ఇరాన్ సంచలన నిర్ణయం.. హార్ముజ్ జలసంధి ఓపెన్..!

అమెరికా, ఇరాన్‌ల మధ్య శాంతి ఒప్పందం త్వరలో ప్రకటించే అవకాశం ఉంది. ఈ దిశగా చర్చల్లో పురోగతి సాధించినట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, విదేశాంగ కార్యదర్శి మార్కో రూబియో ఇద్దరూ ధృవీకరించారు. ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ రవాణాలో 20 శాతం వాటా ఉన్న హార్ముజ్ జలసంధిని ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ఇరాన్‌పై యుద్ధం ప్రారంభించిన తర్వాత మూసివేశారు.

భారత్ లోని దిల్లీలో జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో మార్కో రూబియో మాట్లాడుతూ.. ఇరాన్ పరిస్థితులపై త్వరలో "శుభవార్త" ఆశిస్తున్నామని తెలిపారు. ఇరాన్‌తో శాంతి ఒప్పందం "ఎక్కువగా చర్చలు జరిగిందని" ట్రంప్ ట్రూత్ సోషల్ ద్వారా ప్రకటించిన తర్వాత రూబియో ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

ట్రంప్ తన పోస్ట్‌లో "ఒప్పందం యొక్క చివరి అంశాలు, వివరాలపై ప్రస్తుతం చర్చలు జరుగుతున్నాయి. వీటిని త్వరలో ప్రకటిస్తారు. ఒప్పందంలోని అనేక ఇతర అంశాలతో పాటు, హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరుస్తారు" అని పేర్కొన్నారు. వాషింగ్టన్, టెహ్రాన్ మధ్య శాంతి చర్చల్లో ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం, హార్ముజ్ జలసంధిపై నియంత్రణ కీలక వివాదాంశాలుగా ఉన్నాయి. ఈ జలసంధి ఇప్పటికీ అమెరికా, ఇరాన్‌ల దిగ్బంధనం కింద ఉంది.

యాక్సియోస్ నివేదిక ప్రకారం ఈ ఒప్పందం అమెరికా, ఇరాన్‌ల మధ్య 60 రోజుల కాల్పుల విరమణను ఏర్పాటు చేస్తుంది. హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం మొదటి దశ అని ట్రంప్ చెప్పగా, దానిని తిరిగి తెరవడానికి సంబంధించిన ఏ వ్యవస్థనైనా ఇరాన్, ఒమన్, ఇతర సరిహద్దు దేశాల మధ్య అంగీకరించాలని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది.

ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ రవాణాలో కీలక మార్గమైన హార్ముజ్ జలసంధి, ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ఇరాన్‌పై యుద్ధం ప్రకటించిన తర్వాత మూసివేయబడింది. ఏప్రిల్ 8న కాల్పుల విరమణ ప్రకటించినప్పటికీ, ఈ కీలక మార్గం ఇప్పటికీ అంతరాయంతో ఉంది. ముఖ్యంగా జలసంధిలోని ఇరాన్ నౌకాశ్రయాలపై అమెరికా నౌకాదళ దిగ్బంధనం విధించిన తర్వాత ఇరాన్ కూడా దీనికి ప్రతిగా తన దిగ్బంధనాన్ని పునరుద్ధరించింది.

ఒప్పందం త్వరలో ప్రకటించబడే అవకాశం ఉండటంతో, యూరోపియన్ నాయకులు దీనిపై పురోగతినిస్వాగతించారు. ఇరాన్ అధికారులు కూడా ముసాయిదా ఒప్పందం సిద్ధంగా ఉందని ధృవీకరించారు, ఇది ఇరాన్ నౌకాశ్రయాలపై అమెరికా నౌకాదళ దిగ్బంధనం ముగింపుకు హామీ ఇస్తుంది.

ఫార్స్ వార్తా సంస్థ ప్రకారం, అంతర్జాతీయ ఆంక్షల కింద స్తంభింపచేసిన టెహ్రాన్ నిధులను పాక్షికంగా విడుదల చేయడానికి వాషింగ్టన్ అంగీకరించింది. "ఈ ముసాయిదా ప్రకారం, హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా ప్రయాణం ఇరాన్ నిర్వహణలో యుద్ధానికి ముందు స్థాయిలకు తిరిగి వస్తుంది" అని ఫార్స్ న్యూస్ నివేదించింది. ఇరాన్ తన ఉత్పత్తులను విక్రయించడానికి వీలుగా చమురు, గ్యాస్, ఇతర పెట్రోకెమికల్స్‌పై ఆంక్షలు కూడా తాత్కాలికంగా ఎత్తివేయబడతాయని ఆ సంస్థ తెలిపింది.

