చమురు తరహాలో ఇంటర్నెట్ కట్ ? సముద్రంలో ఇరాన్ వ్యూహమేంటి ?

ఇరాన్ పై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ ప్రారంభించిన యుద్ధం మూడో వారంలోకి ప్రవేశించిన నేపథ్యంలో కొత్త భయాలు మొదలయ్యాయి. ఆరంభంలో ఇరాన్ పై దాడులు చేసి కీలక నేతల్ని హతమార్చి ఆ దేశంపై పట్టు సంపాదించాలని భావించిన అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ వ్యూహం తలకిందులు కావడంతో పాటు ఇప్పుడు చమురు సంక్షోభం రూపంలో ప్రపంచ దేశాల్ని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తోంది. అయినా ఇరు దేశాలూ పంతానికి పోతుండటంతో ఇరాన్ రూటు మార్చబోతోంది.

ఇంటర్నెట్ కు ఇరాన్ భయాలు (internet)

ఇప్పటికే హార్ముజ్ జలసంధిని దిగ్బంధించి, ప్రపంచానికి ఇంధన సరఫరాను నిలిపివేసిన ఇరాన్.. ఇప్పుడు అదే మార్గంలో ఉన్న కీలకమైన సముద్రగర్భ ఇంటర్నెట్ కేబుళ్లను కట్ చేసి అంతర్జాతీయంగా ఇంటర్నెట్‌ (internet)ను కూడా నిలిపివేస్తుందన్న భయాలు మొదలయ్యాయి. హార్ముజ్ జలసంధిని దిగ్బంధించినప్పటికీ, ఎర్ర సముద్రంలోని బాబ్ ఎల్-మండేబ్‌పై కూడా ఇరాన్ అనుకూల హౌతీలు దాడి చేయవచ్చనే భయాలు ఉన్నాయి. ప్రపంచంలోని డిజిటల్ జీవనాధారాలు కూడా సముద్రగర్భ కేబుళ్ల రూపంలో ఈ మార్గాల గుండానే వెళ్తాయి. దీంతో ఇప్పుడు వాటి భద్రతపై ఆందోళన మొదలైంది.

ఇరాన్, హౌతీల చేతిలో సముద్ర కేబుల్స్?

ఇరాన్ హోర్ముజ్ జలసంధికి అడ్డంగా సముద్ర మైన్‌లను అమర్చింది. దీంతో సురక్షిత మార్గాలు ఏర్పడే వరకు షిప్పింగ్ లైన్లు, బీమా కంపెనీలు తమ రాకపోకలన్నింటినీ నిలిపివేసేలా భయం కల్పించింది. మరోవైపు ఎర్ర సముద్రంలో నౌకలపై కాల్పులు జరుపుతూ యెమెన్‌కు చెందిన హౌతీ గ్రూపులు ఆ ఇరుకైన జలమార్గాన్ని కూడా ప్రమాదకర ప్రాంతంగా మారుస్తున్నాయి. అలాగే ఈ రెండు కీలక ప్రదేశాలు సముద్ర గర్భంలో ఫైబర్-ఆప్టిక్ కేబుళ్ల భారీ వలయానికి పైన ఉన్నాయి. ఈ సన్నని తీగలు వేల కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి, వీడియో కాల్స్, ఇ-మెయిల్స్ నుండి బ్యాంకింగ్ బదిలీలు మరియు ఏఐ సేవల వరకు, ప్రపంచ ఇంటర్నెట్‌కు శక్తినిచ్చే దాదాపు మొత్తం డేటాను మోసుకెళ్తాయి. అలా ఎర్ర సముద్రం, హోర్ముజ్ జలసంధిలో కనీసం 20 సముద్రగర్భ కేబుళ్లు ఉన్నాయి.

ఏఐ సంస్థలకు భారీ దెబ్బ

అలాగే అమెజాన్, మైక్రోసాఫ్ట్ మరియు గూగుల్ వంటి పెద్ద టెక్నాలజీ సంస్థలు యూఏఈ, సౌదీ అరేబియా వంటి గల్ఫ్ దేశాలలో భారీ డేటా సెంటర్లను నిర్మించడానికి బిలియన్ల కొద్దీ పెట్టుబడులు పెట్టాయి. ఆ ప్రాంతాన్ని ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్‌కు తదుపరి పెద్ద కేంద్రంగా మార్చాలన్నది వారి ప్రణాళిక. సముద్రగర్భ కేబుళ్లు ఈ కేంద్రాలను ఆసియా, ఆఫ్రికా ఖండాలలోని మార్కెట్లకు, వినియోగదారులకు అనుసంధానిస్తాయి. ఇప్పుడు ఈ రెండు మార్గాలు మూసుకుపోవడంతో, మరమ్మతు పనులు దాదాపు అసాధ్యమయ్యాయి. తెగిపోయిన కేబుళ్లను సరిచేయడానికి అవసరమైన ప్రత్యేక నౌకలు ఆ ప్రాంతంలోకి సురక్షితంగా ప్రవేశించలేవు. మైన్ దాడి లేదా ఉద్దేశపూర్వక కోత వల్ల లైన్లు వారాలు లేదా నెలల తరబడి పనిచేయకుండా పోవచ్చు.

గతంలో అడ్డుకున్న హౌతీలు

2024లో గాజాలో ఇజ్రాయెల్-హమాస్ యుద్ధం మధ్య హమాస్‌కు సంఘీభావంగా హౌతీలు జరిపిన దాడుల్లో ఎర్ర సముద్రంలోని అనేక కేబుళ్లు దెబ్బతిన్నాయి. దీంతో ఆసియా, ఆఫ్రికాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో ఇంటర్నెట్ వేగం భారీగా పడిపోయింది. ఓడలు దూరంగా ఉండటంతో పూర్తి మరమ్మతులకు నెలల సమయం పట్టింది. ఇప్పుడు ఈ రెండు కీలక మార్గాలను ఒకేసారి మూసివేయడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర అంతరాయం కలిగించబోతోంది. హోర్ముజ్ జలసంధిలోని అత్యంత ఇరుకైన ప్రదేశంలో నీటి లోతు కేవలం 200 అడుగులు మాత్రమే ఉంటుంది, కాబట్టి కేబుళ్లు నిస్సారమైన నీటిలో ఉన్నాయి. ఇరాన్ కేబుళ్లను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుందో లేదో తెలియకపోయినా, ఆ అవకాశం మాత్రం స్పష్టంగా ఉంది. ఈ నష్టం కేవలం ఫోన్లు మరియు వెబ్‌సైట్‌లకే పరిమితం కాదని, బ్యాంకులు, స్టాక్ మార్కెట్లు, ఆసుపత్రులు, ఏఐ వ్యవస్థలు అన్నీ ఈ లింకులపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. కాబట్టి ఇరాన్ అలా చేస్తే గల్ఫ్ దేశాలతో మొదలు పెట్టి భారత్ వరకూ చాలా దేశాలు నష్టపోతాయి.