సరస్వతీదేవి అనుగ్రహాన్ని పొందడానికి వసంత పంచమి ఎప్పుడు, ఎలా జరుపుకోవాలి

Updated: Tuesday, January 13, 2026, 7:26 [IST]

ప్రతి సంవత్సరం మాఘ మాసంలోని శుక్ల పక్ష పంచమి తిథి నాడు బసంత పంచమి పండుగను ఘనంగా జరుపుకుంటారు. జ్ఞానం, బుద్ధి, విద్య, సంగీతం, కళలకు అధిదేవత అయిన సరస్వతీ దేవిని పూజించే రోజు ఇది. ధార్మిక విశ్వాసాల ప్రకారం వసంత పంచమి నాడు సరస్వతీ దేవి ఆవిర్భవించింది. అందుకే ఈ పర్వదినాన్ని ఆమె జయంతిగా కూడా పరిగణిస్తారు. ఈ రోజున దేవిని పూజించడం వల్ల మానసిక ప్రశాంతత, జ్ఞాన వృద్ధి కలుగుతుందని భక్తులు బలంగా నమ్ముతారు.

ముఖ్యంగా విద్యార్థులు, సంగీతకారులు, కళాకారులు, విద్యా సంబంధిత రంగాలలో ఉన్నవారికి ఈ రోజు ఎంతో ప్రత్యేకమైనది. బసంత పంచమిని శ్రీ పంచమి, సరస్వతీ పూజ అనే ఇతర పేర్లతో కూడా వ్యవహరిస్తారు. పంచాంగం ప్రకారం, 2026 సంవత్సరంలో బసంత పంచమి తిథి ఈ నెల 23 అర్ధరాత్రి 2: 28 నిమిషాలకు ప్రారంభమవుతుంది. ఈ తిథి 24 అర్ధరాత్రి 1: 46 నిమిషాలకు ముగుస్తుంది.

సరస్వతీ పూజకు అత్యంత శుభ సమయం 24న ఉదయం 7: 15 నిమిషాల నుండి మధ్యాహ్నం 12: 50 నిమిషాల వరకు ఉంటుంది. ఈ ముహూర్తంలో పూజించడం వలన శ్రేయస్సు, శుభ ఫలితాలు కలుగుతాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. వసంత పంచమి నాడు తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి స్నానం చేయాలి. స్నానపు నీటిలో కొద్దిగా గంగాజలం కలిపి "హర హర గంగే, హర హర యమునే, హర హర సరస్వతీ" అని జపించడం ఆచారం. అనంతరం ఇంటిలోని పూజా మందిరాన్ని శుభ్రం చేసుకోవాలి.

ఒక పీఠంపై పసుపు వస్త్రాన్ని పరిచి, దానిపై సరస్వతీ దేవి చిత్రం లేదా విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించాలి. ఆ తర్వాత నెయ్యితో దీపం వెలిగించి, పసుపు రంగు పువ్వులను సమర్పించాలి. పసుపు లేదా కుంకుమ తిలకం ధరించి, పసుపు రంగు స్వీట్లను నైవేద్యంగా పెట్టాలి. సరస్వతీ మంత్రాలను జపించడం లేదా హారతి ఇవ్వడం ద్వారా పూజను పూర్తి చేయవచ్చు. చివరగా దేవికి నమస్కరించి, తమ కోరికలను నివేదించుకోవాలి. ఈ పద్ధతిలో పూజ చేస్తే దేవత అనుగ్రహం లభిస్తుందని నమ్మకం.

హిందూ ధర్మంలో బసంత పంచమికి విశేష ప్రాధాన్యత ఉంది. ఈ రోజు నుంచే వసంత రుతువు ఆరంభమవుతుందని నమ్ముతారు. బసంత పంచమిని 'అబూజ ముహూర్తం'గా పరిగణిస్తారు. అంటే ఏ సమయం చూడకుండానే శుభ కార్యక్రమాలను నిర్వహించడానికి ఇది అత్యంత అనుకూలమైన రోజు. ఈ రోజున పిల్లల చదువు ప్రారంభించడం, కొత్త వ్యాపారాలు మొదలుపెట్టడం, కేశఖండన, అన్నప్రాశన, గృహప్రవేశం వంటి శుభ కార్యాలను చేయడానికి చాలా మంచిది.