మొజ్తబా ఖమేనీ ఆరోగ్యంపై కలకలం.. తర్వాతి సుప్రీం లీడర్ ఎవరో తెలుసా?
ఇరాన్ సర్వోన్నత నాయకుడు మొజ్తబా ఖమేనీ ఆరోగ్యంపై ఆందోళనలు మరోసారి పెరిగాయి. ఆయన పరిస్థితి అత్యంత విషమంగా ఉందని ఇజ్రాయెల్ మీడియా సంస్థ ఛానల్ 14 పేర్కొంది. ఆయన ప్రస్తుతం ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉన్నారని ఇతర నివేదికలు కూడా సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఈ ఊహాగానాలు ధ్రువీకరించబడలేదు. ఆయన ఆరోగ్యంపై ఇరాన్ ప్రభుత్వం ఎలాంటి అధికారిక ప్రకటన జారీ చేయలేదు. మొజ్తబా ఖమేనీ సర్వోన్నత నాయకుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పటి నుంచి బహిరంగంగా కనిపించలేదు. ఆయన కనీసం కనిపించకుండాపోవడం ఆరోగ్యంపై ఊహాగానాలకు ఆజ్యం పోసింది. ఇప్పుడు తలెత్తుతున్న ప్రధాన ప్రశ్న ఏమిటంటే.. ఒకవేళ మొజ్తబా ఖమేనీ మరణించినా లేదా సర్వోన్నత నాయకుడిగా తన విధులను నిర్వర్తించలేకపోయినా, ఇరాన్లో అధికారాన్ని ఎవరు చేపడతారు?
తదుపరి సర్వోన్నత నాయకుడు ఎవరు కాగలరు?
ఇరాన్ అధికార వ్యవస్థలోని అనేక పెద్ద మత, రాజకీయ ప్రముఖుల పేర్లు పోటీదారులుగా తెరపైకి వస్తున్నాయి.
*అయతొల్లా అలీరెజా అరాఫీ అత్యంత ప్రముఖ వ్యక్తిగా పరిగణించబడతారు. ఆయన ఓ సీనియర్ మత గురువు, గార్డియన్ కౌన్సిల్లో పనిచేశారు. ఇరాన్ మత విద్యా వ్యవస్థలో కూడా ఆయన కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు.
*అయతొల్లా హషెమ్ హుస్సేనీ బుషెహ్రీ పేరు కూడా చర్చకు వచ్చింది. ఖోమ్లోని మత సంస్థలలో ఆయనకు బలమైన పట్టు ఉంది. ఆయన నిపుణుల సభతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు.
*ఘోలం-హొస్సేన్ మొహ్సేని-ఎజెయి కూడా ఓ పోటీదారుగా పరిగణించబడుతున్నారు. ఆయన ఇరాన్ న్యాయవ్యవస్థకు అధిపతిగా ఉన్నారు. దేశ న్యాయ, భద్రతా వ్యవస్థలలో దీర్ఘకాలంగా కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు.
*హసన్ ఖొమేనీ పేరు కూడా ప్రస్తావనకు వచ్చింది. ఆయన ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ వ్యవస్థాపకుడైన అయతొల్లా రుహొల్లా ఖొమేనీ మనవడు. అయితే ఆయన రాజకీయ అభిప్రాయాలు ఇరాన్లోని అనేక మంది తీవ్రవాద నాయకుల అభిప్రాయాలకు భిన్నంగా పరిగణించబడతాయి.
సమిష్టి నాయకత్వం ఒక్క నాయకుడి స్థానాన్ని భర్తీ చేయగలదా?
ఇరాన్ రాజ్యాంగం కొన్ని పరిస్థితులలో సామూహిక నాయకత్వానికి కూడా వీలు కల్పిస్తుంది. నిపుణుల సభ ఒకే వ్యక్తిపై ఏకాభిప్రాయానికి రాలేకపోతే, నాయకత్వ మండలి వంటి నమూనా ఆవిర్భవించవచ్చు. ఒకవేళ ఇలా జరిగితే అది ఇరాన్ ప్రస్తుత వ్యవస్థలో ఓ కీలక మార్పు అవుతుంది, ఎందుకంటే ప్రస్తుత వ్యవస్థలో దేశ అత్యున్నత రాజకీయ, మతపరమైన అధికారం ఒకే సర్వోన్నత నాయకుడి చేతిలో ఉంది.
