ఊపిరితిత్తులకు డేంజర్ బెల్స్.. పాప్ కార్న్ లంగ్ వ్యాధితో ప్రాణాలకే ముప్పు.. ఇది ఎలా వస్తుందో తెలుసా?
పాప్ కార్న్... ఈ పేరు వినగానే నోరూరించే వెన్న సువాసన, సినిమా థియేటర్ జ్ఞాపకాలు గుర్తొస్తాయి కదూ! కానీ, ఈ పాప్ కార్న్ పేరుతో ముడిపడి ఉన్న ఒక తీవ్రమైన ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి ఉందని మీకు తెలుసా? దాని పేరే "పాప్ కార్న్ లంగ్" (Popcorn Lung). వైద్య పరిభాషలో దీనిని "బ్రాంకియోలైటిస్ ఆబ్లిటెరాన్స్" (Bronchiolitis Obliterans) అంటారు. ఇది ఊపిరితిత్తులలోని అతి చిన్న గాలి నాళాలను (బ్రోన్కియోల్స్) దెబ్బతీసే ఒక అరుదైన, తీవ్రమైన పరిస్థితి వ్యాధి.
పాప్ కార్న్ లంగ్ ఎందుకు వస్తుంది?
ఈ వ్యాధికి "పాప్ కార్న్ లంగ్" అని పేరు రావడానికి ఒక కారణం ఉంది. గతంలో, మైక్రోవేవ్ పాప్ కార్న్ తయారీ కర్మాగారాల్లో పనిచేసే కార్మికులలో ఈ వ్యాధిని ఎక్కువగా గుర్తించారు. పాప్ కార్న్కు వెన్న వంటి సువాసనను జోడించడానికి ఉపయోగించే "డైయాసిటైల్" (Diacetyl) అనే రసాయనాన్ని పీల్చడం వల్ల వారిలో ఈ సమస్య తలెత్తింది.
అయితే, కేవలం డైయాసిటైల్ మాత్రమే కాదు, ఇతర రసాయనాలను పీల్చడం వల్ల కూడా ఈ వ్యాధి రావచ్చు. వీటిలో కొన్ని పారిశ్రామిక రసాయనాలైన అమ్మోనియా, క్లోరిన్, సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ వాటిని పీల్చడం వల్ల కూడా ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి వచ్చే అవకాశం ఉంది. కొన్ని రకాల ఫ్లేవర్లలో వాడే రసాయనాలు. ఇవి ముఖ్యంగా ఇ-సిగరెట్లు/వేపింగ్ ద్రవాలలో వాడతారు. కొన్ని వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ల ( అడెనోవైరస్, రెస్పిరేటరీ సిన్సిటియల్ వైరస్ - RSV) తర్వాత వచ్చే సమస్యలు కూడా ఈ పాప్ కార్న్ లంగ్ వ్యాధికి దారితీయవచ్చు. ఊపిరితిత్తులు లేదా మూలుగ మార్పిడి (Bone Marrow Transplant) తర్వాత శరీరం కొత్త అవయవాన్ని తిరస్కరించడం (Graft-versus-host disease) ద్వారా కూడా ఈ వ్యాధి సంభవించే అవకాశం ఉంది.
ఎవరికి ఎక్కువగా వచ్చే ప్రమాదం ఉంది?
ఫ్లేవర్లు, ఆహార పదార్థాల తయారీ పరిశ్రమలలో పనిచేసేవారు . ముఖ్యంగా డైయాసిటైల్ వంటి రసాయనాలకు గురయ్యేవారు. పారిశ్రామిక రసాయనాలకు ఎక్కువగా గురయ్యే కార్మికులు . కొన్ని రకాల ఇ-సిగరెట్లు/వేప్లను అధికంగా వాడేవారు . వీటిలో డైయాసిటైల్ లేదా ఇతర హానికర రసాయనాలు ఉండే అవకాశం ఉంది. తీవ్రమైన శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్ల నుండి కోలుకున్న కొందరు వ్యక్తులు. అవయవ మార్పిడి చేయించుకున్న రోగులు వంటి వారిలో ఈ పాప్ కార్న్ లంగ్ సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది.