ఇదే సమయంలో, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం టెహ్రాన్, వాషింగ్టన్‌ల మధ్య ఒక వివాదాంశంగా కొనసాగుతోంది. ఈ విషయంతో పరిచయం ఉన్న వర్గాలను ఉటంకిస్తూ సిఎన్ఎన్ నివేదించిన దాని ప్రకారం, అమెరికా-ఇరాన్ ఒప్పందంలో అణు ఆయుధాలను అన్వేషించకూడదనే టెహ్రాన్ నిబద్ధత ఉంటుంది. ఇరాన్ తన సుసంపన్నమైన యురేనియం నిల్వలను వదులుకోవడానికి చర్చలు ప్రారంభించవచ్చని వర్గాలు తెలిపాయి. అయితే, ఇరాన్ అధికారులు దీనిని తిరస్కరించారు. ఇరాన్ వైపున ఉన్న వర్గాలు రాయిటర్స్‌తో మాట్లాడుతూ, టెహ్రాన్ తన నిల్వలను వదులుకోవడానికి అంగీకరించలేదని చెప్పాయి.

"అణు సమస్య చివరి ఒప్పందం కోసం చర్చలలో పరిష్కరించబడుతుంది, కాబట్టి ఇది ప్రస్తుత ఒప్పందంలో భాగం కాదు. ఇరాన్ యొక్క అధిక సుసంపన్నమైన యురేనియం నిల్వలను దేశం నుండి రవాణా చేయడానికి ఎటువంటి ఒప్పందం జరగలేదు" అని ఆ వర్గం రాయిటర్స్‌కు తెలిపింది. అంతేకాకుండా, ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెస్కియాన్ మాట్లాడుతూ, టెహ్రాన్ అణు ఆయుధాలను కోరడం లేదని స్పష్టం చేశారు. "మేము అణు ఆయుధాలను కోరడం లేదని ప్రపంచానికి హామీ ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాము" అని పెజెస్కియాన్ స్థానిక మీడియా నివేదికల ప్రకారం తెలిపారు. ఇరాన్ తన గౌరవం, ఆత్మగౌరవంపై "ఎటువంటి రాజీ పడదు" అని కూడా ఆయన అన్నారు.

ఇరాన్‌తో ఒప్పందం కుదరాలంటే, లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్ కొనసాగిస్తున్న బాంబు దాడితో సహా ఈ ప్రాంతంలోని అన్ని శత్రుత్వాలు ముగియాలని ఇరాన్ పదేపదే స్పష్టం చేసింది. ఇరాన్‌తో శాంతి ఒప్పందం "ఎక్కువగా చర్చలు జరిగిందని" ట్రంప్ చెబుతూనే, ఇజ్రాయెల్ ప్రధాన మంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహుతో తాను జరిపిన కాల్ "చాలా బాగా జరిగింది" అని తెలిపారు. సిఎన్ఎన్‌తో మాట్లాడుతూ, ఇజ్రాయెల్ అధికారులు, "లెబనాన్‌తో సహా అన్ని రంగాలలో బెదిరింపులకు వ్యతిరేకంగా కార్యాచరణ స్వేచ్ఛను కొనసాగించాలనే" ఇజ్రాయెల్ కోరికకు తాను మద్దతు ఇస్తున్నానని ట్రంప్ నెతన్యాహుకు చెప్పినట్లు తెలిపారు. లెబనాన్‌లో శత్రుత్వాల విరమణపై అనిశ్చితి కొనసాగుతున్న తరుణంలో, కాల్పుల విరమణ పొడిగించినప్పటికీ, ఇజ్రాయెల్ శనివారం దేశం దక్షిణాన దాడులు చేసిందని ప్రభుత్వ మీడియా నివేదించింది. మార్చి 2 నుండి ఇజ్రాయెల్ చర్యల వల్ల 3,000 మందికి పైగా మరణించారని, సుమారు 9,500 మంది గాయపడ్డారని లెబనీస్ ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది.

English summary

అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య శాంతి ఒప్పందం కుదిరేందుకు చర్చలు తుది దశకు చేరుకున్నాయని డొనాల్డ్ ట్రంప్ తెలిపారు. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరిచేందుకు ఇరు దేశాలు అంగీకరించినట్లు సమాచారం. ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా 60 రోజుల కాల్పుల విరమణతో పాటు ఇరాన్‌పై ఉన్న కొన్ని ఆర్థిక ఆంక్షలను అమెరికా తొలగించనుంది. అయితే అణు కార్యక్రమంపై చర్చలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి.