1989 నాటి కేసు:కాశ్మీర్ కిడ్నాప్ మిస్టరీలో కొత్త మలుపు-CBI అరెస్ట్ వెనుక నిజం ఏంటి?

మూడు దశాబ్దాలకు పైగా జమ్మూ కాశ్మీర్ భద్రత, రాజకీయాలపై ప్రభావం చూపిన పాత కేసును కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ (సీబీఐ) ఇటీవల చేసిన అరెస్టు, తిరిగి తెరపైకి తెచ్చింది. 1989లో అప్పటి కేంద్ర హోంమంత్రి ముఫ్తీ మహ్మద్ సయీద్ కుమార్తె డాక్టర్ రూబైయా సయీద్‌ను అపహరించిన కేసులో సీబీఐ శ్రీనగర్‌కు చెందిన షఫాత్ అహ్మద్ షాంగ్లూను అదుపులోకి తీసుకుంది.

షాంగ్లూ, జమ్మూ కాశ్మీర్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ (JKLF) చీఫ్ యాసిన్ మాలిక్‌కు ఈ కిడ్నాప్‌లో సహాయం చేయడంతో పాటు, అప్పట్లో JKLF ఆర్థిక వ్యవహారాలనూ నిర్వహించాడని ఆరోపణలున్నాయి. పరారీలో ఉన్న షాంగ్లూ ఆచూకీకి సీబీఐ ₹10 లక్షల బహుమతి ప్రకటించింది. అతన్ని జమ్మూలోని టాడా కోర్టు ముందు హాజరుపరచనున్నారు.

అసలేం జరిగింది..?

1989 డిసెంబర్ 8న, శ్రీనగర్‌లోని లాల్ డెడ్ హాస్పిటల్‌లో మెడికల్ ఇంటర్న్‌గా ఉన్న డాక్టర్ రూబైయా ఇంటికి వస్తుండగా, సాయుధులు ఆమె మినీబస్సును అడ్డుకుని బలవంతంగా వేరే కారులో తీసుకెళ్లారు. ఆమె తండ్రి అప్పటికే కేంద్ర హోంమంత్రి కావడంతో ఇది జాతీయ స్థాయిలో చర్చకు దారితీసింది.

కిడ్నాపర్లు ఐదుగురు నిర్బంధిత మిలిటెంట్లను విడుదల చేయాలని డిమాండ్ చేశారు. పలు చర్చల అనంతరం, ప్రభుత్వం డిమాండ్‌కు అంగీకరించింది. డిసెంబర్ 13న, మిలిటెంట్లను విడుదల చేయగా, డాక్టర్ రూబైయా సురక్షితంగా విడుదలయ్యారు. ప్రభుత్వం, మిలిటెంట్ గ్రూపుల మధ్య జరిగిన అత్యంత వివాదాస్పద మార్పిడులలో ఇది ఒకటి.

కిడ్నాప్‌పై అదే రోజు ఉగ్రవాద నేరాలు, ఆయుధ చట్టం ఉల్లంఘనల కింద కేసు నమోదైంది. కేసు జమ్మూలోని ప్రత్యేక టెర్రరిస్ట్ అండ్ డిస్రప్టివ్ యాక్టివిటీస్ (TADA) కోర్టుకు బదిలీ అయ్యింది. అయితే, దశాబ్దాల పాటు ఈ కేసులో పురోగతి చాలా నెమ్మదిగా సాగింది.

చివరికి, 2019లో, ఆపై 2021లో యాసిన్ మాలిక్‌తో సహా పది మంది నిందితులపై అభియోగాలు మోపారు. డాక్టర్ రూబైయా కోర్టులో మాలిక్‌ను ఘటనలో పాల్గొన్న వ్యక్తిగా గుర్తించారు. మరో సాక్షి మహ్మద్ జమాన్‌ను గుర్తించారు. విచారణ లేకుండా కస్టడీలో ఉన్నందున పలువురు నిందితులు గతంలో బెయిల్ పొందారు.

ప్రస్తుతం, యాసిన్ మాలిక్ వేరొక ఉగ్రవాద నిధుల కేసులో దోషిగా తీహార్ జైలులో ఖైదు చేయబడ్డాడు. రూబైయా కేసులో మిలిటెంట్లను విడుదల చేయాలనే నిర్ణయం అప్పట్లో తీవ్ర రాజకీయ ఉద్రిక్తతలను సృష్టించింది. అప్పటి జమ్మూ కాశ్మీర్ ముఖ్యమంత్రి ఫారూక్ అబ్దుల్లా ఈ చర్యను బహిరంగంగా వ్యతిరేకించారు. ఇటువంటి రాయితీలు భవిష్యత్తులో కిడ్నాప్లను ప్రోత్సహిస్తాయని ఆయన వాదించారు.

దశాబ్దం తరువాత, 1999లో ఐసి-814 విమానం హైజాకింగ్ సందర్భంలో, బందీల కుటుంబాలు రూబైయా సంఘటనను ఉటంకిస్తూ, ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవడానికి ఎందుకు వెనుకాడుతుందని ప్రశ్నించాయి. ఈ సంఘటన బందీ విధానంపై జాతీయ చర్చలలో కీలక సూచనగా నిలిచింది.షాంగ్లూ అరెస్టుతో ఈ కేసు దర్యాప్తులో మిగిలిన అస్పష్టతలను తొలగించి సీబీఐకి కీలకం కానుంది. దశాబ్దాలుగా ఆలస్యమైన కేసుకు ఇది ముఖ్యమైన అడుగు. సాక్షులను విచారించి, యాసిన్ మాలిక్ కస్టడీలో ఉండటంతో, టాడా కోర్టులోని కార్యకలాపాలు ఇప్పుడు వేగవంతం అవుతాయని అధికారులు భావిస్తున్నారు.

ముప్పై ఐదు సంవత్సరాలు గడిచినా, ఈ కేసు ఇప్పటికీ ఎంతో ప్రాధాన్యతను కలిగి ఉంది. ఇది కాశ్మీర్ మిలిటెంట్ కార్యకలాపాలలో కీలక మలుపును సూచించింది. అంతేకాకుండా, తదుపరి విధాన నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేసి, భద్రత, చర్చలు, చట్టపరమైన బాధ్యతలపై కొనసాగుతున్న చర్చలలో ముఖ్యమైన అంశంగా నిలుస్తోంది.

English summary

The 1989 kidnapping of Dr Rubaiya Sayeed, linked to the JKLF and political tensions in Jammu and Kashmir, remains pivotal. Recent CB I arrests bring renewed attention to decades of investigation, trials, and policy debates on militancy and security responses, with implications for justice and governance in the region.