ప్రోటీన్ ఫుడ్స్ అధికంగా తీసుకుంటే గుండెకు, క్యాన్సర్‌కు ముప్పు తెస్తుందా?

ప్రస్తుతం చాలామంది బరువు తగ్గడానికి, కండరాలు పెంచడానికి ప్రోటీన్ అధికంగా ఉండే ఆహారాల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. ప్రోటీన్ శరీరానికి చాలా అవసరమైన పోషకమే అయినప్పటికీ, అతిగా తీసుకుంటే ఆరోగ్యానికి హాని చేస్తుందా? ముఖ్యంగా గుండె జబ్బులు, క్యాన్సర్ వంటి ప్రాణాంతక వ్యాధులకు కారణమవుతుందా అనే సందేహాలు చాలామందిలో ఉన్నాయి. నిజంగానే ప్రోటీన్ అధికంగా తీసుకుంటే ఈ ప్రమాదాలు పెరుగుతాయా?

ప్రోటీన్ మన శరీరానికి బిల్డింగ్ బ్లాక్స్ లాంటిది. కండరాలు, చర్మం, ఎంజైమ్‌లు, హార్మోన్లు ఇలా అన్నీ ప్రోటీన్‌తోనే తయారవుతాయి. అయితే, ప్రోటీన్ ఎక్కువగా తీసుకుంటే అన్నీ మంచి ఫలితాలే ఉండవని ఆరోగ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ప్రోటీన్ యొక్క మూలం (source), రకం (type) ఆధారంగా ఆరోగ్య ప్రమాదాలు ముడిపడి ఉన్నాయి.

గుండె జబ్బులు - ప్రోటీన్:
గుండె జబ్బులకు ప్రోటీన్‌కు సంబంధం ఉందనే వాదనలో కొంత నిజం ఉంది. ముఖ్యంగా జంతు సంబంధిత ప్రోటీన్ (animal protein) ఎక్కువగా తీసుకుంటే గుండె జబ్బుల ప్రమాదం పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఎందుకంటే మాంసం, ముఖ్యంగా ఎర్ర మాంసం (red meat), ప్రాసెస్ చేసిన మాంసాలలో (processed meat) సంతృప్త కొవ్వులు (saturated fats), కొలెస్ట్రాల్ అధికంగా ఉంటాయి. ఇవి రక్తనాళాల్లో కొవ్వు పేరుకుపోయేలా చేసి గుండె జబ్బులకు దారితీస్తాయి.

ఇంకా చెప్పాలంటే, ఎర్ర మాంసం, గుడ్లు వంటి వాటిలో కోలీన్ (choline), కార్నిటైన్ (carnitine) అనే పదార్థాలు ఉంటాయి. వీటిని మనం తిన్నప్పుడు, ప్రేగుల్లో ఉండే కొన్ని రకాల బ్యాక్టీరియా వీటిని TMAO (Trimethylamine N-oxide) గా మారుస్తాయి. ఈ TMAO రక్తంలో ఎక్కువగా ఉంటే గుండె జబ్బులు వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుందని కొన్ని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.

అయితే, అన్ని రకాల ప్రోటీన్లు గుండెకు హాని చేయవు. చేపలు, చికెన్ (చర్మం తీసిన), పప్పులు, బీన్స్ వంటి లీన్ ప్రోటీన్ (lean protein) మూలాలు గుండెకు మంచివిగా పరిగణించబడతాయి. వీటిలో సంతృప్త కొవ్వులు తక్కువగా ఉంటాయి మరియు గుండె ఆరోగ్యానికి మేలు చేసే ఇతర పోషకాలు ఉంటాయి.

క్యాన్సర్- ప్రోటీన్:
గుండె జబ్బుల్లాగే, క్యాన్సర్ ప్రమాదం కూడా ప్రోటీన్ రకంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఎర్ర మాంసం, ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం ఎక్కువగా తినేవారిలో కొన్ని రకాల క్యాన్సర్లు వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. ముఖ్యంగా పెద్దపేగు క్యాన్సర్ (colorectal cancer) ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉన్నట్టు గుర్తించారు.

ఎర్ర మాంసం, ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం వండే విధానం కూడా ప్రమాదకరమైనది. వీటిని అధిక వేడిలో వండినప్పుడు HCAs (Heterocyclic amines), PAHs (Polycyclic aromatic hydrocarbons) వంటి క్యాన్సర్ కారకాలు (carcinogenic compounds) ఏర్పడతాయి. ఇవి శరీరంలో క్యాన్సర్ కణాల పెరుగుదలను ప్రోత్సహించే అవకాశం ఉంది.

మరోవైపు, మొక్కల ఆధారిత ప్రోటీన్ (plant-based protein) మూలాలు క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. పప్పులు, గింజలు, కూరగాయలు వంటి వాటిలో ఫైబర్ (fiber), యాంటీఆక్సిడెంట్లు (antioxidants) పుష్కలంగా ఉంటాయి. ఇవి క్యాన్సర్ కణాల నుండి శరీరాన్ని రక్షించడంలో సహాయపడతాయి.

మరి ఏం చేయాలి?
ప్రోటీన్ మన శరీరానికి చాలా ముఖ్యమైనది, కానీ అతిగా తీసుకోవడం లేదా తప్పుడు ప్రోటీన్ మూలాలను ఎంచుకోవడం ఆరోగ్యానికి హానికరం. ముఖ్యంగా గుండె జబ్బులు, క్యాన్సర్ వంటి ప్రమాదకరమైన వ్యాధుల విషయంలో మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ప్రోటీన్ కోసం లీన్ మీట్ (lean meat), చేపలు, చికెన్ (skinless), గుడ్లు, పప్పులు, బీన్స్ వంటి ఆరోగ్యకరమైన మూలాలను ఎంచుకోండి. ఎర్ర మాంసం, ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం తీసుకోవడం తగ్గించండి. వీలైతే పూర్తిగా మానేయడం మంచిది. మొక్కల ఆధారిత ప్రోటీన్లకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వండి. మీ ఆహారంలో పప్పులు, గింజలు, కూరగాయలు ఎక్కువగా ఉండేలా చూసుకోండి.

సమతుల్య ఆహారం (balanced diet) మరియు ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి (healthy lifestyle) పాటించండి. కేవలం ప్రోటీన్‌పైనే కాకుండా, పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు కూడా మీ ఆహారంలో ఉండేలా చూసుకోండి. ప్రోటీన్ ఎంత తీసుకోవాలి అనే దాని గురించి డైటీషియన్ లేదా పోషకాహార నిపుణుడిని సంప్రదించండి. మీ వయస్సు, బరువు, ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి వారు సరైన సలహా ఇస్తారు.

గమనిక: ఈ సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. వైద్య సలహా కోసం మీ వైద్య నిపుణుడిని సంప్రదించండి.

English summary

Like heart disease, cancer risk also depends on the type of protein. Research shows that people who eat a lot of red and processed meat are at increased risk of certain types of cancer. In particular, they have been found to have an increased risk of colorectal cancer.