Nirmala Sitharaman:8 బడ్జెట్లు, 8 చీరలు, 8 మైలురాళ్లు.. చరిత్ర సృష్టించిన నిర్మలమ్మ

Nirmala Sitharaman: కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ వరుసగా 8వ బడ్జెట్ ను సమర్పించడం ద్వారా చరిత్ర సృష్టించారు. ఈ బడ్జెట్ ప్రసంగంతో నిర్మలా సీతారామన్ సరికొత్త రికార్డును సృష్టించింది. దేశంలోని ఏ ఆర్థిక మంత్రి కూడా ఇన్ని సార్లు వరుసగా బడ్జెట్ ను ప్రవేశపెట్టలేదు. సీతారామన్ కంటే ముందు మొరార్జీ దేశాయ్ ఈ రికార్డును కలిగి ఉన్నారు. కానీ ఆయన బడ్జెట్ లను వరుసగా సమర్పించలేదు. ప్రతి బడ్జెట్ సమయంలో ఆమె ప్రత్యేకంగా చీరను ధరించడం కూడా ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది. ఇది భారత గొప్ప వస్త్ర వారసత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

బడ్జెట్ రోజున నిర్మల సీతారామన్ ధరించిన చీర అందరి దృష్టినీ ఆకర్షించింది. బాదం రంగు నేత చీరె, దానిపై హస్త కళాకారులు చిత్రీకరించిన బొమ్మలను ముద్రించారు. ఇది- ప్రఖ్యాతి చెందిన మధుబని ఆర్ట్ కళంకారీ చీరె. బిహార్‌లోని మధుబని జిల్లా ఈ కళంకారీకి పెట్టింది పేరు. పుట్టిందీ అక్కడే. పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీత దులారీ దేవి ఈ చీరను డిజైన్ చేశారు. ఆమె రూపొందించిన మధుబని బొమ్మలను దీనిపై ముద్రించారు. మిథిల ఆర్ట్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ను సందర్శించిన సందర్భంగా దులారీ దేవిని కలిశారు నిర్మల సీతారామన్. అప్పుడే ఆమె ఈ చీరను నిర్మల సీతారామన్‌కు బహూకరించారు. బడ్జెట్ రోజున ధరించాలని కోరారు. బడ్జెట్ ప్రసంగంలో సీతారామన్ మాట్లాడుతూ.. ఈ బడ్జెట్ పెరుగుతున్న మధ్యతరగతి ప్రజల ఖర్చు శక్తిని పెంచే లక్ష్యంతో ఉందని అన్నారు.

నిర్మలా సీతారామన్ గతంలో సమర్పించిన ఏడు బడ్జెట్ లు, వారు తీసుకువచ్చిన ముఖ్యాంశాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.

*యూనియన్ బడ్జెట్ 2024
2024-25 బడ్జెట్ కోసం కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన మంగళగిరి చీరను ధరించారు. ఈ చీర దాని సరళతకు, చక్కని అంచులకు సాదా డిజైన్ కు ప్రసిద్ధి చెందింది.

సారాంశం: 2024 కేంద్ర బడ్జెట్ లో మొబైల్ ఫోన్లు, బంగారం,వెండిపై కస్టమ్స్ సుంకాలను తగ్గించడం, మూడు క్యాన్సర్ మందులకు మినహాయింపులు వంటి కీలక చర్యలను ప్రకటించింది. ఈ బడ్జెట్ లో లిథియం వంటి 25 కీలకమైన ఖనిజాలకు కస్టమ్స్ సుంకం మినహాయింపును కూడా ప్రవేశపెట్టారు. అదే సమయంలో అమ్మోనియం నైట్రేట్, బయోడిగ్రేడబుల్ కాని ప్లాస్టిక్‌లపై సుంకాలను పెంచింది. ప్రభుత్వం ఐదు సంవత్సరాలలో ఉద్యోగ సృష్టి కోసం రూ. 2 లక్షల కోట్లు కేటాయించింది. మూడు ఉపాధి-సంబంధిత ప్రోత్సాహక పథకాలను ప్రారంభించింది. సాంప్రదాయ చేతివృత్తులవారు అంతర్జాతీయ మార్కెట్ యాక్సెస్‌కు కూడా మద్దతు పొందారు.

