హార్మూజ్ రీ ఓపెన్.. అమెరికా దళాల ఉపసంహరణ: ఇరాన్ సంచలన ప్రకటన
అమెరికా-ఇరాన్ ప్రతిపాదిత శాంతి ఒప్పందం వివరాలను ఇరాన్ మీడియా తాజాగా వెల్లడించింది. హార్మూజ్ జలసంధిలో వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలు పునః ప్రారంభించి, గల్ఫ్ ప్రాంతంలో అమెరికా సైనిక ఉనికిని తగ్గించడం దీని లక్ష్యం. మధ్య ప్రాచ్యంలో శాంతి ప్రయత్నాల మధ్య అమెరికా-ఇరాన్ నూతన ముసాయిదా ఫ్రేమ్ వర్క్ వివరాలు కీలకంగా మారాయి. ఇరాన్ మీడియా ప్రకారం.. అమెరికా సైనిక ఉపసంహరణ, హార్మూజ్ జలసంధిలో షిప్పింగ్ పునః ప్రారంభం ఈ ప్రణాళికలో ఉన్నాయి. ఇంకా ఖరారు కాని ఈ ప్రతిపాదన.. నెలల సంఘర్షణల తర్వాత ఉద్రిక్తతలు తగ్గించే ప్రయత్నంగా వచ్చింది.
ఈ పరిణామాలు అమెరికా ఇరాన్పై దాడి చేసిన నేపథ్యంలో వస్తున్నాయి. సోమవారం.. ఇరాన్ క్షిపణి స్థావరాలు, గనులు అమర్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నాయన్న ఆరోపణలతో పడవలను లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడులు జరిపింది. టెహ్రాన్ ఈ దాడులను తీవ్రంగా ఖండించింది. కాల్పుల విరమణ ఉల్లంఘనగా అభివర్ణించింది. ఇరాన్ ప్రభుత్వ టీవీ ప్రకారం.. ప్రతిపాదిత అవగాహన ఒప్పందం (MOU) వల్ల హార్మూజ్ జలసంధిలో వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలు 30 రోజుల్లో యుద్ధం పూర్వం నాటి స్థాయికి చేరుకోవచ్చు. దీనికి ప్రతిగా అమెరికా ఇరాన్ చుట్టూ సైనిక ఉనికిని తగ్గించుకొని "నావికా దిగ్బంధనం"ను ముగించాలని ముసాయిదా పేర్కొంది. కానీ ఈ నివేదికలు వెలువడిన కొద్ది గంటల్లోనే వైట్ హౌస్ వాటిని "పూర్తి కల్పితం" అని తోసిపుచ్చింది.
హార్మూజ్ జలసంధి ఈ ప్రతిపాదిత ఒప్పందానికి కేంద్రంగా ఉంది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు ఐదో వంతు ఈ ఇరుకైన జలమార్గం గుండానే వెళుతుంది. ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన వాణిజ్య మార్గాలలో ఒకటిగా నిలుస్తుంది. అందువల్ల, ఇక్కడ నౌకల రాకపోకలకు సంబంధించి ఎలాంటి ఆటంకాలు ఏర్పడినా అది అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) ఈ మార్గం గుండా నౌకల రాకపోకలను పర్యవేక్షిస్తున్నట్లు ప్రకటించుకుంది. ఇరాన్ ప్రభుత్వ ఐఆర్ఐబీ నివేదిక ప్రకారం, గత 24 గంటల్లో IRGC సమన్వయంతో 23 నౌకలు జలసంధిని దాటాయి. అంతకుముందు రోజు, 25 నౌకలు ఈ మార్గం ద్వారా వెళ్ళినట్లు వెల్లడించింది.
ప్రగతి సంకేతాలున్నా, హార్ముజ్లో గత స్థితికి టెహ్రాన్ పూర్తిగా రావడానికి సుముఖంగా లేదు. "శత్రు దేశాలకు" చెందిన నౌకలను ఈ మార్గం గుండా నిషేధించాలని పట్టుబడుతోంది. సైనిక నౌకలను మినహాయించి, ఒమాన్తో కలిసి షిప్ ట్రాఫిక్ను ఇరాన్ నిర్వహించాలన్న ప్రణాళిక ఇంకా ఖరారు కాలేదు. "మూర్తమైన ధృవీకరణ" లేకుండా ఒప్పందాన్ని అమలు చేయబోమని తేల్చి చెప్పింది.
అమెరికా సైనిక ఉపసంహరణ పరిధిపై చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని ఇరాన్ మిజాన్ వార్తా సంస్థ తెలిపింది. వాషింగ్టన్ సంఘర్షణ సమయంలో మోహరించిన బలగాలను మాత్రమే ఉపసంహరిస్తుందా, లేదా దీర్ఘకాలిక ప్రాంతీయ స్థావరాలలోని దళాలను కూడా తగ్గిస్తుందా అనేది అస్పష్టం. ఇరాన్ షిప్పింగ్ ట్రాఫిక్పై మునుపటి కంటే మరింత కార్యాచరణ నియంత్రణను కోరుతోంది.
ముసాయిదా ప్రకారం.. 60 రోజుల్లో తుది ఒప్పందం కుదిరితే, అది ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి తీర్మానంగా ఆమోదించబడవచ్చు. అయితే, కీలక ప్రశ్నలు ఇంకా పరిష్కారం కాలేదని అమెరికా మీడియా పేర్కొంది, ఒప్పందం ఎక్కడ, ఎప్పుడు సంతకం చేయాలనే అంశాలపై స్పష్టత లేదు. ఇరాన్ యుద్ధం నుండి కొనసాగుతున్న పరిణామాల మధ్య గల్ఫ్ ఉద్రిక్తతను నివారించడానికి వాషింగ్టన్పై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. తెర వెనుక దౌత్య ప్రయత్నాలు కొనసాగుతుండగా, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ క్యాబినెట్ సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని భావిస్తున్నారు. ఈ పరిణామాలు మధ్యప్రాచ్య భవిష్యత్తుపై తీవ్ర ప్రభావం చూపనున్నాయి.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google