పంజాబ్ పల్లెటూరి నుంచి బాలీవుడ్ కిరీటం వరకు: ధర్మేంద్ర అసాధారణ ప్రస్థానం!

బాలీవుడ్ ప్రముఖ నటుడు, దశాబ్దాల పాటు ప్రేక్షకులను అలరించిన దిగ్గజ నటుడు ధర్మేంద్ర సోమవారం ఉదయం ముంబైలో వృద్ధాప్య సంబంధిత అనారోగ్యంతో కన్నుమూశారు. ఆయన వయసు 89 సంవత్సరాలు. 300కు పైగా చిత్రాలలో నటించిన ధర్మేంద్ర గత నెల రోజులుగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్నారు. ధర్మేంద్ర అంత్యక్రియలు ముంబైలోని పవన్ హన్స్ శ్మశాన వాటికలో నిర్వహించారు. ఈ ఏడాది డిసెంబర్ 8న ఆయన 90వ జన్మదినాన్ని జరుపుకోవాల్సి ఉంది. శ్వాసకోశ సమస్యతో అక్టోబర్‌లో ఆసుపత్రిలో చేరిన ధర్మేంద్ర, పూర్తి వైద్య పరీక్షల కోసం కొంతకాలం అక్కడే ఉన్నారు. ఈ ఏడాది ప్రారంభంలో ఆయన కంటి గ్రాఫ్ట్ సర్జరీ (కార్నియల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్) కూడా చేయించుకున్నారు.

ఎల్లలు దాటిన పంజాబీ యువకుడి స్టార్‌డమ్
పంజాబ్‌లోని ఒక గ్రామం నుంచి వచ్చి హిందీ సినిమాను తన సొంతం చేసుకున్న కొద్దిమంది నటుల్లో ధర్మేంద్ర ఒకరు. ఆయన నటించిన చిత్రాలలో భారీ బ్లాక్‌బస్టర్‌లతో పాటు విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందిన అద్భుతమైన కళాఖండాలు కూడా ఉన్నాయి. రాజేష్ ఖన్నా, అమితాబ్ బచ్చన్ వంటి స్టార్ హీరోల పెరుగుదల సమయంలో కూడా తన స్టార్‌డమ్‌ను కోల్పోని ఏకైక నటుడు ధర్మేంద్ర. ఆయన ఒకవైపు ఐకానిక్ చిత్రం 'షోలే'లో నటించగా, మరోవైపు 'సత్యకామ్'వంటి ఆఫ్‌బీట్ చిత్రాలకు జీవం పోశారు. కామెడీ పాత్రల నుంచి యాక్షన్ పాత్రల వరకు, 'చుప్కే చుప్కే' లోని హాస్య పాత్ర నుంచి 'ఫూల్ ఔర్ పత్తర్'లోని యాక్షన్ హీరో ఇమేజ్ వరకు ఆయనది వైవిధ్యమైన ప్రయాణం. ఆయన తన కెరీర్‌లో తక్కువ అవార్డులు అందుకున్నా, అభిమానులు ఇచ్చిన అపారమైన ప్రేమే తనకు గొప్ప అవార్డు అని తరచుగా చెప్పేవారు.

జీవిత ప్రయాణం, సినీ రంగ ప్రవేశం
1935లో పంజాబ్‌లోని లుధియానా జిల్లాలోని సహ్నేవాల్ గ్రామంలో ఒక పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడికి జన్మించారు ధర్మేంద్ర. సినిమాపై ఉన్న మక్కువతో, ఒక ఫిల్మ్ మ్యాగజైన్ నిర్వహించిన జాతీయ ప్రతిభా పోటీలో గెలుపొంది ఆయన ముంబై చేరుకున్నారు. 1960లో 'దిల్ భీ తేరా హమ్ భీ తేరే' చిత్రంతో హిందీ సినిమాల్లో తెరంగేట్రం చేశారు. మరుసటి సంవత్సరం 'షోలా ఔర్ షబ్నమ్' తో మొదటి విజయాన్ని అందుకున్నారు. బిమల్ రాయ్ 'బందిని' (1963, జాతీయ ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్ అవార్డు గెలుచుకుంది) వంటి చిత్రాలలో అద్భుత ప్రదర్శనలతో ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకున్నారు.'ఫూల్ ఔర్ పత్తర్' చిత్రంతోనే ఆయన మొదటి యాక్షన్ పాత్ర పోషించారు. దీని తర్వాతే ఆయనకు 'హీ-మ్యాన్ ఆఫ్ బాలీవుడ్' అనే బిరుదు లభించింది.

