• search
  • Live TV
వేగవంతమైన అలర్ట్స్ కోసం
నోటిఫికేషన్స్ పై క్లిక్ చేయండి  
For Daily Alerts

విప్లవోద్యమం, సాహిత్యం: గద్దర్‌ పార్ట్ - 5

By Pratap
|
<ul id="pagination-digg"><li class="previous"><a href="/feature/columns/2013/bs-ramulu-on-gaddar-evolution-4-112020.html">« Previous</a>

Gaddar
విప్లవోద్యమంలో 1977 నుంచి కోస్తా జిల్లాలను ప్రచారజోన్‌ లక్ష్యానికి పరిమితం చేశారు. రాయలసీమ, ఉత్తరాంధ్ర ప్రాంతాలు, తెలంగాణా, మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్‌, ఒరిస్సా, కర్నాటక, రాష్ట్రాల్లోని లోతట్టు గ్రామీణ, గిరిజన ప్రాంతాలు పోరాట ప్రాంతాలుగా లక్ష్యం ముందుకు సాగింది. 1985లో విరుచుకుపడ్డ నిర్బంధంతో కోస్తా ప్రాంతాన్ని కూడా ప్రచారజోన్‌ నుంచి పోరాట ప్రాంతంగా రూపుదిద్దాలనే ప్రయత్నం మొదలైంది.

పార్టీలో అంతర్గత చర్చలు, సంక్షోభం:

1985లో పీపుల్స్‌వార్‌ పార్టీ చీలిపోయింది. మహారాష్ట్ర, తమిళనాడు, గోవా రాష్ట్రాలు పార్టీనించి వేరైపోయాయి. ఆం.ప్ర. రాష్ట్ర కమిటీ, మధ్యప్రదేశ్‌, మహారాష్ట్ర అటవీ ప్రాంతాలకు విస్తరించిన తెలంగాణా విప్లవ నాయకులతో పాటు కర్నాటక కార్యకర్తలు ఒక పార్టీగా మిగిలిపోయారు. వీళ్ళు క్రమంగా బీహార్‌లోని మావోయిస్టు కమ్యూనిస్టు సెంటర్‌ (ఎం.సి.సి.)తో ఒక అవగాహనకొచ్చి కలిసి పనిచేయడం మొదలైంది.

1985లో నిర్బంధం పెరిగినపుడు అన్ని ప్రజాసంఘాల నాయకత్వం రహస్య నిర్మాణ రూపాల్లోకి మళ్ళాలని ఉద్యమ నాయకత్వం ఆశించింది. అలా జ.నా.మం. అయిదేళ్ళు తనకుతాను బహిరంగ అవకాశాలను పరిమితం చేసికొంది. అదే సమయంలో విరసం అరుణతార అవిచ్ఛిన్నంగా కొనసాగాయి.

1989 చివరి రోజుల నుండి తెలుగుదేశం పోయి కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం, చెన్నారెడ్డి ముఖ్యమంత్రి రావడం లీగల్‌ అవకాశాలు పెరగడం, పెద్ద ఎత్తున లక్షలాది ప్రజల్తో సభలు జరగడం, ప్రజా పంచాయితీలు వగైరా సాగడం చెన్నారెడ్డి దిగిపోయాక తిరిగి నిర్బంధాలు పెరగడం, పీపుల్స్‌వార్‌ పార్టీ, దాని అనుబంధ సంస్థలు నిషేధానికి గురి కావడం జరిగాయి.

1985 చివరి నుండి నిర్బంధం పెరిగింది. రాడికల్‌ విద్యార్థి, యువజన, రైతుకూలీ సంఘాలు తీవ్ర అణచివేతను ఎదుర్కొన్నాయి. పౌరహక్కుల నాయకులైన డా||రామనాథం, జాప లక్ష్మారెడ్డి వంటి వారిని మఫ్టీలో హత్య చేశారు.

అఖిల భారత పర్యటన, రహస్య జీవితం:

గద్దర్‌, వరవరరావు, నేను, సంజీవ్‌ తదితరులం అఖిల భారత పర్యటన చేస్తూ క్రమంగా రహస్య జీవితంలోకి వెళ్లడం జరిగింది. అలా ''ప్రజల డాక్టరమ్మ'' అనే పాట ఢిల్లీలో మేము కలిసి ఉన్నప్పుడు రాయడం జరిగింది.

1990 ఫిబ్రవరిలో గద్దర్‌, 1990 ఏప్రిల్‌లో నేను బహిరంగ జీవితంలోకి రావడం జరిగింది. ఈ నిర్బంధ కాలంలో పర్యటన క్రమంలో గద్దర్‌ మహారాష్ట్రలో ఉన్నప్పుడు కొన్ని మరాఠీ పాటలను అనువదింపజేశారు. గుజరాత్‌లో ఉన్నప్పుడు స్త్రీవాదం గురించి హిందీలో అనేక పాటలను రాశారు. కొన్ని పాటలను బెంగాలీలోకి అనువదించటం జరిగింది. ఇలా తమిళ, కన్నడ, హిందీ, మరాఠీ, గుజరాతీ, మళయాళ భాషల్లోకి గద్దర్‌ పాటలను అనువదించి ప్రజల్లోకి తీసుకుపోవడం జరిగింది. ఆ కాలంలో రాసిన పాటల్లో ఈ క్రింది పాటలను పేర్కొనవచ్చు. అమరవీరుల పాటలు ఎన్నో రాశారు

4. 1986-89 రాసిన పాటలు:

గద్దర్‌, నేను, సంజీవ్‌ రహస్య జీవితం జీవిస్తున్నప్పుడు అనేక రంగాలను ఆత్మ విమర్శతో, సమీక్షించడం చేశాము. అలా జననాట్యమండలిగాని, గద్దర్‌గాని ప్రజల్లో ఎన్ని సెక్షన్లను పట్టించుకున్నారు అని విశ్లేషించడం జరిగింది. మన కార్యక్రమాల ప్రకారం నూతన ప్రజాస్వామిక లక్ష్యం ప్రకారం 26 రంగాల ప్రజలను చేరాల్సి వుండగా మన పాటలు కేవలం ఆరు రంగాల సెక్షన్ల ప్రజలకే పరిమితమయ్యాయి అని తేలింది. ఆశ్చర్యకరమైన విషయమేమంటే ఉద్యమంలో లక్షలాదిగా కదలివచ్చిన విద్యార్థుల నేపథ్యం గురించి, సారా, తునికాకు పోరాటాల్లో కదిలిన ప్రజల జీవితం సంస్కృతి గురించి పాటలు చాలా తక్కువని తేలింది. కాల్‌ సాంగ్స్‌ మాత్రమే ఎక్కువ ఉన్నాయని జీవితాన్ని విశ్లేషిస్తూ ప్రజలను ఉద్యమంలోకి సమీకరించే పాటలు చాలా తక్కువ అని గమనించడం జరిగింది. అలా చేసిన సమీక్ష, ఆత్మవిమర్శ ఆతర్వాత పాటల రచనలో ఎన్నో మార్పులకు దారితీసింది. వస్తువులోను, శిల్పంలోను విస్తృతి పెరిగింది. ప్రతి అంశాన్ని విశ్లేషిస్తూ పాటలు రాయడం జరిగింది. గద్దర్‌ పార్టీ నుండి బహిష్కరించబడ్డాక ఈ దృక్పథం ఎంతో ఉపయోగపడింది. అలా అనేక పాటలు రాశారు. 1986-89 మధ్య ఆధివాసీ దండకారణ్య ప్రాంతాల్లో గద్దర్‌ దళాలతో, ఆదివాసీలతో జీవించి వారిలో ఒకరై వారి గురించి అనేక పాటలు, కవితలు రాశారు.

''వందనాలు వందనాలమ్మో

వందనాలు వందనాలు మా బిడ్డలు

వందనాలు వందనాలు మా కూనలు''

''వీరులారా మీకు ఎర్ర ఎర్ర దండాలు

పదా పదాన పరి పరి దండాలు''

''కైసాహై తేరిజనం

యేహై గుజరాతి మాదుఃఖహై,

జిందగీబర్‌ రోనహిర్‌ రోన మేరీ బహెన ఇలా హిందీలో, గుజరాతిలో స్త్రీల పాటలు అనేకం రాశారు.

1970 నుండి గద్దర్‌ దేశంలో తిరగని రాష్ట్రం లేదు. తిరగని యూనివర్సిటీ లేదు. పల్లెలు, పట్టణాలు, నగరాలు వందల, వేల ప్రదర్శనలు...ఇచ్చారు.

మేము దేశవ్యాప్తంగా పర్యటించినప్పుడు మేము అనువాదంచేసుకొని తీసుకపోయిన పాటలు-కళారూపాలు బిహార్‌, ఉత్తరప్రదేశ్‌, ఢిల్లీ, తమిళనాడు, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, గుజరాత్‌, బెంగాల్‌ తదితర రాష్ట్రాల్లో ఆయా ప్రాంతాల వారిని వారి స్థానిక కళారూపాలకన్న ఎన్నో రేట్లు ప్రభావితం చేశాయని అన్నప్పుడు మాకు ఎంతో సంతోషం కలిగింది.

5. 1990-95లో రాసిన పాటలు:

1990 నుంచి 1992దాకా చెన్నారెడ్డి ముఖ్యమంత్రి కాలంలో విప్లవోద్యమానికి తిరిగి స్వేచ్ఛగా ప్రచారం చేసుకునే అవకాశం వచ్చింది. ముందే చెప్పినట్లుగా 1990 ఫిబ్రవరిలో గద్దర్‌ ఏప్రిల్‌లో నేను బహిరంగ జీవితంలోకి వచ్చాము. రహస్య జీవితంలో ఉన్నప్పుడు మేము అనేక అనుభవాలననుసరించి కొన్ని నిర్ణయాలకు రావడం జరిగింది. మళ్లీ ఎప్పుడైనా రహస్య జీవితంలోకి వెళ్లాల్సిన అవసరం వస్తే వెళ్లకూడదని బహిరంగంగా ప్రజల మధ్యనే జీవించాలని, బహిరంగంగా జీవించే అవకాశం లేకపోతే కొందరు విప్లవ సాహితీవేత్తలు జైల్లో ఉన్నట్టుగా మనం కూడా జైల్‌కే వెళ్లాలని అనుకున్నాము. రహస్య జీవితంలో మాలాంటి రచయితలు, కళాకారులు చేసే పనికన్నా బహిరంగ జీవితంలో చేసే పని ప్రభావం కొన్ని వందల రేట్లు ఉంటుందని నిశ్చయానికి వచ్చాము. అయితే నేను పార్టీపట్ల భిన్నాబిప్రాయాలతో, ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో మళ్లీచేరి పనిచేస్తున్న క్రమంలో సామాజిక, సాహిత్య రంగానికి మాత్రమే పరిమితం కావాలని అనుకున్నాను.

అనుకునట్టుగానే 1990 నుండి బహిరంగ అవకాశాలు పెరిగి లక్షలాది ప్రజలతో సభలు, అమరవీరుల స్థూపాల నిర్మాణం సాగింది. క్షణం తీరిక లేని గద్దర్‌, వంగపండు, ఉష తదితరులు, జననాట్యమండలి విస్తృతంగా పర్యటనలు, ప్రదర్శనలు సాగాయి. 1985 నుండి అమరులైన వీరుల గురించి, నూతన ఉద్యమ మలుపుల గురించి దండకారణ్య, గెరిల్లా జోన్‌, విముక్తి ప్రాంతం లక్ష్యం నేపథ్యంలో అనేక పాటలను రాయడం జరిగింది. వాటి నుంచి మచ్చుకు కొన్ని ...

''దొంగ ఎదుర కాల్పులల్లో కనుమూసిన కూనలార''

''వందనమో... వందనమమ్మ నా చెల్లె స్వర్ణమ్మ''

''దళం కదులుతున్నదా

దండు కదులుతున్నదా''

నేను 1990 నుండి మార్క్సిజాన్ని గతితర్క తత్వదర్శన భూమికను అంబేద్కరిజాన్ని సామాజిక కార్యక్రమాలను దళితవాదాన్ని సంశ్లేషిస్తూ నా అనుభవాలను క్రోడీకరిస్తూ ప్రసంగాలు, వ్యాసాలు, గ్రంథాలు దళిత రచయితల కళాకారుల, మేథావుల ఐక్యవేదిక వంటి నిర్మాణాలు చేపడుతూ ముందుకు సాగాను. ఆక్రమంలో ప్రముఖ లోహియా వాది అంబేద్కరిస్టు, బుద్ధిష్టు అయిన కె.ఎన్‌.రామదాస్‌, నేను కలిసి గద్దర్‌తో గద్దర్‌ ఇంట్లో 16 గంటల పాటు నిర్విరామంగా అంబేద్కరిజం, మార్క్సిజం, కులసమస్య, సాయుధపోరాట రూపం, స్త్రీ సమస్య, ఉత్పత్తి శక్తులు, ఉత్పత్తి సంబంధాలు, అదనపు విలువ, శ్రమశక్తి, రాజ్యం, పరాయీకరణ అంశాలపై రెండు దృక్పథాలు ఏం చెబుతున్నాయో పరస్పరం కలబోసుకున్నాము. సంఘర్షించాము. దున్నేవారికే భూమి అనే కార్యక్రమం కేవలం 15 -20 శాతం గ్రామీణ ప్రజలకే ఉపయోగపడుతుందని మిగతా ప్రజల సమస్యలకు జీవన ప్రమాణాల పెరుగుదలకు ఇస్తున్న పోరాట రూపాలు ఏమిటని వివరించాను. బిసి, ఎస్సీ, ఎస్టీ, మైనార్టీలు 80శాతం దాకా ఉంటారని ఈ వర్గాల్లోని, కులాల్లోను సంపన్నులను జాతీయ బూర్జువాగా, ప్రాంతీయ బూర్జువాగా భావించి కలుపుకుపోవాలని చర్చను ముందుంచాను.

గద్దర్‌ చివరకు దళిత సంఘాల నిర్మాణంలోకి రావడానికి సంఘటితం కాలేదని ప్రశ్నించాడు. శ్రమశక్తిలోని అదనపు విలువను కూడా నీవు అంగీకరించవా అని ప్రశ్నించాడు. సైన్స్‌ టెక్నాలజీ సాధించిన విజయం వల్ల పెరుగుతున్న సంపద, అదనపు విలువ కేవలం శ్రామికులకే చెందదని అది మొత్తం సమాజం యొక్క సైన్స్‌ సాధించిన అభివృద్ధి ఫలితమని మొత్తం సమాజానికి చెందాలని చెప్పాను. ఈ వివరణను గద్దర్‌ వేసిన ప్రశ్నలకు ఇచ్చిన జవాబులను తర్వాత గోదావరి కెరటాలు మాసపత్రికలో ప్రశ్నలు-జవాబులుగా ప్రకటించాను. నాగలితో 10 గంటలు దున్నితే ఎకరం దున్నడం జరగవచ్చు. ట్రాక్టర్‌తో దున్నితే 10 ఎకరాలు దున్నవచ్చు. 10 ఎకరాలు దున్నిన అదనపు కూలీ, విలువ కేవలం ట్రాక్టర్‌ డ్రైవర్‌కు మాత్రమే చెందుతుందా? నిజానికి నాగలి దున్నిన రైతే ఎక్కువ శారీరక శ్రమ చేస్తాడు. ట్రాక్టర్‌ డ్రైవర్‌ సాంకేతిక అభివృద్ధి వల్ల దాన్ని సాధించాడు. అందువల్ల అది కేవలం డ్రైవర్‌కు సంబంధించినది మాత్రమే కాదు అని చెప్పాను. గద్దర్‌ అన్ని విన్నాడు. తన నిర్ణయాల గురించి తన ఆలోచన గురించి తర్వాత చెబుతానన్నాడు.

తర్వాత 1992 ప్రారంభంలో పీపుల్స్‌వార్‌ పార్టీ మళ్ళీ రెండుగా చీలిపోయింది. పార్టీలోని యీ చీలిక వల్లనైతేనేమి, అయిదేళ్ళ రహస్య నిర్మాణ రూపాల్లోని రుచి, అనుభవాల వల్లనైతేనేమి గద్దర్‌ నిర్బంధలోనూ ఈసారి బహిరంగంగా వీలైనంత మేరకు నిలబడదల్చుకున్నాడు. అందుకు అనువుగా తన ప్రాపంచిక దృక్పథాన్ని, కార్యక్షేత్రాన్ని విశాల పరచుకున్నాడు. ఈ క్రమంలో ఒంగోలులో రాష్ట్ర దళిత మహాసభల్ని ప్రారంభించాడు.

