Hormuz Showdown: హార్ముజ్ లోనే తాడోపేడో..! అమెరికా-ఇరాన్ లో గెలిచేదెవరు ?

ఇరాన్ తో పాకిస్తాన్ లో జరిపిన చర్చలు విఫలం కావడంతో అమెరికా హార్ముజ్ జలసంధి (strait of hormuz)లో ఆ దేశ నౌకల్ని అడ్డుకునేందుకు సిద్దమైంది. అయితే ఇప్పటికే హార్ముజ్ లో సముద్రపు మందుపాతరలు అమర్చిన ఇరాన్ కు .. అమెరికా తమను అడ్డుకుంటే ఏం చేయాలో తెలుసు. ఈ నేపథ్యంలో హార్ముజ్ జలసంధి కేంద్రంగా ఇరాన్-అమెరికా మధ్య కొత్త యుద్దం ప్రారంభం కాబోతోంది. ఇందులో గెలిచేదెవరన్న దానిపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా పలు దేశాలు ఉత్కంఠగా ఎదురుచూస్తున్నాయి.

హార్ముజ్ జలసంధి సమీపంలో ఇరాన్‌తో సాయుధ సముద్ర ఘర్షణకు అమెరికా సన్నాహాలు చేస్తోంది. ఇరాన్ రేవుల్లోకి వెళ్లే, బయటికి వచ్చే నౌకలను అడ్డుకుంటూనే, జలసంధి గుండా వెళ్లే ఇతర నౌకలకు మార్గాన్ని తెరిచి ఉంచే 'ప్రతి-దిగ్బంధం' వ్యూహాన్ని అమెరికా అమలు చేయబోతోంది. తద్వారా హార్ముజ్ జలసంధిని తెరిపించాలని చూస్తోంది. ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దాడులతో ప్రారంభమైన ఇరాన్-అమెరికా యుద్ధంలో ఇది ఒక కొత్త దశ.

ఏప్రిల్ 13న అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ తమ దిగ్బంధనం కేవలం ఇరాన్ రేవుల సముద్ర రవాణాకు మాత్రమే పరిమితమని స్పష్టం చేసింది. 2022 నాటి అమెరికా నౌకాదళ కమాండర్ హ్యాండ్‌బుక్ ప్రకారం, దిగ్బంధనం అంటే శత్రు దేశ నియంత్రణలోని రేవులు, ప్రాంతాల నుండి అన్ని దేశాల నౌకలు, విమానాల రాకపోకలను అడ్డుకునే యుద్ధ కార్యకలాపం. ఇరాన్ ఇప్పటికే హార్ముజ్ లో పెట్టిన సముద్రపు మందుపాతరల నేపథ్యంలో నౌకలకు ఖెష్మ్, లారాక్ దీవుల గుండా, తమ ప్రాదేశిక జలాల ద్వారా కొత్త షిప్పింగ్ కారిడార్‌ లో వెళ్లాలని సూచిస్తోంది. షిప్పింగ్ వర్గాలు ఈ కొత్త మార్గాన్ని 'టెహ్రాన్ టోల్ బూత్' గా పిలుస్తున్నాయి.

ఇరాన్ హార్ముజ్ లో పెట్టిన మందుపాతరల్ని తొలగించడం ద్వారా అమెరికా ఈ దిగ్బంధనాన్ని అమలు చేయాల్సి ఉంది. అలాగే ఇరాన్ రేవుల్లోకి ప్రవేశించే, బయలుదేరే నౌకలను అడ్డుకోవడానికి బలగాలను మోహరించాలి. దీంతో నిన్నటి నుంచి అమెరికా యుద్ధ నౌకలు హార్ముజ్ లో మందుపాతరల తొలగింపు ఆపరేషన్ చేపట్టాయి. ఇందుకోసం నీటి అడుగున కూడా డ్రోన్లను మోహరిస్తున్నాయి. రెండు సీఎస్జీలు, రెండు ఏఆర్జీలు , 20కి పైగా యుద్ధ నౌకలు, 200కి పైగా విమానాలు దిగ్బంధం, మైన్ తొలగింపునకు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఈ బలగాల సాయంతో అమెరికా దిగ్బంధనం అమలు చేయాలని చూస్తోంది.

అమెరికా అంతర్యుద్ధం (1861-1865)లో సోవియట్ యూనియన్ బలగాలు కాన్ఫెడరేట్ రేవులను దిగ్బంధించాయి. 1864లో కాన్ఫెడరేట్ జలాంతర్గామి HL హన్లీ USS హౌసాటోనిక్‌ను స్పార్ టార్పెడోతో ముంచింది. అది మునిగిపోయినా, యుద్ధనౌకను ముంచిన తొలి జలాంతర్గామిగా నిలిచింది. ఇరాన్ వద్ద ఆధునిక 'హన్లీ' రూపాలైన సుమారు 20 గదీర్-క్లాస్ మిడ్జెట్ జలాంతర్గాములు ఉన్నాయి. ఉత్తర కొరియా నమూనాలో స్వదేశీంగా నిర్మించిన ఒక్కొక్కటి 125 టన్నులకు పైగా బరువుండి, 7 గురు సిబ్బందితో, రెండు 533 మిమీ టార్పెడోలను మోయగలదు. ఇరాన్ వద్ద అనేక నౌకా-నిరోధక బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, డ్రోన్‌లు కూడా ఉన్నాయి. కాబట్టి అమెరికా దిగ్బంధనాన్ని ఛేదించే వ్యూహాలను ఇరాన్ ప్రయత్నిస్తుందా అనేది చూడాలి. హార్ముజ్ జలసంధికి దగ్గరగా పనిచేస్తున్న అమెరికా నౌకాదళాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకోవడమే ఇరాన్ ముందున్న ఏకైక ఎంపిక.

English summary

This article reviews the planned naval blockade by the United States near the Hormuz Strait, CENTCOM statements, potential mine and toll-route challenges, and implications for international shipping and global energy supplies.