ఆర్బీఐ సంచలనం: రూ. 2000 నోట్ల ఉపసంహరణ, ఎప్పటి వరకు మార్చుకోవచ్చంటే?

Updated: Friday, May 19, 2023, 22:18 [IST]

న్యూఢిల్లీ: భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్(RBI) సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా రూ. 2,000 డినామినేషన్ నోట్లను చెలామణి నుంచి ఉపసంహరించుకోవాలని నిర్ణయించింది. ఈ నోట్లను సెప్టెంబర్ 30,2023 లోపు మార్చుకోవాలని ప్రజలను కోరింది. కొత్తగా 2 వేల నోట్ల ముద్రణ, పంపిణీ ఉండదని.. మార్కెట్‌లో ఉన్న నోట్లను బ్యాంకుల్లో మార్చుకోవాలంటూ స్పష్టం చేసింది. మే 23 నుంచి ఆర్‌బీఐ రీజనల్ ఆఫీసుల్లో 2 వేల నోట్లను మార్చుకోవచ్చని ఆర్బీఐ పేర్కొంది.

శుక్రవారం విడుదల చేసిన ఒక ప్రకటనలో సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఈ మేరకు వెల్లడించింది. 'రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా "క్లీన్ నోట్ పాలసీ" ప్రకారం.. రూ. 2000 డినామినేషన్ నోట్లను చెలామణి నుంచి ఉపసంహరించుకోవాలని నిర్ణయించుకుంది. రూ. 2000 డినామినేషన్‌లోని బ్యాంక్ నోట్లు చట్టబద్ధమైన టెండర్‌గా కొనసాగుతాయి. కసరత్తును సమయానుకూలంగా పూర్తి చేయడానికి, ప్రజలలకు తగిన సమయాన్ని అందించడానికి, అన్ని బ్యాంకులు సెప్టెంబర్ 30, 2023 వరకు రూ. 2000 నోట్లకు డిపాజిట్/లేదా మార్పిడి సౌకర్యాన్ని అందిస్తాయి.

'రూ.2000 డినామినేషన్ నోట్లలో దాదాపు 89% మార్చి 2017కి ముందు జారీ చేయబడ్డాయి. వాటి జీవితకాలం 4-5 సంవత్సరాలుగా అంచనా వేయబడింది. మార్చి 31, 2018 నాటికి (చెలామణిలో ఉన్న నోట్లలో 37.3%) గరిష్టంగా ఉన్న ₹6.73 లక్షల కోట్ల నుంచి చెలామణిలో ఉన్న ఈ నోట్ల మొత్తం విలువ ₹3.62 లక్షల కోట్లకు తగ్గింది. మార్చి 31, 2023న చెలామణిలో ఉన్న నోట్లలో కేవలం 10.8% మాత్రమే ఉన్నాయి. ఈ విలువ సాధారణంగా లావాదేవీలకు ఉపయోగించబడదని కూడా గమనించబడింది. ఇంకా, ఇతర డినామినేషన్లలోని నోట్ల స్టాక్ ప్రజల కరెన్సీ అవసరాలను తీర్చడానికి సరిపోయేలా కొనసాగుతోంది' అని ఆర్బీఐ పేర్కొంది.

RBI decides to withdraw ₹2000 denomination banknotes from circulation, will continue as legal tender pic.twitter.com/Lc9ejtcSIX
— Aanchal Magazine (@AanchalMagazine) May 19, 2023

2,000 కరెన్సీ నోట్లను తక్షణమే జారీ చేయడాన్ని నిలిపివేయాలని ఆర్‌బీఐ అన్ని బ్యాంకులను కోరిందని తెలిపింది. 'ఆపరేషనల్ సౌలభ్యాన్ని నిర్ధారించడానికి, బ్యాంకు శాఖల సాధారణ కార్యకలాపాలకు అంతరాయం కలగకుండా ఉండటానికి, రూ. 2000 నోట్లను బ్యాంకు నోట్లలోకి మార్చుకోండి. ఇతర విలువలను మే 23, 2023 నుంచి ఏ బ్యాంక్‌లోనైనా ఒకేసారి రూ. 20,000/- పరిమితి వరకు చేయవచ్చు' అని ఆర్బీఐ స్పష్టం చేసింది. కాగా, పెద్ద నోట్లు రద్దు చేసిన సమయంలో రూ. 1000 నోటుకు బదులు రూ. 2000 నోట్లను విడుదల చేసిన విషయం తెలిసిందే.

రూ.1,000, పాత రూ.500 నోట్ల రద్దు తర్వాత రూ.2,000 డినామినేషన్ కరెన్సీ నోటును నవంబర్ 2016లో ప్రవేశపెట్టారు. ఆర్‌బిఐ ప్రకారం, ఇతర డినామినేషన్లలో కరెన్సీ తగిన పరిమాణంలో అందుబాటులోకి వచ్చిన తర్వాత రూ.2,000 నోట్లను ప్రవేశపెట్టే లక్ష్యం నెరవేరింది. అలాగే, 2018-19లో రూ.2,000 నోట్ల ముద్రణను ఇప్పటికే నిలిపివేశారు. ఫ్రస్తుతం చెలామణిలో ఉన్న రూ. 2వేల నోట్లను.. క్లీన్ నోట్ పాలసీలో భాగంగా ఉపసంహరించుకుంది.