అయితే దరకమేక్యవేదిక రాష్ట్ర అధ్యకక్షుడిగా రాష్ట్రమంతా నేను పర్యటిస్తున్నప్పుడు రాజమండ్రిలో, నెల్లూరులో, విశాఖలో నాగురించి నా భావజాలం గురించి బహిరంగ సభల్లో తీవ్రమైన విమర్శ చేశారని పత్రికల్లో చూసి మిత్రులద్వారావిని చాలా బాదపడ్డాను. 1985 నుండి రహస్య జీవితంలో మేము అనుకున్న అవగాహనకు భిన్నంగా నన్ను విమర్శించడం కలిచివేసింది. పార్టీ ఇచ్చిన మద్ధతు, సంఖ్యాబలం గద్దర్‌చేత మాట్లాడి స్తున్నదని భావించాను. 1977-84ల మధ్య సాగిన విద్యార్థి యువజన రైతుకూలీ ఉద్యమాలు సింగరేణి తదితర అనేక రంగాల ఉద్యమాలు సాగడం నుండే పార్టీ నిర్మాణం క్యాడర్‌ పెరిగింది. విప్లవం విజయవంతమయ్యేదాకా ఇలా నిరంతర బహిరంగంగా ప్రజలను సమీకరించే, సంబోధించే అవకాశాలు ఉండేవిధంగా కార్యక్రమాలను రూపొందించు కోవాలని భావించిన అవగాహనను కూడా గద్దర్‌ వదులుకున్నాడేమోనని ఫీలయ్యాను. అలా కొంతకాలం ఇద్దరం కలుసుకోలేదు.

తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమంలో గద్దర్‌:

1995 నుండి తెలంగాణ స్వరాష్ట్ర ఉద్యమం తిరిగి వేగం పుంజుకున్నది ఆ క్రమంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవశ్యకత గురించి, దాని దోపిడి, అణచివేత, వనరుల గురించి, గద్దర్‌ వందలాది ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. అనేక పాటలు రాశారు.

''అమ్మా తెలంగాణమా... ఆకలి కేకల గానమా

అమ్మా నీకు వందనాలమ్మ... చల్లని మనసే నీదమ్మ''

''నా తల్లి తెలంగాణరా

తిరగబడ్డ భూమిరా

తెలంగాణములో బడులే లేవు

ఉన్న బడులకు భవంతులు లేవు''

''అందమైన ప్రజల బంగులాల సుందరమై

దాని పేరే లాట్రీన్‌''

''ఎంతచక్కగా ఉందో నా చెత్తకుండి

తల్లి లేని కుక్కపిల్లల ఎత్తుకోని ఆడిస్తాది'' అంటూ

పార్టీలో గద్దర్‌ పై క్రమశిక్షణా చర్యల కాలంలో రాసిన పాటలు:

1995లో విప్లవ పార్టీ గద్దర్‌ను పార్టీ నుండి తొలగిస్తూ ప్రకటనలు చేసినప్పుడు గద్దర్‌, విమలక్క కుటుంబంతో పాటు లక్షలాది ప్రజలు ఆవేదనకు గురయ్యారు. అంటరానివాడుగా ఊరి నుండి నన్ను వెలువేసినప్పుడు పార్టీ నుండి నన్ను పడదోసినప్పుడు ఒంటరినై ఆకాశం వైపు చూస్తున్నప్పుడు పాటమ్మా నా ప్రాణం నీవేనమ్మా అంటూ ఆవేదన చెందారు. ఆ సమయంలో నైతిక మద్ధతు ఇవ్వడం కోసం నేను ''ప్రవహించే పాట -ఆం.ప్ర.దళిత పాటలు'' సంకలనాన్ని గద్దర్‌కు అంకితం ఇచ్చి ముఖచిత్రంగా ప్రచురించాను. అలా కష్టాల్లో కలసి ఉన్నాము. గద్దర్‌ ఆ కాలంలో అనేక నూతన వస్తువులను తీసుకొని పాటలు అల్లారు. అలా చీపురు గురించి చెత్తకుండి గురించి, లెట్రీన్‌ గురించి, మలేరియా గురించి, ఆరోగ్యం గురించి అనేక పాటలు రాశారు. ఆ పాటలను ప్రవహించే పాటల సంకలనంలో చేర్చాను.

పొద్దుతిరుగుడు పువ్వు పొద్దు తిరుగుడు పువ్వు

పొద్దును ముద్దాడె... తొలి పొద్దును ముద్దాడె

అడవిలోన వెన్నలమ్మ... ఆకుల ముద్దాడె చిగురాకుల ముద్దాడె''

అంబేద్కర్‌ గురించి బిజెపి తాలూకు ఎన్‌.డి.ఎ ప్రభుత్వంలో కేంద్రమంత్రిగా అరుణ్‌శౌరి ఒక చెత్త పుస్తకం రాసి బిజెపి, ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌ పరివారాన్ని సంతోష పెట్టాలని చూసినప్పుడు అరుణ్‌శౌరిని సంబోధిస్తూ గద్దర్‌ ఒక పాట రాశారు. ఈ పాట వర్గ దృక్పథాన్ని, కుల దృక్పథాన్ని సమన్వయించి అనేక అంశాలను స్పష్టం చేసింది.

''ఒరె అరుణ్‌శౌరిగో

ఆకలి బాధ నీకేం తెలుసు''

1996 నుండి గద్దర్‌ తెలంగాణ ఉద్యమంతో పాటు విప్లవోద్యమ భావజాలాన్ని కూడా కలుపుకొని ముందుకు సాగారు. తెలంగాణ పాటలు పాడిన బెల్లి లలితను హత్య చేశారు. గద్దర్‌కు హత్యా ప్రయత్నం జరిగింది. ఆ క్రమంలో గద్దర్‌ రాసిన పాటల్లో వస్తు వైవిధ్యం మరింత పెరిగింది. తాను చనిపోయినా పాటనై తిరిగి వస్తానని వచన కవితలు పాటలు ఎన్నో రాశారు. మచ్చుకు...

