్రాల' (మూల స్తంభాలు) చుట్టూ అంతర్జాతీయ సహకారం, బహుళ-వాటాదారుల భాగస్వామ్యం అవశ్యకతను విస్తృతంగా నొక్కిచెప్పారు.

ఇప్పటికే ఉన్న అంతర్జాతీయ ప్రయత్నాలకు అనుబంధంగా, AIని మానవాళి ప్రయోజనం కోసం ఎలా ఉపయోగించవచ్చనే దానిపై ఉమ్మడి అవగాహనను పెంపొందించడానికి పని చేస్తామని సదస్సు ప్రకటించింది. జాతీయ సార్వభౌమత్వాన్ని గౌరవిస్తూ, సదస్సు యొక్క ఏడు 'చక్రాల' (స్తంభాలు) అంతటా చేపట్టిన కార్యక్రమాలను ఈ సందర్భంగా పరిశీలించారు.

AI వనరులను ప్రజాస్వామ్యీకరించడం:

ధృఢమైన డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, అర్థవంతమైన, సరసమైన కనెక్టివిటీ AI విస్తరణకు, దాని పూర్తి సామర్థ్యాన్ని వెలికితీయడానికి ప్రాథమిక షరతులు. "వసుదైవ కుటుంబకం" (ప్రపంచం ఒకే కుటుంబం) అనే సూత్రంతో ప్రభావితమై, అన్ని దేశాలు తమ పౌరుల ప్రయోజనం కోసం AIని అభివృద్ధి చేయడానికి, స్వీకరించడానికి, అమలు చేయడానికి కీలకమైన AI వనరుల అందుబాటును మెరుగుపరచడం ముఖ్యమని గుర్తించారు.

ఈ లక్ష్యం కోసం, "AI ప్రజాస్వామ్య వ్యాప్తి కోసం చార్టర్" ను ఒక స్వచ్ఛంద, నిర్బంధం లేని ఫ్రేమ్‌వర్క్‌గా గుర్తించారు. ఇది ప్రాథమిక AI వనరుల అందుబాటును ప్రోత్సహించడం, స్థానికంగా సంబంధిత ఆవిష్కరణలకు మద్దతు ఇవ్వడం, జాతీయ చట్టాలను గౌరవిస్తూ స్థితిస్థాపక AI పర్యావరణ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం దీని ముఖ్యోద్దేశం.

ఆర్థిక వృద్ధి, సామాజిక శ్రేయస్సు:

AI విస్తృత స్వీకరణ, దాని ఆధారిత అనువర్తనాలు ఆర్థిక, సామాజిక అభివృద్ధిని నడిపించగల అపూర్వమైన సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. ఓపెన్-సోర్స్ AI అనువర్తనాలు, ఇతర అందుబాటులో ఉన్న AI విధానాలు, AI వినియోగ కేసుల విస్తృత వ్యాప్తి వివిధ రంగాలలో AI వ్యవస్థల స్కేలబిలిటీ, పునరావృత్త సామర్థ్యం, అనుకూలతకు గణనీయంగా దోహదపడతాయి.

ఒక స్వచ్ఛంద కార్యక్రమమైన "గ్లోబల్ AI ఇంపాక్ట్ కామన్స్"ను ఈ సదస్సు గుర్తించింది. ఇది విజయవంతమైన AI వినియోగ కేసులను ప్రాంతాలు అంతటా స్వీకరించడానికి, పునరుత్పత్తి చేయడానికి, విస్తరించడానికి ఒక ఆచరణాత్మక వేదికను అందిస్తుంది.

సురక్షితమైన, విశ్వసనీయమైన AI:

సురక్షితమైన, విశ్వసనీయమైన, బలమైన AIని అభివృద్ధి చేయడం అనేది విశ్వాసాన్ని పెంపొందించడానికి, సామాజిక-ఆర్థిక ప్రయోజనాలను గరిష్ట స్థాయికి పెంచడానికి ప్రాథమికమైనది. సంభావ్య భద్రతా అంశాల గురించి లోతైన అవగాహన ముఖ్యం అని గుర్తించి, AI వ్యవస్థలలో భద్రతకు ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.

పరిశ్రమ-నేతృత్వంలోని స్వచ్ఛంద చర్యలు, సాంకేతిక పరిష్కారాలను స్వీకరించడం, AI జీవితచక్రంలో ప్రజా ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహిస్తూ ఆవిష్కరణలను ఎనేబుల్ చేసే తగిన విధానాలు ముఖ్యమని ప్రకటన స్పష్టం చేసింది. స్వచ్ఛంద, నిర్బంధం లేని "విశ్వసనీయ AI కామన్స్" అభివృద్ధిని గుర్తించారు. ఇది సాంకేతిక వనరులు, సాధనాలు, బెంచ్‌మార్క్‌లు, ఉత్తమ పద్ధతులను ఏకీకృతం చేసే ఒక సహకార వేదిక.

సైన్స్ కోసం AI:

AI పరిశోధనా మౌలిక సదుపాయాల లభ్యతను పెంచడం ద్వారా, నిర్మాణ అడ్డంకులను తొలగించడం ద్వారా దేశాలు అంతటా శాస్త్రీయ పరిశోధన, అభివృద్ధిలో AI వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించవచ్చు. అంతర్జాతీయ శాస్త్రీయ సహకారాలు ప్రత్యేక నైపుణ్యం, దృక్పథాలు, వనరులను తీసుకువచ్చి AI సామర్థ్యాన్ని అన్‌లాక్ చేస్తాయి.