*తాత్కాలిక బడ్జెట్ 2024
ఎన్నికల నేపథ్యంలో 2024లో నిర్మలా సీతారామన్ తాత్కాలిక బడ్జెట్ సమర్పించారు. ఫిబ్రవరి 1, 2024న నిర్మలా సీతారామన్ ఈ తాత్కాలిక బడ్జెట్ ను ప్రవేశపెట్టారు. కాంతా కుట్లు, ఆకులు, పూల చేతిపనితో కూడిన నీలిరంగు చేనేత టస్సార్ పట్టు చీరను ఈ సందర్భంగా నిర్మలమ్మ ధరించారు.

*బడ్జెట్ 2023

2023 బడ్జెట్ కోసం ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ దక్షిణ భారత శైలికి చిహ్నంగా ఉన్న నలుపు-బంగారు ఆలయ అంచుతో కూడిన గొప్ప ఎరుపు పట్టు చీరను ధరించారు. రథాలు, నెమళ్ళు, కమలాలు వంటి డిజైన్లను కలిగి ఉన్న అంచు సంప్రదాయం,బలం, స్థిరత్వాన్ని సూచిస్తుంది.

ఇందులో సున్నితమైన వెండి జరీ పని, అంచు వెంట వివరణాత్మక నమూనాలు ఉన్నాయి. బొంకాయ్ చీరలు గొప్ప సాంస్కృతిక కథలను వివరించే సంక్లిష్టమైన నమూనాలకు ప్రసిద్ధి చెందాయి.

*బడ్జెట్ 2022
తూర్పు భారత రాష్ట్రమైన ఒడిశాలో సాధారణంగా తయారు చేయబడిన గోధుమ రంగు బొంకాయ్ చీరను ధరించారు. ఈ చీరలో వెండి జరీ పని, అంచు వెంట వివరణాత్మక నమూనాలు ఉన్నాయి. ప్రకృతి, పురాణాల నుండి ప్రేరణ పొందిన వివరణాత్మక డిజైన్లకు ప్రసిద్ధి చెందిన బొంకాయ్ చీరలు గంజాం జిల్లా కళాత్మక వారసత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి. ఈ చీరను ధరించడం ద్వారా ఒడిశా చేనేత సంప్రదాయాన్నిదేశ ప్రజలకు రుచి చూపించారు. స్థానిక కళాకారులకు మద్దతు ఇవ్వడం,సాంప్రదాయ చేతిపనులను సంరక్షించడంలో ప్రభుత్వ అంకితభావాన్ని హైలైట్ చేశారు.

సారాంశం: 2022 బడ్జెట్ వృద్ధి, మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టి సారించింది, కార్పొరేట్ సర్‌ఛార్జ్‌ను 7 శాతానికి తగ్గించడం, వ్యక్తిగత ఆదాయపు పన్ను స్లాబ్‌లలో ఎటువంటి మార్పు లేదు. రికార్డు స్థాయిలో రూ. 1.4 లక్షల కోట్ల జీఎస్టీ సేకరణ వంటి కీలక కార్యక్రమాలను బడ్జెట్ లో ప్రసంగించారు. ప్రభుత్వం వర్చువల్ డిజిటల్ ఆస్తులపై 30 శాతం ఆదాయపు పన్ను విధించింది. సోలార్ మాడ్యూళ్ల కోసం రూ. 19,500 కోట్లు కేటాయించింది. ఈ-పాస్‌పోర్ట్‌లు, 75 డిజిటల్ బ్యాంకింగ్ కేంద్రాలు, జాతీయ మానసిక ఆరోగ్య కార్యక్రమాన్ని కూడా ప్రణాళిక చేశారు, వీటితో పాటు 60 లక్షల ఉద్యోగాలను సృష్టించడం, రూ. 20,000 కోట్లతో రవాణా మౌలిక సదుపాయాలను పెంచడం జరిగింది. ఈ బడ్జెట్ డిజిటల్ విద్య, మిల్లెట్ ప్రమోషన్, ల్యాండ్ రికార్డ్ డిజిటలైజేషన్‌కు ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది.