6. 1996-2000లలో రాసిన పాటలు:

''ననుగన్న తల్లులారా తెలంగాణ పల్లెలారా

నీ పాటనై వస్తునానమ్మో''

''పోరుతెలంగాణమా కోట్లాది ప్రాణమా''

తాను ఏ ప్రజల జీవితాలు మారాలని విప్లవంలోకి వచ్చాడో ఆ ప్రజలు ఎలా ఉన్నారో, వారి జీవితాలు ఎంత మేరకు మారాయో తెలుసుకోడానికి తాను పుట్టి పెరిగిన మెదక్‌ జిల్లా తూప్రాన్‌ గ్రామానికి వెళ్ళి కొన్ని నెలల పాటు అక్కడే ఉండి అధ్యయనం చేశారు. ప్రజల జీవితాల్లో వచ్చిన ఆ మార్పులు తాను కొరుకున్న వాటికన్నా ప్రపంచీకరణ ద్వారా వచ్చిన మార్పులు, నగరీకరణ సంస్కృతి, రియల్‌ఎస్టేట్‌ సంస్కృతి తెచ్చిన మార్పులు, టి.వి., సెల్‌ఫోన్‌, ఇంటర్‌నెట్‌, రోడ్లు తెచ్చిన మార్పులు ఎక్కువైనాయని గమనించాడు. ఆవేదన చెందాడు. అలా ఆ మూడు థాబ్దాల గ్రామీణ పరిణామాలను పాటల మాలికలో విశ్లేషించారు.

1985లో సోవియట్‌ యూనియన్‌ 13 దేశాలుగా విడిపోయింది. డంకెల్‌ ప్రతిపాదనలు, గాట్‌ ఒప్పందం, ఆ క్రమంలో 1990 నుండి సాగిన ప్రపంచీకరణ పరిణామంలో సమాజంలో అనేక మార్పులు జరిగాయి. ముందే చెప్పినట్లు ఏ పల్లెలో సమూలమైన మార్పులు అవసరమని భావించాడో అవి ఆ గ్రామాల్లో ముందుకు సాగలేదని గద్దర్‌ గమనించాడు. నిర్ధిష్టంగా అధ్యయనం చేయటం కోసం తాను పుట్టి పెరిగిన తూప్రాన్‌ వెళ్ళి కొంత కాలం వుండి ప్రజలను వారి జీవితాలను వారి నోట విని తెలుసుకున్నారు.

గద్దర్‌ పాటగాడే తప్ప, రాతగాడు కాదని చాలా మంది భ్రమపడుతుంటారు. కాని ఆయన సైద్ధాంతిక చర్చల్లో వందలాది లేఖలు రాశారని అవి భావజాల చర్చను, చరిత్రను, గద్దర్‌ ఆ ఉద్యమాలను, ఆయా రంగాలను ఎలా విస్తరింపజేయాలో చేసిన సూచనలు, కార్యక్రమాలు, అభిప్రాయాలు సైద్ధాంతిక గాఢత నిక్షిప్తం చేసుకున్న విషయం చాలా మందికి తెలియదు. వాటిని చదివితే గద్దర్‌ సామాజిక శాస్త్రవేత్తగా ఎంత ఎత్తుకు ఎదిగారో సమాజానికి ముందు పీఠిన నడుస్తూ మార్గదర్శనం చేయాలనే కర్తవ్యం ఎలా నిర్వహిస్తున్నారో తెలుస్తుంది. వాటిలోంచి కొన్నయినా పుస్తక రూపంలో రావడం అవసరం. తనకు తీరిక దొరికనప్పుడల్లా తాత్విక సైద్ధాంతిక, సాంస్కృతిక, రాజకీయ, సామాజిక రంగాల్లో చేయాల్సిన ఉద్యమాల గురించిన విశ్లేషణను, కార్యక్రమాలను, అనుభవాలను, సహచరుల అభిప్రాయాలను కొన్ని పదుల నోట్‌బుక్‌లలో 1985నుండి అక్షర బద్ధం చేస్తూ వస్తున్నారు.

అలా గద్దర్‌ గత 40 ఏళ్ళలో సమాజంలో వచ్చిన మార్పులను ఉద్యమ ప్రజలను ఎప్పుడు ఏ మేరకు ఎవరిని పట్టించుకుంది, ఎవరి వదిలేసింది. ఎందుకు వదిలేసింది అనే అంశాలను సమీక్షించుకున్నారు, ఆత్మ విమర్శ చేసుకున్నారు. దున్నే వారికే భూమి అని హామీ ఇచ్చి ప్రజలను సమీకరించాము. ఈ 40 ఏళ్ళలో దున్నేవారికి భూమి అందిందా? ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు పెరిగాయా? పాలకవర్గాల ఆధిపత్యంలోని సమాజంలో సాగే అభివృద్ధినైనా ప్రజలు విద్యావైద్యం, ఉపాధి, ఉద్యోగం ద్వారా అందుకున్నారా? సాధారణ ప్రజల కన్నా ఉద్యమించే ప్రజలు నిరంతరం కష్టాలకు అణచివేతకు లోనై ఉన్నది కూడా పోగొట్టుకున్నారా? ఆధునిక అవకాశాల్లో దళిత బహుజన ప్రజలు విప్లవించే క్రమంలో ఏ మేరకు అందుకున్నారు. విప్లవించని ప్రజలు అందుకున్న అవకాశాలు విప్లవించే ప్రజలు ఎందుకు అందుకోలేకపోయారు? విప్లవం విప్లవించే ప్రజలకు అలాంటి చైతన్యాన్ని పోరాట రూపాలను, కార్యక్రమాలను అందించలేకపోయింది? నా తూఫ్రాన్‌ పల్లె ప్రజలు, దళితులు, పేదలు 40 ఏళ్ళలో ఏ మేరకు అభివృద్ధి చెందారు? అని కడుపులో కల్లోలం బడబాలను రగిలింది. తన 60వ ఏట గద్దర్‌ దీన్ని కొంత కాలం పల్లెలో, పల్లె ప్రజలతో కలిసి జీవించి తేల్చుకోవాలని అనుకున్నారు. అలా తూఫ్రాన్‌లో కొంత కాలం వుండి తన కన్నా వయస్సులో పెద్దవాళ్ళయిన వారి అనుభవాలను, అభిప్రాయాలను రికార్డు చేశారు...