ఒకవేళ సర్వోన్నత నాయకుడు మరణిస్తే లేదా ఏదైనా కారణంతో పదవి నుంచి తప్పుకుంటే?
ఇరాన్ రాజ్యాంగం ఇప్పటికే అటువంటి పరిస్థితికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఒకవేళ సర్వోన్నత నాయకుడు మరణించినా, రాజీనామా చేసినా, పదవి నుండి తొలగించబడినా, లేదా తాత్కాలికంగా తన విధులను నిర్వర్తించలేకపోయినా, ఆయన స్థానంలో ముగ్గురు సభ్యుల తాత్కాలిక నాయకత్వ మండలి బాధ్యతలు చేపడుతుంది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 111లో దీనికి నిబంధన ఉంది.
ఈ మండలిలో వీరు ఉంటారు
*ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్
*న్యాయవ్యవస్థ అధిపతి గులాం-హొస్సేన్ మొహ్సిని-ఎజెయి
*గార్డియన్ కౌన్సిల్లోని ఓ మత సభ్యుడు
శాశ్వత సర్వోన్నత నాయకుడు ఎన్నికయ్యే వరకు ఈ మండలి దేశంలో సర్వోన్నత నాయకుడి బాధ్యతలను నిర్వహిస్తుంది.
ఇరాన్ తదుపరి సర్వోన్నత నాయకుడిగా ఎవరు ఎన్నికవుతారు?
ఇరాన్లో సర్వోన్నత నాయకుడిని ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకోరు. ఇది 88 మంది సభ్యులు గల నిపుణుల సభ బాధ్యత. సర్వోన్నత నాయకుడి పదవి ఖాళీ అయినప్పుడు ఈ సభ కొత్త నాయకుడిని ఎంపిక చేస్తుంది. ఈ నిర్ణయం వీలైనంత త్వరగా తీసుకునేలా ప్రయత్నాలు జరుగుతాయి. ఈ ఎన్నిక చాలా కీలకమైనది. ఎందుకంటే ఇరాన్ సైన్యం, విదేశాంగ విధానం, న్యాయవ్యవస్థ, అనేక ప్రభుత్వ సంస్థలపై సర్వోన్నత నాయకుడికి ప్రత్యక్ష నియంత్రణ ఉంటుంది.
ఐఆర్జీసీ శక్తి పెరగగలదా?
సర్వోన్నత నాయకుడి ఆకస్మిక మరణం లేదా అధికారంలో తలెత్తే పెద్ద సంక్షోభం, ఇరాన్లోని అత్యంత శక్తివంతమైన సంస్థలలో ఒకటైన ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) ప్రభావాన్ని మరింత పెంచవచ్చు.ఇరాన్ సైన్యం, భద్రతా వ్యవస్థ, ప్రాంతీయ సైనిక కార్యకలాపాలు, ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఐఆర్జీసీ ఇప్పటికే గణనీయమైన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంది. దేశంలో నాయకత్వ అనిశ్చితి నెలకొన్న తరుణంలో, భద్రతా వ్యవస్థకు ఆమోదయోగ్యమైన వారసుడికి మద్దతు ఇవ్వడంలో ఐఆర్జీసి కీలక పాత్ర పోషించగలదు. అయితే ఇది మత నాయకులు, రాజకీయ సంస్థలు, సైనిక వ్యవస్థ మధ్య అధికార సమతుల్యతతో సహా, పరివర్తన సంభవించే పరిస్థితులపై పూర్తిగా ఆధారపడి ఉంటుంది.
అయితే అసలు ప్రశ్న ఏమిటి?
మొజ్తాబా ఖమేనీ తన విధులను నిర్వర్తించలేకపోతే ఇరాన్లో వెంటనే అధికార శూన్యత ఏర్పడదు. రాజ్యాంగం ప్రకారం, మొదట ఓ తాత్కాలిక నాయకత్వ మండలి బాధ్యతలు చేపట్టవచ్చు. దీని తర్వాత నిపుణుల సభ కొత్త సర్వోన్నత నాయకుడిని ఎన్నుకుంటుంది. అయితే ఈ ప్రక్రియలో ఇరాన్ మత సంస్థలు, రాజకీయ నాయకత్వం, ఐఆర్జీసీలలో ఎవరికి ఎక్కువ ప్రభావం ఉందనేదే అసలైన ఆసక్తి. మొజ్తబా ఖమేనీ తర్వాత ఇరాన్ శక్తి ఏ దిశగా పయనిస్తుందో ఇదే నిర్ణయిస్తుంది.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google