Nobel Prize: వైద్యశాస్త్రంలో ముగ్గురికి నోబెల్ అవార్డులు

Nobel Prize: నోబెల్ పురస్కారాల ప్రకటన 2025 మరోసారి ప్రపంచానికి అద్భుతమైన శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలను పరిచయం చేసింది. ఈ ఏడాది వైద్యశాస్త్రంలో నోబెల్ పురస్కారం అమెరికాకు చెందిన మేరీ ఇ. బ్రంకోవ్ (Mary E. Brunkow), ఫ్రెడ్ రామ్స్‌డేల్ (Fred Ramsdell), జపాన్‌కు చెందిన షిమోన్ సకాగుచి (Shimon Sakaguchi)లకు సంయుక్తంగా లభించింది. 'పెరిఫెరల్ ఇమ్యూన్ టాలరెన్స్' కు సంబంధించిన వారి ఆవిష్కరణల కోసం ఈ గౌరవాన్ని దక్కించుకున్నారు. స్టాక్‌హోమ్‌లోని కరోలిన్స్కా ఇన్స్టిట్యూట్ ఈ అవార్డును ప్రకటించింది. రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్, టైప్-1 డయాబెటిస్, లూపస్ వంటి ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధులకు చికిత్స అందించడంలో వీరి పరిశోధన విప్లవం సృష్టించనుంది.

ఇమ్యూన్ టాలరెన్స్ అంటే ఏమిటి?
మానవ శరీరం ఎల్లప్పుడూ వైరస్‌లు లేదా బ్యాక్టీరియా వంటి ప్రమాదాల నుంచి రోగనిరోధక వ్యవస్థ ద్వారా పోరాడుతుంది. అయితే, కొన్నిసార్లు ఈ వ్యవస్థ పొరపాటున శరీరంలోని సొంత కణాలపైనే దాడి చేస్తుంది. దీనినే ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధి అంటారు.గతంలో శాస్త్రవేత్తలు, రోగనిరోధక కణాలు కేవలం శరీర అంతర్భాగంలోనే 'సహనం' (Tolerant) నేర్చుకుంటాయని భావించారు. కానీ ఈ ముగ్గురు విజేతలు, శరీరం బయటి భాగాలలో కూడా ఒక ప్రత్యేక యంత్రాంగం పనిచేస్తుందని, అది రోగనిరోధక వ్యవస్థను నియంత్రిస్తుందని, శరీర అవయవాలను సురక్షితంగా ఉంచుతుందని నిరూపించారు.

నియంత్రిత టీ-కణాలు, FOXP3 జీన్ పాత్ర
ఈ పరిశోధన 1990లలో మొదలైంది. విజేతలు 'రెగ్యులేటరీ టీ సెల్స్ (Tregs)' అనే ప్రత్యేక కణాలు రోగనిరోధక వ్యవస్థకు 'బ్రేక్' వేస్తాయని కనుగొన్నారు. ఈ కణాలు బలహీనపడితేనే శరీర అవయవాలపై దాడి జరుగుతుంది. ఈ ఆవిష్కరణ క్యాన్సర్, అవయవ మార్పిడి, అలర్జీల చికిత్సలో కూడా సహాయపడుతుంది.

షిమోన్ సకాగుచి (జపాన్): ఈయన రెగ్యులేటరీ టీ కణాలను కనుగొన్నారు. 1995లో CD4+ CD25+ కణాలు రోగనిరోధక శక్తిని అణిచివేస్తాయని చూపించారు. శరీరంలోని సొంత కణజాలంపై దాడి చేయకుండా ఆపడంలో రెగ్యులేటరీ టీ కణాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని ఆయన నిరూపించారు.

మేరీ ఇ. బ్రంకోవ్ & ఫ్రెడ్ రామ్స్‌డేల్ (అమెరికా): వీరు FOXP3 జీన్‌ను కనుగొన్నారు. ఈ జీన్ రెగ్యులేటరీ టీ కణాలకు 'మాస్టర్ స్విచ్' లాగా పనిచేస్తుంది. 2001లో FOXP3 లో మార్పు వస్తే IPEX సిండ్రోమ్ అనే అరుదైన వ్యాధి వస్తుందని వారు గుర్తించారు. ఈ వ్యాధిలో రోగనిరోధక వ్యవస్థ సొంత శరీరంపై దాడి చేస్తుంది. FOXP3 జీన్ Tregs కణాలను క్రియాశీలకంగా ఉంచుతుందని వీరి పరిశోధన నిరూపించింది. ఈ ముగ్గురి సంయుక్త పరిశోధన, పెరిఫెరల్ ఇమ్యూన్ టాలరెన్స్ ఆవశ్యకతను ప్రపంచానికి చాటింది.

BREAKING NEWS
The 2025 #NobelPrize in Physiology or Medicine has been awarded to Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell and Shimon Sakaguchi “for their discoveries concerning peripheral immune tolerance.” pic.twitter.com/nhjxJSoZEr

— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 6, 2025

కొత్త ఔషధాలకు మార్గం
ఈ నోబెల్ పురస్కారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 50 మిలియన్లకు పైగా ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధులతో బాధపడుతున్న కోట్లాది మంది ప్రజలకు ఆశను కల్పించింది. Tregs థెరపీ ద్వారా అవయవ మార్పిడి తర్వాత శరీరం కొత్త అవయవాన్ని తిరస్కరించడాన్ని తగ్గించవచ్చు. క్యాన్సర్ చికిత్సలో Tregs ను నియంత్రించడం ద్వారా రోగనిరోధక వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేయవచ్చు.నోబెల్ కమిటీ తెలిపినట్లుగా ఈ ఆవిష్కరణ రోగనిరోధక వ్యవస్థను నియంత్రించే మార్గాన్ని తెలియజేస్తుంది. ఈ పురస్కార విజేతలకు 11 మిలియన్ల స్వీడిష్ క్రోనా (సుమారు రూ. 8.5 కోట్లు) పంచుతారు. డిసెంబర్‌లో స్టాక్‌హోమ్‌లో జరిగే కార్యక్రమంలో వీరు అవార్డును అందుకుంటారు.

English summary

The 2025 Nobel Prize in Medicine has been jointly awarded to Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell, and Shimon Sakaguchi for their groundbreaking work on peripheral immune tolerance.