El Nino: కరువు వచ్చేసిందా? 78.3 శాతం వర్షభావంతో టాప్

ఎండల తీవ్రత, వర్షాభావ పరిస్థితులతో కరువు సీమ రాయలసీమపై మళ్లీ కల్లోల మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. ఈసారి నైరుతి రుతుపవనాలు తీవ్రంగా నిరాశపరచడంతో నాలుగు జిల్లాల విస్తృత ప్రాంతంలో సాగు, తాగునీటి ఎద్దడి రోజురోజుకూ ముదురుతోంది. ఒకవైపు వర్షాలు పడక పొలాలు ఎండిపోతుంటే, మరోవైపు అంతర్జాతీయంగా బలపడుతున్న 'ఎల్ నినో' ప్రభావం రాబోయే రోజుల్లో రాయలసీమ పరిధిని మరింత దారుణమైన నీటి సంక్షోభంలోకి నెట్టేలా కనిపిస్తోంది. ఇప్పటికే అనేక గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తాగునీటి కష్టాలు మొదలవ్వగా, వర్షాభావ పరిస్థితులు సుదీర్ఘ కాలం కొనసాగితే వ్యవసాయ రంగం తీవ్రంగా దెబ్బతిని రైతన్నలు కోలుకోలేని దెబ్బ తింటారని వ్యవసాయ రంగ నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

సెప్టెంబరు మొదటి వారం నాటికి నమోదైన అధికారిక గణాంకాలను పరిశీలిస్తే రాయలసీమ వ్యాప్తంగా వర్షపాతం దారుణంగా పడిపోయింది. ఈ ప్రాంతంలో సగటు వర్షపాతంలో తీవ్ర లోటు నమోదైంది. జిల్లా సమీకరణలు చూస్తే, అత్యధికంగా అన్నమయ్య జిల్లాలో సాధారణ వర్షపాతం కంటే 78.3 శాతం తక్కువగా నమోదై అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలో 61.9 శాతం, వైఎస్సార్ కడపలో 58.2 శాతం, నంద్యాలలో 55.3 శాతం, అనంతపురంలో 46.9 శాతం, కర్నూలులో 46.7 శాతం, తిరుపతి జిల్లాలో 40.1 శాతం లోటు వర్షపాతం నమోదైంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సగటున 55.2 శాతం లోటు వర్షపాతం ఉండటం, ఏ ఒక్క జిల్లా కూడా సగటు కంటే ఎక్కువ వర్షపాతాన్ని నమోదు చేయకపోవడం ప్రస్తుత పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది.

సాగు నీటిపై 'ఎల్ నినో' దెబ్బ: పగటి ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల

వ్యవసాయ శాఖ అధికారుల విశ్లేషణ ప్రకారం, ఈ ఏడాది ఎల్ నినో వచ్చిన సమయం ప్రాంతీయ వాతావరణంపై తీవ్రమైన ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపింది. జూన్ నెలలో బలహీనంగా ఉన్న ఎల్ నినో పరిస్థితులు ఆగస్టు-సెప్టెంబరు నాటికి మోస్తరు నుంచి తీవ్రమైన స్థాయికి రూపాంతరం చెందాయి. సాధారణంగా ఖరీఫ్ కాలానికి సంబంధించి రాయలసీమకు లభించే 60 శాతం వర్షపాతం ఈ సమయంలోనే వస్తుంది. అయితే ఈసారి ఎల్ నినో కారణంగా బంగాళాఖాతంలో అల్పపీడనాల ఏర్పాటు దారుణంగా మందగించింది. దీనివల్ల వర్షపాత రోజులు తగ్గిపోయి, తీవ్రమైన ఉమ్మరి వాతావరణం ఏర్పడింది. కర్నూలు, కడప, తిరుపతి పరిసర ప్రాంతాల్లో పగటి ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే 3 నుంచి 4 డిగ్రీలు అదనంగా నమోదవుతున్నాయని వాతావరణ శాఖ అధికారులు ధృవీకరించారు.

ఆధారపడిన కేసీ కెనాల్ ప్రాజెక్టు మందగమనం: ప్రాధాన్యత తాగునీటికే!

ప్రాజెక్టులు, కాలువల పరిస్థితి మరింత దయనీయంగా మారింది. కర్నూలు, నంద్యాల, కడప జిల్లాల్లో దాదాపు 3 లక్షల ఎకరాలకు ప్రత్యక్షంగా, మరో 2 లక్షల ఎకరాలకు పరోక్షంగా ఆధారమైన కేసీ కెనాల్‌కు నీటి సరఫరా గణనీయంగా తగ్గింది. డిజైన్ ప్రకారం అందాల్సిన 31.90 టీఎంసీల నీరు దిగువ ప్రాంతాలకు చేరకపోవడంతో వరి నార్లు ఎండిపోతున్నాయి. ఇటు తుంగభద్ర, అటు శ్రీశైలం జలాశయాలకు అనుకున్న స్థాయిలో ఇన్ ఫ్లోలు లేకపోవడంతో, ఉన్న నీటిని సాగునీటి కంటే ముందుగా ప్రజల దాహార్తిని తీర్చేందుకే ఉపయోగించాలని నీటిపారుదల శాఖ అధికారులు నిర్ణయించారు.

పంటల మనుగడ ప్రశ్నార్థకం: ఆందోళనలో రైతాంగం

సీమ వ్యాప్తంగా దాదాపు 8 లక్షల హెక్టార్లలో సాగవుతున్న ప్రధాన విత్తనాలు, పంటలు ప్రస్తుతం అత్యంత కీలకమైన దశలో ఉన్నాయి. అనంతపురం, చిత్తూరు, శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాల్లో నేలలో తేమ శాతం ఒక్కసారిగా పడిపోవడంతో పంటలు దెబ్బతింటున్నాయి. కర్నూలు, నంద్యాల జిల్లాల్లోని ప్రత్తి రైతులు తీవ్ర అయోమయంలో పడ్డారు. వాతావరణ మార్పుల వల్ల పూత, కాత సరిగా రాక ప్రత్తి పంట దెబ్బతినే ప్రమాదం పొంచి ఉంది. మరోవైపు మొక్కజొన్న, కంది పంటల విత్తనాలు వేయడంలో తీవ్ర జాప్యం జరిగి దిగుబడులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపేలా ఉంది.

అడుగంటిన భూగర్భ జలాలు: 500 అడుగుల లోతుకు పడిపోయిన నీటిమట్టాలు!

వర్షాలు లేకపోవడంతో రాయలసీమ వ్యాప్తంగా భూగర్భ జలమట్టం వేగంగా క్షీణిస్తోంది. వేరుశనగ పంటకు పేరొందిన శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలో భూగర్భ జలమట్టం 21.19 మీటర్లకు పడిపోయింది. ఇది గతేడాదితో పోలిస్తే 10.14 మీటర్ల లోతు. అన్నమయ్య జిల్లాలో 18.22 మీటర్లకు (7.07 మీటర్ల క్షీణత), అనంతపురంలో 15.98 మీటర్లకు (5.46 మీటర్ల క్షీణత) నీటిమట్టం పడిపోయింది. మదనపల్లె, పీలేరు, రాయచోటి, ఆలూరు, ఆదోని వంటి మెట్ట, పీఠభూమి ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాలు ఏకంగా 500 అడుగుల కంటే కిందకు వెళ్లడంతో బోర్‌వేల్స్‌పైనే ఆధారపడటం అత్యంత ప్రమాదకరంగా మారింది.

ప్రత్యామ్నాయ సాగు దిశగా అడుగులు ఉల్లాసకరంగా లేవు!

పరిస్థితిని చక్కదిద్దేందుకు ఆచార్య ఎన్జీ రంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం శాస్త్రవేత్తలు రాయలసీమలోని పలు గ్రామాల్లో పర్యటించి ఎల్ నినోను తట్టుకునే ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై రైతులకు అవగాహన కల్పిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, ఎండిపోతున్న పరిస్థితులలో కొత్త పంట పద్ధతులను వెంటనే స్వీకరించడం రైతులకు అంత సులభం కావడం లేదు. చిత్తూరు జిల్లాలో దాదాపు అన్ని చెరువులు ఎండిపోయే దశకు చేరడంతో, గత రెండు దశాబ్దాలలో ఎన్నడూ లేని విధంగా తాము వేరుశనగ సాగుకు దూరంగా ఉండాల్సి వచ్చిందని స్థానిక రైతులు వాపోతున్నారు. నిరుత్సాహకరమైన ఈ పరిస్థితులు సీమ వ్యవసాయ రంగాన్ని కలవరపెడుతున్నాయి.