...ఉద్యమం ప్రారంభమైనప్పుడు అర్థవలస, అర్థభూస్వామ్య వ్యవస్థ అనుకున్న భావన ప్రచారం తగ్గిపోయింది. ప్రపంచీకరణ, దళితవాదం, స్త్రీవాదం, ముస్లింవాదం, ప్రాంతీయ అస్తిత్వ వాదాలు, కుల అస్తిత్వ వాదాలు, మారోజు వీరన్న కుల వర్గ వాదాలు తెలంగాణ స్వరాష్ట్ర వాదాలు, బిసిల అస్తిత్వవాదం మొదలైనవి బలంగా ముందుకు వచ్చాయి. కులనిర్మూలన, కుల వివక్ష, అంబేద్కరిజం, బహుజన్‌ సమాజ్‌వాద్‌ పార్టీ భావజాలం, బిజెపి భావజాలం ప్రాధాన్యతలోకి వచ్చాయి. ఈ సమాజిక వర్గాల ఉద్యమాలను వదిలేసి విప్లవ కారులు దండకారణ్యం తదితర ఆదివాసీ ప్రాంతాల ప్రజల సమీకరణకు పరిమితమైయ్యారు. దాంతో ఉద్యమం మైదాన ప్రాంతాల్లో తగ్గిపోయింది. దేశంలో 120 కోట్ల ప్రజలు ఉండగా 7శాతం జనాభా గల ఆదివాసీలకు, ఆదివాసీ ప్రాంతాలకు ఉద్యమం, ఉద్యమ నిర్మాణం పరిమితమైతే మిగతా కోట్లాది ప్రజలను, వారి కష్టాలను, సమస్యలను, జీవ ప్రమాణాలను, అందుకోసం వారు చేసే ఉద్యమాలను పట్టించుకున్నట్టు అవుతుందా? వీటన్నింటిని గమనించినట్టున్నారు గద్దర్‌. 40 ఏళ్ల క్రితం ఎక్కడ ప్రారంభమైనాము? 40 ఏళ్ళ తర్వాత ఎక్కడికి చేరుకున్నాము? అని తనను తాను ప్రశ్నించుకున్నాడు. తన వారిని ప్రశ్నించేవాడు. ఈ అంతర్‌ మదనంలో అనేక సైద్ధాంతిక తాత్విక పోరాట రూపాలు, చర్చలు వైరుధ్యాలు, ప్రాధాన్యతలు ముందుకు వచ్చాయి. సత్యమూర్తి, నేను, గద్దర్‌ తదితరులు ఎందరో చేసిన చర్చల ఫలితంగా కాన్షీరాం బి.ఎస్‌.పి, దళిత మహాసభ, దరకమే ఐక్యవేదిక భావజాల వ్యాప్తి పెరిగే క్రమంలో కుల సమస్యను దాని ప్రాధాన్యతను గుర్తించక తప్పలేదు. గుర్తించిన తర్వాత దాని పరిష్కారానికి నిర్మాణాలు, ఉద్యమాలు ఏవి అని ప్రశ్నించటంతో కులనిర్మూలనా పోరాటాలు, కులవివక్ష వ్యతిరేక పోరాటాలు అంటూ వామపక్ష పార్టీలు కొన్ని ప్రజా సంఘాలను నిర్మించుకోవడం జరిగింది. ఈ క్రమంలోనే మారోజు వీరన్న కుల అస్తిత్వ పోరాటాలను, దళిత బహుజన శ్రామిక విముక్తి నిర్మాణాలను ముందుకు తీసుకొని మార్క్సిస్టు, లెనినిస్టు దృక్పధంలో, ఫూలే, అంబేద్కర్‌లను సంశ్లేషించి ఇండియాలో చేయాల్సిన విప్లవం గురించి ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని ప్రతిపాదించారు. ఇది కొండపల్లి సీతారామయ్య, పీపుల్స్‌ వార్‌పార్టీ రాసిన ''వ్యవసాయ విప్లవం'' కార్యక్రమానికి తోడుగా ప్రత్యామ్నాయంగా ముందుకు తేబడింది. ఇదంతా గద్దర్‌పై ప్రభావం వేయడంతో పాటు దానిపై గద్దర్‌ ప్రభావం కూడా పడింది. ఇలా ఫూలే, అంబేద్కర్‌ దృక్పథాలు, ఆచరణలు ముందుకు సాగడంలో అనేక సామాజిక పరిణామాలు తోడయ్యాయి. ఆ క్రమంలో దళిత బహుజనుల కోసం గద్దర్‌, వంగపండు అనేక పాటలు రాశారు.

సింగరేణి కార్మిక సమాఖ్య ఉత్తరాంధ్ర మన్యం గిరిజన పోరాటాలు, అలా రూపుదిద్దుకున్నవే. అలాగే విప్లవస్ఫూర్తితో కొంత, ఇతర కారణాలు కొంత కలిసి పుల్లారెడ్డి పార్టీతో పోటీలో, పీపుల్స్‌ వార్‌ పార్టీ పై చేయి సాధించింది. తన లక్ష్యంతో అజేయంగా ముందుకు సాగుతున్న క్రమంలో ఎదురైన స్త్త్రీ సమస్య పార్టీ అవగాహనని నిలదీయలేకపోయింది. పాతికేళ్ళ నక్సల్బరీ చరిత్రలో మొట్టమొదటిసారిగా తన ప్రాపంచిక దృక్పథం గురించి తిరిగి పరిశీలించుకోవాల్సిన స్థితికి నెట్టి వేసింది.