*బడ్జెట్ 2021

ఈ బడ్జెట్ సందర్భంగా నిర్మలా సీతారామన్ తెలంగాణ నుంచి ఎరుపు, తెలుపు, ఆకుపచ్చల రంగుల పోచంపల్లి ఇక్కత్ చీరను ఎంచుకున్నారు.

సారాంశం: కొవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ కోసం రూ. 35,000 కోట్లు సహా మొత్తం రూ. 2 లక్షల కోట్ల ఆరోగ్య సంరక్షణ కేటాయింపును సీతారామన్ ప్రకటించారు. రైల్వేలకు రూ. 1.10 లక్షల కోట్ల వ్యయం, ప్రస్తుత సంవత్సరంలో 11,000 కి.మీ జాతీయ రహదారి మౌలిక సదుపాయాలను పూర్తి చేయాలని ఆమె లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. అదనంగా 2021-22 బడ్జెట్ పెట్రోల్‌పై లీటరుకు రూ. 2.5 మరియు డీజిల్‌పై రూ. 4 వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాల సెస్‌ను ప్రవేశపెట్టింది.

*బడ్జెట్ 2020

నిర్మలా సీతారామన్ నీలం రంగు అంచుతో ప్రకాశవంతమైన పసుపు పట్టు చీరను ధరించారు. ప్రతి రంగు ప్రత్యేక అర్థాన్ని కలిగి ఉంటుంది. పసుపు రంగు వృద్ధి, ఆశ, కొత్త ప్రారంభాలను సూచిస్తుంది. నీలం స్థిరత్వం, శాంతిని సూచిస్తుంది. ముఖ్యంగా భారతదేశం మహమ్మారి నుండి సవాళ్లను ఎదుర్కొన్నప్పుడు ఆ చీర ఆశ, కోలుకునే సందేశాన్ని పంపింది. క్లిష్ట సమయాల్లో వృద్ధి, బలాన్ని ప్రోత్సహించడంపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించిందని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.

సారాంశం: 2020-21 బడ్జెట్ ఆదాయాన్ని పెంచడం, ప్రజల కొనుగోలు శక్తిని పెంచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుందని సీతారామన్ హైలైట్ చేశారు. ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగానికి రూ. 69,000 కోట్లు, స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ కోసం రూ. 12,300 కోట్లు, గృహాలకు పైపుల ద్వారా నీటిని అందించడానికి రూ. 3.6 లక్షల కోట్లు బడ్జెట్ ప్రతిపాదించింది.

*బడ్జెట్ 2019
2019 సంవత్సరంలోభారత ఆర్థిక మంత్రిగా నిర్మల సీతారామన్ తన మొట్టమొదటి బడ్జెట్‌ను సమర్పించారు. ఆమె బంగారు అంచుతో ప్రకాశవంతమైన గులాబీ రంగు మంగళగిరి చీరను ఎంచుకుంది. బడ్జెట్ పత్రాలను తీసుకెళ్లడానికి వలసరాజ్యాల శైలి బ్రీఫ్‌కేస్‌కు బదులుగా "బాహి ఖాతా"ను ఉపయోగించడం ద్వారా ఆమె సంప్రదాయాన్ని మార్చేసింది.

సారాంశం: వృద్ధి మందగించడం, అధిక నిరుద్యోగం, తగ్గుతున్న పొదుపులు, వినియోగంలో తిరోగమనం వంటి పెరుగుతున్న ఆర్థిక సవాళ్ల మధ్య బడ్జెట్ వచ్చింది. ప్రధాన ప్రతిపాదనలలో రూ. 1.05 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ లక్ష్యం, అధిక సంపాదనదారులకు పన్ను సర్‌ఛార్జీల పెరుగుదల, కార్పొరేట్ పన్ను ప్రయోజనాల విస్తరణ ఉన్నాయి. బడ్జెట్‌లో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, గృహనిర్మాణం, మౌలిక సదుపాయాలకు ప్రోత్సాహకాలు కూడా ఉన్నాయి. వీటిలో ఐదు సంవత్సరాలలో రూ. 100 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడి ప్రణాళిక కూడా ఉంది.

English summary

Nirmala Sitharaman creates history by presenting her 8th consecutive Union Budget, surpassing previous records. Her unique tradition of wearing handloom sarees during budget presentations also continues to gain attention. Read about her budget highlights and saree choices over the years.