స్వచ్ఛమైన యురేనియాన్ని వదిలేసుకున్న ఇరాన్.. న్యూక్లియర్ డస్ట్ కథ ముగిసిందా?
మిడిల్ ఈస్ట్లో మూడో ప్రపంచ యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుంటున్న వేళ.. ప్రపంచ దేశాలకు ఊరటనిచ్చే ఒక అతిపెద్ద సంచలన దౌత్య పరిణామం చోటుచేసుకుంది. పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలను తగ్గించి, నిలిచిపోయిన అణు చర్చలను మళ్లీ పట్టాలెక్కించడమే లక్ష్యంగా ఇరాన్ ఒక చారిత్రాత్మక నిర్ణయానికి వచ్చింది. తన వద్ద ఉన్న అత్యంత ప్రమాదకరమైన, సుసంపన్నమైన యురేనియం నిల్వలను వదులుకోవడానికి ఇరాన్ సూత్రప్రాయంగా అంగీకరించింది.
ఈ మేరకు అమెరికా ఉన్నతాధికారులను ఉటంకిస్తూ ప్రసిద్ధ అంతర్జాతీయ పత్రిక 'న్యూయార్క్ టైమ్స్' ఒక ప్రత్యేక నివేదికను ప్రచురించింది. గత కొన్ని నెలలుగా వాషింగ్టన్, ఇజ్రాయెల్ మరియు టెహ్రాన్ మధ్య సాగుతున్న సుదీర్ఘ సైనిక సంఘర్షణకు, యుద్ధ వాతావరణానికి ఈ పరిణామం శాశ్వత పరిష్కారం చూపగలదని అంతర్జాతీయ రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ఈ కీలక ఒప్పందాన్ని పేరు వెల్లడించడానికి ఇష్టపడని ఇద్దరు అమెరికా ఉన్నతాధికారులు ధృవీకరించారు. బహుళ అణు ఆయుధాల (న్యూక్లియర్ బాంబుల) తయారీకి ఉపయోగపడే అత్యంత స్వచ్ఛమైన యురేనియం నిల్వలను వదులుకోవడానికి టెహ్రాన్ అధికారికంగా కట్టుబడి ఉందని వారు స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్ అణు దేశంగా మారకుండా అడ్డుకోవాలని భావిస్తున్న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్లకు ఈ నిల్వలు ఎప్పటికప్పుడు సవాలుగా మారాయి. అయితే, ఇరాన్ వద్ద ఉన్న ఈ యురేనియం నిల్వలను ఏ దేశానికి బదిలీ చేయాలి? లేదా వాటిని ఎలా పారవేయాలి (నాశనం చేయాలి)? అనే పద్ధతులు ఇంకా ఖరారు కాలేదని, భవిష్యత్తులో జరగబోయే ఉన్నత స్థాయి చర్చలలో ఇవే అత్యంత కీలకం కానున్నాయని అధికారులు వెల్లడించారు.
సైనిక దాడుల వ్యూహం నుంచి దౌత్యం వైపు..
ఇరాన్ యురేనియం నిల్వల అంశం గత కొంతకాలంగా అంతర్జాతీయ అణు చర్చలలో ఒక పెద్ద అడ్డంకిగా మారింది. టెహ్రాన్ అణు సామర్థ్యాలపై కఠినమైన పరిమితులు విధించాలని వాషింగ్టన్ పదేపదే డిమాండ్ చేస్తూ వచ్చింది. గతంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సైతం ఇరాన్ నిల్వలను "న్యూక్లియర్ డస్ట్"గా అభివర్ణిస్తూ.. దౌత్యం విఫలమైతే సైనిక చర్యలు తప్పవని గట్టి హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. ఈ నేపథ్యంలోనే, అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ సైనిక ప్రణాళికదారులు ఇటీవల ఇరాన్ అణు సౌకర్యాలపై దాడుల కోసం అనేక సంచలన ఎంపికలను సిద్ధం చేయడం గమనార్హం.
ఇరాన్లోని ఇస్ఫాహాన్ వంటి ప్రదేశాల్లో ఉన్న భూగర్భ అణు నిల్వలను లక్ష్యంగా చేసుకుని బంకర్-బస్టింగ్ వైమానిక దాడులు చేయడం, సంయుక్త US-ఇజ్రాయెల్ కమాండో ఆపరేషన్ నిర్వహించడం వంటి ప్లాన్స్ సిద్ధం చేశారు. అయితే, అత్యంత సున్నితమైన కమాండో ఆప్షన్కు మాత్రం వైట్ హౌస్ నుండి ఇంకా తుది ఆమోదం లభించలేదు. అంతలోనే ఇరాన్ దౌత్యపరమైన చర్చలకు ముందుకు రావడం గమనార్హం.
విడతలవారీ పరిష్కారం.. కానీ సందేహాలు!
అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (IAEA) తాజా అంచనాల ప్రకారం.. ఇరాన్ ప్రస్తుతం 60 శాతం అత్యున్నత స్వచ్ఛత కలిగిన దాదాపు 970 పౌండ్ల భారీ యురేనియంను కలిగి ఉంది. దీనిని గనుక ఇరాన్ మరో కొద్ది శాతం సుసంపన్నం చేస్తే, అది బహుళ అణు ఆయుధాలను తయారు చేయడానికి సరిపోతుందని ఇజ్రాయెల్ ఇంటెలిజెన్స్ అధికారులు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఈ విపత్కర పరిస్థితులను నివారించేందుకు ఇప్పుడు ఒక విడతలవారీ దౌత్య పరిష్కారాన్ని సిద్ధం చేశారు. ఈ ప్రతిపాదిత ప్రణాళిక ప్రకారం.. ఇరాన్ తన ఆయుధ-గ్రేడ్ యురేనియం సుసంపన్నతను తక్షణమే నిలిపివేయాలి.
ఇందుకు బదులుగా అమెరికా విధించిన ఆంక్షలు సడలిస్తూ ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులను పునఃప్రారంభించడానికి మరియు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన 'హోర్ముజ్ జలసంధిని' (Strait of Hormuz) పూర్తిగా తెరిచేందుకు అనుమతిస్తారు. అయినప్పటికీ, అమెరికా ఉద్దేశాలపై ఇరాన్ అగ్రనాయకత్వం ఇంకా కొన్ని సందేహాలను వ్యక్తపరుస్తూనే ఉంది. రెండు దేశాల మధ్య ఇంకా కొన్ని కీలక తేడాలు పరిష్కారం కాలేదని, కొత్త సైనిక సంఘర్షణలను నివారించడమే తమ ఉద్దేశమని టెహ్రాన్ అధికారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google