వీటన్నింటిని గద్దర్‌ సమాజంలోని అనేక ఉద్యమాల్లో పనిచేస్తున్న కారణంగా వారికి సంబంధించిన కార్యక్రమాలను విప్లవోద్యమంలో భాగంగా ఎలా మార్చుకోవచ్చో అందుకు సైద్ధాంతికంగా అవగాహనను ఎలా విస్తరింపచేసుకోవాలో ఎప్పటికప్పుడు ఉద్యమంతో సంభాషించడానికి అక్షరీకరించారు.

7. 2000-2010లలో రాసిన పాటలు:

తూఫ్రాన్‌లో వుంటూ 40 ఏళ్ళ పల్లె పరిణామాలను తులనాత్మకంగా పరిశీలించి, విశ్లేషించిన క్రమంలో తన అనుభవాలను, అభిప్రాయాలను ప్రజల జీవితాలను ప్రజల దృక్పథాన్ని తనను ప్రజలు ప్రశ్నించిన తీరును గద్దర్‌ 37 పాటల మాలికలో ఒక కావ్యంగా మలిచారు.

''గుర్తున్న నా బిడ్డ...

కన్న ఊరు కడుపు దేవిందా...

ఎన్నేండ్లకొచ్చావు బిడ్డ''

అంటూ తనను ప్రశ్నించిన ప్రజల ఆత్మీయతను కూడా ఉన్న పాటల్లో కవిత్వీకరించారు. ఇలా తాను పుట్టిన తూప్రాన్‌ గ్రామంలో కులాలగురించి, చెరువుల గురించి, చేతివృత్తుల గురించి, భూమి గురించి, నీరు గురించి, తాను ఊరిలో ఏ మార్పులు రావాలని కోరుకొని ఉద్యమాల్లోకి వచ్చారో ఆ మార్పులు రాకపోవడం ఎలా జరిగిందో ఈ పాటల్లో ఆవేదన పూరితంగా చిత్రించాడు.

''ముస్లింలం మేం బాబు

పొడిచే పొద్దు చిగురించే కొమ్మలు''

''చిన్నప్పుడిట్లుండెరా నా ఊరు

కాయలుపండే... హైవే రోడ్డు కిందరా

నా ఊరు అంతమై పోయిందారా నా ఊరు

సామ్రాజ్యవాదుల కింద అనికి పోయిందిరా నా ఊరు''

''పొడుస్తున్న పొద్దుమీద నడుస్తున్న కాలమా''

''నీ పాటనై వస్తున్నా...

గద్దర్‌ ఎన్‌కౌంటర్‌లలో మరణించిన వారి భౌతికదేహాన్ని తల్లిదండ్రులకు, ఉద్యమాలకు అప్పగించాలని ఉద్యమించారు. ఒక థలో పాడె పై పడుకొని శవాన్ని అప్పగించే దాకా లేవనని పడుకున్నాడు. అలా పోలీసులను, రాజ్యాన్ని ఎదిరించి ఆయా అమరవీరుల శవాలను తిరిగి పోస్టుమార్టం చేయించి ఊరేగింపులు తీసి సగర్వంగా నివాళులు అర్పించారు. అది ఒక ఉద్యమ చైతన్య కార్యక్రమంగా కూడా మలిచారు.

గద్దర్‌కు మట్టి అంటే, మట్టి బిడ్డలంటే ఎనలేని గౌరవం. జగిత్యాల జైత్ర యాత్ర నిర్మించిన చరిత్ర మరువలేనిది. తెలంగాణ ధూంధాంలో భాగంగా రసమయి బాలకిషన్‌ బృందంతో పాటు గద్దర్‌, నేను మరింతోమంది జగిత్యాలలో ధూంధాం, ఊరేగింపు నిర్వహించినప్పుడు జగిత్యాల జైత్ర యాత్ర జరిగిన గ్రౌండ్‌ మట్టిని ముద్దాడి మూటగట్టుకుని భద్రంగా ఇంటికి తీసుకువెళ్ళారు.

ఇటీవల టీవి-5లో గత ఐదేళ్ళుగా ''నీ పాటనై వస్తున్నా'' అనే శీర్షికతో ప్రతి ఆదివారం ఉదయం 8.30గం||లకు గద్దర్‌ తాను రాసిన, పాడిన పాటలతో ప్రదర్శనలిస్తున్నారు. ఒకే డ్రస్సుతో ఐదేళ్లుగా ఒకే శీర్షిక ఇలా కొనసాగించడం ప్రపంచంలోనే అరుదనుకుంటాను.

గద్దర్‌కు బి.నర్సింగ్‌రావు సాంగత్యం లభించడం మార్క్స్‌కు ఎంగెల్స్‌, ఎంగెల్స్‌కు మార్క్స్‌ సాంగత్యం లభించడం వంటిది. లక్షలాది రూపాయలు ఖర్చు చేసి నర్సింగ్‌రావు, గద్దర్‌ మేనల్లుడైన సత్యం గారలు గద్దర్‌ జీవిత చరిత్రకు, కృషికి సంబంధించిన రెండు వేల ఫీట్ల డాక్యుమెంటరీలను, సేకరించారు. ఆయా ఉద్యమాలలో పాల్గొన్న వందలాది ఫోటోలతో పాటు గద్దర్‌ చిన్నప్పుటి ఫోటోలను కూడా 500 పైగా సేకరించి భద్రపరిచారు.