70వ దశకంలో అగ్రతారగా
1970లలో ధర్మేంద్ర అనేక విజయవంతమైన చిత్రాల్లో నటించారు. వీటిలో 'జీవన్ మృత్యు', 'గుడ్డి', 'యాదోం కీ బారాత్', 'బ్లాక్ మెయిల్', 'ప్రతిజ్ఞ', 'ధరమ్ వీర్', 'సీతా ఔర్ గీతా' వంటివి ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా 'షోలే'లో ఆయన పోషించిన 'వీరు' పాత్ర అత్యంత ప్రజాదరణ పొందింది.

వ్యక్తిగత జీవితం.. ప్రేమ కథ
ధర్మేంద్ర జీవిత కథ కూడా ఒక సినిమా కథే. ఆయన ముందుగా ప్రకాష్ కౌర్‌ను వివాహం చేసుకుని, నలుగురు పిల్లలకు (సన్నీ, బాబీ, అజీతా, విజయత) తండ్రి అయినప్పటికీ.. 1970లలో తన సహనటి హేమా మాలినితో ప్రేమలో పడ్డారు. అనేక అడ్డంకులు, వ్యతిరేకతలను ఎదుర్కొని, హేమా మాలినితో ఆయన వివాహం జరిగింది. వారికి ఈషా, అహానా అనే ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

సినీ నిర్మాణం, చివరి చిత్రాలు
ధర్మేంద్ర 1983లో విజయత ఫిల్మ్స్ అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించి, తన కుమారుడు సన్నీ డియోల్‌ను 'బేతాబ్' చిత్రంతో పరిచయం చేశారు. ఈ బ్యానర్ కింద నిర్మించిన 'ఘాయల్' చిత్రానికి జాతీయ అవార్డు దక్కింది. ఆయన తన కెరీర్ చివరి భాగంలో 'రాకీ ఔర్ రాణీ కీ ప్రేమ్ కహానీ', 'తేరీ బాతోం మే ఐసా ఉల్జా జియా' వంటి చిత్రాలలో సహాయక పాత్రల్లో కనిపించారు. ఆయన నటించిన చివరి చిత్రం 'ఇక్కీస్' డిసెంబర్‌లో విడుదల కానుంది.

రాజకీయ ప్రస్థానం.. కుటుంబం
ధర్మేంద్రకు స్వల్పకాలిక రాజకీయ జీవితం కూడా ఉంది. 2004 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో రాజస్థాన్‌లోని బికనీర్ నుంచి గెలిచి 2009 వరకు ఆ నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహించారు. ధర్మేంద్రకు ఆయన మొదటి భార్య ప్రకాష్ కౌర్, రెండో భార్య హేమా మాలినితో పాటు కుమారులు సన్నీ, బాబీ, కుమార్తెలు అజీతా, విజయత, ఈషా, అహానా ఉన్నారు.

'షోలే' తర్వాత ధర్మేంద్ర జీవితంలో కీలక మలుపులు
1975లో విడుదలైన 'షోలే' చిత్రం ధర్మేంద్ర కెరీర్‌కు ఒక మైలురాయి మాత్రమే కాదు, అది ఆయన వ్యక్తిగత, వృత్తిపరమైన జీవితంలో అనేక కీలక మలుపులకు నాంది పలికింది. 'షోలే' సాధించిన అపూర్వ విజయం ధర్మేంద్ర జీవితాన్ని కొన్ని ముఖ్య అంశాలలో ప్రభావితం చేసింది.'షోలే' విడుదలయ్యే నాటికే ధర్మేంద్ర 1960ల నుంచి స్టార్‌డమ్‌ను అనుభవిస్తున్నారు. అయితే 'షోలే' విజయం ఆయనను సూపర్ స్టార్‌డమ్ స్థాయికి చేర్చింది. ఈ సినిమా సాధించిన కల్ట్ ఫాలోయింగ్ కారణంగా, ధర్మేంద్ర పేరు దేశవ్యాప్తంగా, తరాల మధ్య మారుమోగిపోయింది. ఇది ఆయనను అమితాబ్ బచ్చన్ వంటి కొత్త తరం స్టార్లతో సమానంగా, నిలకడైన స్టార్‌డమ్‌తో కొనసాగేలా చేసింది. 'షోలే'లో 'వీరు' పాత్ర హాస్యం, అమాయకత్వం, ధైర్యం కలగలిపి ఉండటంతో, దర్శకులు ఆయనకు మరింత వైవిధ్యభరితమైన పాత్రలను ఆఫర్ చేయడం మొదలుపెట్టారు.