AIని ప్రభావవంతంగా స్వీకరించడానికి, పాల్గొనే సంస్థల మధ్య శాస్త్రీయ వర్గాలను కనెక్ట్ చేయడానికి, ప్రాంతాలు అంతటా AI పరిశోధనా సామర్థ్యాలను పూల్ చేయడానికి స్వచ్ఛంద, సహకార "సైన్స్ సంస్థల కోసం అంతర్జాతీయ AI నెట్‌వర్క్" ను గుర్తించినట్లు సదస్సు తెలియజేసింది.

సామాజిక సాధికారత కోసం లభ్యత:

సమాజంలోని అన్ని వర్గాలను ఉద్ధరించడానికి AI సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. ఇది జ్ఞానం, సరిహద్దుల లేని AI పరిష్కారాలు, సమాచారం, సేవలు, అవకాశాలను అందిస్తుంది, సామాజిక, ఆర్థిక కార్యకలాపాలలో భాగస్వామ్యాన్ని పెంచుతుంది. సామాజిక సాధికారతకు AI స్వీకరణను సులభతరం చేసే సహకారాల ప్రాముఖ్యతను గుర్తించారు.

సామాజిక సాధికారత కోసం AI స్వీకరణను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి అభ్యాసం, జ్ఞానం, విస్తరించగల పద్ధతులను మార్పిడి చేసుకోవడానికి ఒక స్వచ్ఛంద, సహకార వేదిక అభివృద్ధిని గమనించారు.

మానవ వనరుల అభివృద్ధి:

పూర్తి సామర్థ్యాన్ని గ్రహించడానికి, వ్యక్తులకు సంబంధిత నైపుణ్యాలను అందించడం అవసరం. AI మానవ వనరుల అభివృద్ధి, విద్య, AI కార్మికశక్తి అభివృద్ధి, ప్రభుత్వ అధికారుల శిక్షణ, AI సామర్థ్యాలపై ప్రజల్లో అవగాహన, AI అక్షరాస్యతను పెంచడం, వృత్తి, శిక్షణ వ్యవస్థలను అప్‌గ్రేడ్ చేయడం వంటి నిర్దిష్ట కార్యక్రమాలకు ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.

అర్థవంతమైన AI నైపుణ్యాభివృద్ధి కార్యక్రమాల కోసం అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని ప్రోత్సహిస్తూ, "AI యుగంలో నైపుణ్యాల పునరుద్ధరణకు మార్గదర్శక సూత్రాలు"ను గుర్తించారు. అలాగే, భవిష్యత్ AI-నడిచే ఆర్థిక వ్యవస్థకు సన్నద్ధం కావడానికి పాల్గొనేవారికి మద్దతు ఇచ్చే "AI కార్మికశక్తి అభివృద్ధిపై ప్లేబుక్" ను కూడా ప్రస్తావించారు.

స్థితిస్థాపకత, ఆవిష్కరణ, సమర్థత:

శక్తి, మౌలిక సదుపాయాలు, సహజ వనరులపై AI పెరుగుతున్న డిమాండ్లను గుర్తించి, శక్తి-సమర్థవంతమైన AI వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడం ముఖ్యమని నొక్కిచెప్పారు. సరసమైన AI వ్యవస్థలు AIకి ప్రాప్తిని విస్తరించవచ్చు, ఉమ్మడి అభివృద్ధి ఆకాంక్షలను ముందుకు తీసుకెళ్లే స్థానిక ఆవిష్కరణలను వేగవంతం చేయవచ్చు.

"స్థితిస్థాపకమైన, వినూత్నమైన, సమర్థవంతమైన కృత్రిమ మేధస్సుపై స్వచ్ఛంద మార్గదర్శక సూత్రాలు" స్థితిస్థాపక, సమర్థవంతమైన AI వ్యవస్థల అభివృద్ధికి మార్గనిర్దేశం చేస్తాయని గుర్తించారు. "స్థితిస్థాపక AI మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడంలో ప్లేబుక్"ను కూడా ఒక జ్ఞాన ఉత్పత్తిగా, స్థితిస్థాపక AI అభివృద్ధికి మద్దతు ఇచ్చే వనరుగా గుర్తించారు.

ముగింపుగా, AI ఇంపాక్ట్ సదస్సు అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని, బహుళ-వాటాదారుల విధానాన్ని బలోపేతం చేయడానికి దోహదపడుతుందని అంగీకరించారు. స్వచ్ఛంద, నిర్బంధం లేని మార్గదర్శకాలు, సూత్రాలు మానవత్వం కోసం ఒక సంపన్న భవిష్యత్తును నిర్ధారించడంలో AIని ప్రోత్సహించగలవని సదస్సు స్పష్టం చేసింది.

AI ప్రయోజనాలను గ్రహించడానికి ఉమ్మడి ఆకాంక్షలను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి కట్టుబడి ఉంటామని, ఇండియా AI ఇంపాక్ట్ సదస్సు 2026 యొక్క "మూడు సూత్రాల" కోసం ఈ ఆకాంక్షలను నిర్దిష్ట చర్యలుగా మార్చడానికి నిరంతర సహకారం కోసం ఎదురుచూస్తామని ప్రకటించారు.

English summary

The AI Impact Summit 2026 in New Delhi concluded with a unanimous declaration by 88 countries and international organisations, endorsing a seven-pillar framework for democratic access to AI resources, safe and reliable development, and inclusive global cooperation. The event emphasised skills development, open collaboration, and accountable AI innovation to benefit all societies.