లక్షణాలు , సంకేతాలు:
పాప్ కార్న్ లంగ్ లక్షణాలు నెమ్మదిగా, వారాలు లేదా నెలల వ్యవధిలో బయటపడవచ్చు. అవి తరచుగా ఇతర శ్వాసకోశ సమస్యలైన ఆస్తమా లేదా బ్రోన్కైటిస్ను పోలి ఉంటాయి, కానీ చికిత్సకు సరిగా స్పందించవు. ముఖ్యంగా పొడి దగ్గు , ఆయాసం, గురక లేదా పిల్లికూతలు , తీవ్రమైన అలసట, నీరసం, జ్వరం లేకపోయినా ఈ లక్షణాలు కొనసాగడం వంటి లక్షణాలు కన్పిస్తాయి. ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే, వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించడం చాలా ముఖ్యం.
వ్యాధి నిర్ధారణ చికిత్స:
వ్యాధి నిర్ధారణ కొంచెం క్లిష్టమైనది. వైద్యులు రోగి యొక్క వృత్తి, రసాయనాలకు గురైన చరిత్ర, లక్షణాలను పరిశీలిస్తారు. ఊపిరితిత్తుల పనితీరు పరీక్షలు (స్పిరోమెట్రీ), హై-రిజల్యూషన్ CT స్కాన్, కొన్నిసార్లు ఊపిరితిత్తుల బయాప్సీ (చిన్న కణజాల నమూనాను తీసి పరీక్షించడం) అవసరం కావచ్చు.
పాప్ కార్న్ లంగ్ అనేది ఊపిరితిత్తులకు శాశ్వత నష్టం కలిగిస్తుంది, దీనికి పూర్తి నివారణ లేదు. చికిత్స ప్రధానంగా లక్షణాలను నియంత్రించడం, వ్యాధి ముదరకుండా చూడటంపై దృష్టి పెడుతుంది. ముఖ్యంగా హానికరం కారకాలకు దూరంగా ఉండాలి. ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన దశ. వ్యాధికి కారణమైన రసాయనాలు లేదా వాతావరణానికి దూరంగా ఉండాలి. కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ వంటి మందులు వాపును తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు. ఇన్ఫెక్షన్లు ఉంటే యాంటీబయాటిక్స్ వాడతారు. ఆక్సిజన్ థెరపీ చేయాలి. ఆయాసం ఎక్కువగా ఉంటే ఆక్సిజన్ అవసరం కావచ్చు. అయితే చాలా తీవ్రమైన సందర్భాలలో, ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి ఒక్కటే మార్గం కావచ్చు.
నివారణ:
ప్రధానంగా పని చేసే ప్రదేశాల్లో చాలా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. రసాయనాలకు గురికాకుండా సరైన వెంటిలేషన్, రక్షణ పరికరాలు (మాస్క్లు) వాడాలి. హానికరం కానీ ప్రత్యామ్నాయ రసాయనాలను వాడే ప్రయత్నం చేయాలి. ధూమపానం, వేపింగ్ మానేయడం చాలా ముఖ్యం. ముఖ్యంగా ఫ్లేవర్లు కలిపిన వేప్ ద్రవాల వాడకం ప్రమాదకరం కావచ్చు. రసాయనాలకు గురయ్యే పనులు చేసేటప్పుడు తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
పాప్ కార్న్ లంగ్ అనేది అరుదైనప్పటికీ, తీవ్రమైన, జీవితాన్ని ప్రభావితం చేసే వ్యాధి. దీనికి కారణమయ్యే రసాయనాలకు, ముఖ్యంగా డైయాసిటైల్కు దూరంగా ఉండటం ద్వారా దీనిని నివారించవచ్చు. పని ప్రదేశాల్లో భద్రతా ప్రమాణాలు పాటించడం, వేపింగ్ వంటి అలవాట్లకు దూరంగా ఉండటం ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడంలో కీలకం. అనుమానిత లక్షణాలు కనిపిస్తే అశ్రద్ధ చేయకుండా వైద్య సలహా పొందడం అత్యవసరం.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google