విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ చట్టం అంటే ఏంటి ? ఏటి చట్టబద్ధం, ఏది చట్ట విరుద్ధం?

Updated: Tuesday, December 28, 2021, 18:14 [IST]

దేశవ్యాప్తంగా ఈ ఏడాది కేంద్రం ప్రభుత్వం 13 స్వచ్చంద సంస్ధల లైసెన్సుల్ని విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ చట్టం కింద సస్పెండ్ చేసింది. అలాగే ఆయా సంస్ధల బ్యాంకు ఖాతాల్ని కూడా స్తంభింపజేసింది. ఇందులో చాలా మటుకు ఏజెన్సీ ప్రాంతాల్లో ఉన్న సంస్ధలే ఉన్నాయి. అయితే వీటిపై కేంద్రం ఇంత దూకుడుగా ముందుకెళ్లడానికి ప్రధాన కారణమేంటి ? అసలు చట్టం ఏం చెబుతోంది.

విదేశీ విరాళాల ఎన్జీవోలపై కొరడా

దేశవ్యాప్తంగా విదేశీ విరాళాలు తీసుకుంటున్న ఎన్జీవోల పై కేంద్రం ఎప్పటినుంచో గుర్రుగా ఉంది. ఆయా సంస్ధలు తీసుకుంటున్న విరాళాలపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టింది. ఇందులో కొన్ని జాతి వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు వెళ్తున్నాయనే అనుమానంతో వాటి ఆర్ధిక లావాదేవీలను పరిశీలిస్తోంది. ఇదే క్రమంలో ఈ ఏడాది 13 ఎన్జీవోలపై సస్పెన్షన్ వేటు పడింది. ఇందులో చాలా మటుకు అటవీ ప్రాంతాల్లో పనిచేస్తున్న ఎన్జీవోలే ఉన్నాయి. ఇవన్నీ విదేశాల నుంచి తీసుకుంటున్న విరాళాల్ని దుర్వినియోగం చేస్తున్నాయనేది ప్రధాన ఆరోపణ.

ఎఫ్.సి.ఆర్.ఏ అంటే ఏంటి?

విదేశీ విరాళాలను నియంత్రణ చట్టం భారత్ కు వచ్చే విదేశీ విరాళాలను నియంత్రిస్తుంది. అలాంటి విరాళాలు అంతర్గత భద్రతపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపకుండా చూస్తుంది. ఇది తొలిసారిగా 1976లో అమలులోకి వచ్చింది, విదేశీ విరాళాలను నియంత్రించేందుకు అనేక కొత్త చర్యలను చేపట్టే క్రమంలో 2010లో దీన్ని సవరించారు. విదేశీ విరాళాలను స్వీకరించాలనుకునే అన్ని సంఘాలు, సమూహాలు, ఎన్జీవోలకు ఈ చట్టం వర్తిస్తుంది.

అలాంటి ఎన్జీవోలన్నీ ఈ చట్టం క్రింద నమోదు చేసుకోవడం తప్పనిసరి. రిజిస్ట్రేషన్ మొదట్లో ఐదేళ్లపాటు చెల్లుబాటవుతుంది, ఆ తర్వాత అన్ని నిబంధనలకు లోబడి ఉంటే ఆ తర్వాత దానిని పునరుద్ధరించవచ్చు. దీని కింద నమోదైన సంస్ధలు సామాజిక, విద్యా, మత, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక ప్రయోజనాల కోసం విదేశీ సహకారం పొందవచ్చు. ఆదాయపు పన్ను తరహాలో వార్షిక రిటర్నుల దాఖలు తప్పనిసరి.

2015లో, హోంశాఖ కొత్త నిబంధనలను నోటిఫై చేసింది, విదేశీ నిధుల స్వీకరణ భారతదేశ సార్వభౌమాధికారం, సమగ్రతను పక్షపాతంగా ప్రభావితం చేయదని లేదా ఏదైనా విదేశీ రాష్ట్రంతో స్నేహపూర్వక సంబంధాలను ప్రభావితం చేయదని, మత సామరస్యానికి భంగం కలిగించదని ఎన్జీవోలు హామీ ఇవ్వాలని కోరింది. ఈ ఎన్జీవోలను సెక్యూరిటీ ఏజెన్సీలను రియల్ టైమ్ ప్రాతిపదికన యాక్సెస్ చేయడానికి కోర్ బ్యాంకింగ్ సౌకర్యాలను కలిగి ఉన్న జాతీయం చేయబడిన లేదా ప్రైవేట్ బ్యాంకులలో ఖాతాలను నిర్వహించాలని కూడా కోరింది.

ఎవరు విదేశీ విరాళాలు పొందకూడదు?

శాసనసభ సభ్యులు, రాజకీయ పార్టీలు, ప్రభుత్వ అధికారులు, న్యాయమూర్తులు, మీడియా వ్యక్తులు విదేశీ విరాళాలను స్వీకరించడం నిషేధించారు. అయితే, 2017లో హోంశాఖ ఫైనాన్స్ బిల్లు మార్గం ద్వారా, 1976-రద్దు చేసిన FCRA చట్టాన్ని సవరించి, రాజకీయ పార్టీలకు భారతీయ అనుబంధ సంస్థ లేదా భారతీయుడు 50% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వాటా కలిగి ఉన్న విదేశీ కంపెనీ నుండి నిధులు పొందేందుకు మార్గం సుగమం చేసింది.