హేమా మాలినితో ప్రేమ కథ పతాక స్థాయికి:
'షోలే' సెట్స్‌లో ధర్మేంద్ర, సహనటి హేమా మాలినిల మధ్య ప్రేమ మరింత బలపడింది. ఈ సినిమా వారిద్దరి కెరీర్‌లోనే అతిపెద్ద హిట్ కావడంతో, వారిద్దరి ఆన్-స్క్రీన్ కెమిస్ట్రీ (కెమిస్ట్రీ) బాక్సాఫీస్ వద్ద 'గోల్డెన్ పెయిర్'గా మారింది. 'షోలే' ఇచ్చిన అపారమైన ప్రజాదరణ, ధైర్యంతో ధర్మేంద్ర తన మొదటి వివాహం, కుటుంబం నుంచి ఎదురైన అభ్యంతరాలను అధిగమించి, 1980లో హేమా మాలినిని వివాహం చేసుకున్నారు. 'షోలే' సినిమా తర్వాతే వీరి ప్రేమ కథ అధికారికంగా పరిపూర్ణమైంది.

యాక్షన్, కామెడీలో మరింత పట్టు:
'షోలే'లో ఆయన చేసిన యాక్షన్ సన్నివేశాలు, కామెడీ టైమింగ్ చూసిన తర్వాత, ధర్మేంద్ర తరువాతి కాలంలో ఆ తరహా చిత్రాలపైనే ఎక్కువగా దృష్టి సారించారు. 'చరస్', 'ధరమ్ వీర్', 'ప్రతిజ్ఞ' వంటి యాక్షన్ చిత్రాలు, అలాగే 'చుప్కే చుప్కే', 'దోస్త్' వంటి హాస్య చిత్రాలు కూడా 'షోలే' తర్వాతే పెద్ద విజయాలను అందుకున్నాయి. 'షోలే' విజయంతో ఆయనకు బడ్జెట్‌తో సంబంధం లేకుండా సినిమాలు నిర్మించే స్టార్‌డమ్ లభించింది. 'షోలే'తో వచ్చిన ఆర్థిక స్థిరత్వం, తన కొడుకుల కెరీర్‌ను ప్రోత్సహించాలనే కోరికతో, ధర్మేంద్ర 1983లో 'విజయత ఫిల్మ్స్' అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. దీని ద్వారా ఆయన తన కుమారుడు సన్నీ డియోల్‌ను 'బేతాబ్' చిత్రంతో పరిచయం చేశారు. సంక్షిప్తంగా, 'షోలే' చిత్రం ధర్మేంద్రను కేవలం గొప్ప నటుడిగానే కాకుండా, బాక్సాఫీస్ వద్ద తిరుగులేని శక్తిగా నిలబెట్టింది. ఈ సినిమా ఆయన వ్యక్తిగత జీవితంలో ప్రేమను పరిపూర్ణం చేసింది, వృత్తిపరమైన జీవితంలో నిర్మాతగా ఎదగడానికి, హిందీ సినిమా చరిత్రలో చిరస్మరణీయమైన ఐకాన్‌గా మారడానికి దోహదపడింది.

English summary

Bollywood legend Dharmendra passes away at 89. From his iconic ‘Sholay’ role as Veeru to classics like ‘Satyakam’, here’s a complete look at his career, personal life, love story with Hema Malini, political stint and final days.