అలా తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమంలో గద్దర్‌ 1995ల నుండి చురుకుగా పాల్గొంటూ వస్తున్నాడు. భువనగిరి సభలో గద్దర్‌ తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనకై పూర్తి స్థాయి కృషి అవసరమని నొక్కి చెప్పాడు. తెలంగాణ ఉద్యమంలో పని చేసిన బెల్లి లలిత హత్యకు గురైంది. తెలంగాణ ఉద్యమం కొత్త తరం నుండి వేలాది మంది కవులను, కళాకారులను సృష్టించింది. వేదికనందించింది. గద్దర్‌ వారికి స్ఫూర్తినిస్తూ వారి వెంట నడుస్తూ అవసరమైనప్పుడు తన నాయకత్వాన్ని కూడా అందించాడు. ఈ ప్రయత్నంలో తెలంగాణ ధూంధాం, రసమయి బాలకిషన్‌ నేతృత్వంలో చరిత్ర సృష్టించింది. గద్దర్‌ తెలంగాణ ధూంధాంను తనదైన కోణంలో ఉద్యమ కళాకారులకు వేదికగా మలిచి వారిని కూడా ఉద్యమంలో భాగస్వామ్యం చేసే కృషి చేశాడు.

తెలంగాణ సాంస్కృతిక సమాఖ్య నిర్మాణంలో గద్దర్‌:

తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనలో 1995 నుండి గద్దర్‌ కృషి గురించి వివరించటానికి గ్రంధమే రాయడం అవసరం. తెలంగాణ సాధన కోసం శాంతియాత్రల పేరిట అనేక గ్రామాలు పర్యటించారు గద్దర్‌. ప్రజాస్వామిక శక్తులతో, కళాకారులతో తెలంగాణ సాంస్కృతిక సమాఖ్య నిర్మాణం చేయాలని గద్దర్‌ బలంగా కాంక్షించారు. గూడ అంజయ్య కన్వీనర్‌గా, పాశం యాదగరి నేను గౌరవ సలహాదారులుగా, గద్దర్‌ గౌరవ అధ్యకక్షులుగా రమేష్‌ హజారీ కోఆర్డినేటర్‌గా ''తెలంగాణ సాంస్కృతిక సమాఖ్య''ను నిర్మించటం జరిగింది. జిల్లా స్థాయిలో నిర్మాణాలు చేపట్టటం జరిగింది. వందలాది కార్యక్రమాలు తీసుకొని తెలంగాణ రాష్ట్రం కోసం ఉద్యమించటం జరిగింది. అయితే ఆ నిర్మాణం ముందుకు పోతున్న క్రమంలో కొందరు పనిగట్టుకొని అడ్డంకులు సృష్టించారు.

ఆ తర్వాత తెలంగాణ ప్రజా ఫ్రంట్‌ నిర్మాణం అవసరమని ముందుకు వచ్చారు. అది కూడా మధ్యలోనే వదిలేయాల్సి వచ్చింది. ఇలా తన గతమే తనకు కాళ్ళకు బంధంగా మారుతూ రావడం విచారకరమైన విషయం. నడిచే కాళ్లల్లో కట్టె ఇరికించి పడగొట్టటం అంటే ఇదే.

గద్దర్‌ ఒక చారిత్రక శక్తి:

గద్దర్‌ ఒక వ్యక్తి కాదు. ఒక చారిత్రక శక్తి. గద్దర్‌ ప్రతి వేదికను ప్రజా రాజకీయాల, భావజాల ప్రచార వేదికగా ఉపయోగించుకోవడానికి కృషి చేశాడు. అంబేడ్కర్‌ జయంతి వర్ధంతి సందర్భాలను, జాతరలను మొదలుకొని ఎన్నో వేదికలను విప్లవీకరించాడు. చైతన్యాన్ని అందించాడు. స్త్రీవాదం, దళిత ఉద్యమం, తెలంగాణ ఉద్యమం బలంగా ముందుకు వచ్చినప్పుడు వాటికి మద్దతుగా నిలిచి వాటికి తన వంతు కృషిని, చేర్పును అందిస్తూ కాలంతో పాటుగా ముందుకు సాగుతూ వస్తున్నాడు. నాలుగు థాబ్దాలుగా గద్దర్‌ సమాజానికి, సాహిత్యానికి, ఉద్యమాలకు చరిత్ర పొడువునా అందిస్తున్న చేర్పును, నిర్వహించిన కర్తవ్యాలు, వేసిన ప్రభావం మహోన్నతమైనది. సామాన్య పేద దళిత కుటుంబంలో పుట్టిన గుమ్మడి విఠల్‌ ఇంజనీరింగ్‌ విద్యార్థి థ నుండి కళాకారుడిగా ఎదుగుతూ గద్దర్‌గా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రాచుర్యం పొందారు. ప్రపంచంలో ఏ సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థకు తీసిపోని కృషి జననాట్యమండలి చేసింది. ప్రపంచం గర్వించదగిన కళాకారుడు గద్దర్‌.

- బియస్ రాములు

<ul id="pagination-digg"><li class="previous"><a href="/feature/columns/2013/bs-ramulu-on-gaddar-evolution-4-112020.html">« Previous</a>

తెలుగు మ్యాట్రిమోనిలో మీకు నచ్చిన జీవిత భాగస్వామి ఎంపికలు - రిజిస్ట్రేషన్ ఉచితం!

English summary
BS Ramulu, a prominent writer, explains the evolution of Gaddar and about his contribution to the society.
న్యూస్ అప్ డేట్స్ వెంటనే పొందండి
Enable
x
Notification Settings X
Time Settings
Done
Clear Notification X
Do you want to clear all the notifications from your inbox?
Settings X
We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website. This includes cookies from third party social media websites and ad networks. Such third party cookies may track your use on Oneindia sites for better rendering. Our partners use cookies to ensure we show you advertising that is relevant to you. If you continue without changing your settings, we'll assume that you are happy to receive all cookies on Oneindia website. However, you can change your cookie settings at any time. Learn more