న్యాయ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, బీజేపీ, కాంగ్రెస్ 2004 నుంచి 2012 వరకు యూకేకు చెందిన వేదాంత గ్రూప్ నుంచి రాజకీయ కార్యకలాపాల కోసం విదేశీ నిధులను అందుకుంటున్నాయనే ఆరోపణలు రావడంతో ఈ సవరణ చేశారు. అసోసియేషన్ ఫర్ డెమోక్రటిక్ రిఫార్మ్స్ (ADR), ప్రజా న్యాయవాది. విదేశీ నిధులను స్వీకరించడం ద్వారా ఎఫ్‌సిఆర్‌ఎ నిబంధనలను ఉల్లంఘించినందుకు రెండు పార్టీలకు వ్యతిరేకంగా గ్రూప్ 2013లో ఢిల్లీ హైకోర్టులో ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలు చేసింది. 2014లో విరాళాలు చట్టవిరుద్ధమని పేర్కొన్న హైకోర్టు ఉత్తర్వులను రెండు పార్టీలు సవాలు చేసి, సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించాయి. ఎఫ్‌సిఆర్‌ఎను పునరాలోచనలో సవరించిన తర్వాత వారు పిటిషన్‌లను ఉపసంహరించుకున్నారు.

మరి విదేశీ నిధులు ఎలా అందుతాయి?

విదేశీ సాయాన్ని స్వీకరించడానికి ఇతర మార్గం ముందస్తు అనుమతి కోసం దరఖాస్తు చేయడం. నిర్దిష్ట కార్యకలాపాలు లేదా ప్రాజెక్ట్‌లను నిర్వహించడానికి నిర్దిష్ట దాత నుండి నిర్దిష్ట మొత్తాన్ని స్వీకరించడానికి ఈ చట్టం అనుమతిస్తుంది. కానీ సంఘం సొసైటీస్ రిజిస్ట్రేషన్ చట్టం, 1860, ఇండియన్ ట్రస్ట్ చట్టం, 1882, లేదా కంపెనీల చట్టం, 1956లోని సెక్షన్ 25 వంటి చట్టాల ప్రకారం నమోదు చేయబడాలి.

అలా పొందే మొత్తం, దాని ఉద్దేశ్యాన్ని పేర్కొనే విదేశీ దాత నుంచి నిబద్ధత లేఖ కూడా అవసరం ఉంటుంది.. 2017లో, పొగాకు నియంత్రణ కార్యకలాపాలపై పార్లమెంటేరియన్‌లతో లాబీయింగ్ చేయడానికి "విదేశీ నిధులను" ఉపయోగించిన కారణంగా, భారతదేశంలోని అతిపెద్ద ప్రజారోగ్య న్యాయవాద సమూహాలలో ఒకటైన పబ్లిక్ హెల్త్ ఫౌండేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (PHFI) యొక్క FCRAని హోంశాఖ సస్పెండ్ చేసింది. ఆ తర్వాత కేంద్రానికి పిహెచ్‌ఎఫ్‌ఐ అనేక వినతులు ఇచ్చిన తర్వాత, దీనిని 'ముందస్తు అనుమతి' కేటగిరీలో ఉంచారు.

రిజిస్ట్రేషన్ ఎప్పుడు సస్పెండ్, రద్దవుతుంది?

ఖాతాల తనిఖీపై, అసోసియేషన్ పనితీరుకు వ్యతిరేకంగా ఏదైనా ప్రతికూల ఇన్‌పుట్‌ను స్వీకరించినప్పుడు హోంశాఖ ఎఫ్సీఆర్ఏ రిజిస్ట్రేషన్‌ను ప్రారంభంలో 180 రోజుల పాటు నిలిపివేయవచ్చు. నిర్ణయం తీసుకునే వరకు, అసోసియేషన్ ఎలాంటి తాజా విరాళాన్ని స్వీకరించరాదు.

అలాగే హోంశాఖ అనుమతి లేకుండా తమ బ్యాంక్ ఖాతాలో అందుబాటులో ఉన్న మొత్తంలో 25% కంటే ఎక్కువ ఉపయోగించరుద. హోంశాఖ రిజిస్ట్రేషన్‌కు అర్హత లేని సంస్థ యొక్క రిజిస్ట్రేషన్‌ను రద్దు చేయవచ్చు లేదా రద్దు చేసిన తేదీ నుండి మూడు సంవత్సరాల వరకు 'ముందస్తు అనుమతి' మంజూరు చేయవచ్చు.

హోంశాఖ డేటా ప్రకారం, 2011 నుండి, విదేశీ సహకారాన్ని దుర్వినియోగం చేయడం, తప్పనిసరి వార్షిక రిటర్న్‌లను సమర్పించకపోవడం, ఇతర ప్రయోజనాల కోసం విదేశీ నిధులను మళ్లించడం వంటి ఉల్లంఘనల కారణంగా 20,664 సంఘాల రిజిస్ట్రేషన్ రద్దు చేశారు. సెప్టెంబర్ 11 నాటికి, 49,843 FCRA-నమోదిత సంఘాలు ఉన్నాయి.