బీపీని నిర్లక్ష్యం చేస్తే గుండెపోటు ఖాయమా?

గుండెపోటు.. ఈ మాట వింటేనే చాలామంది గుండెల్లో దడ పుడుతుంది. ఎందుకంటే, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యధిక మరణాలకు కారణమవుతున్న ప్రధాన సమస్యల్లో ఒకటి. అయితే, గుండెపోటు రావడానికి అనేక కారణాలు ఉంటాయి. అందులో ముఖ్యమైనది అధిక రక్తపోటు (High Blood Pressure) లేదా బీపీ. బీపీని నిర్లక్ష్యం చేయడం అంటే గుండెపోటును కొనితెచ్చుకోవడమే అంటున్నారు వైద్య నిపుణులు.

అధిక రక్తపోటు (బీపీ) అంటే ఏమిటి?
మన శరీరంలోని రక్తనాళాల గోడలపై రక్తం ప్రవహించేటప్పుడు కలిగించే ఒత్తిడిని రక్తపోటు అంటారు. ఈ ఒత్తిడి సాధారణ స్థాయి కంటే ఎక్కువగా ఉంటే దానిని అధిక రక్తపోటు లేదా బీపీ అంటారు. బీపీని రెండు సంఖ్యల రూపంలో కొలుస్తారు - సిస్టోలిక్ (Systolic) , డయాస్టోలిక్ (Diastolic). సిస్టోలిక్ అంటే గుండె సంకోచించినప్పుడు ఉండే ఒత్తిడి, డయాస్టోలిక్ అంటే గుండె సడలినప్పుడు ఉండే ఒత్తిడి. సాధారణంగా, 120/80 mmHg కంటే తక్కువగా ఉంటే దానిని సాధారణ రక్తపోటుగా పరిగణిస్తారు. అంతకంటే ఎక్కువగా ఉంటే అది అధిక రక్తపోటు కిందకు వస్తుంది.

బీపీ పెరిగితే ఏమవుతుంది?
అధిక రక్తపోటును 'సైలెంట్ కిల్లర్' అని కూడా పిలుస్తారు. ఎందుకంటే, చాలా సందర్భాల్లో దీని లక్షణాలు అంత సులభంగా బయటపడవు. కానీ, లోలోపల మాత్రం శరీరంలోని వివిధ అవయవాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. ముఖ్యంగా గుండె, మెదడు, మూత్రపిండాలు, కళ్ళు వంటి ప్రధాన అవయవాలకు నష్టం కలిగిస్తుంది.

బీపీ పెరిగితే గుండెకు ప్రమాదమా?
అధిక రక్తపోటు గుండెకు అత్యంత ప్రమాదకరం. ఎందుకంటే ఇది గుండెపై అదనపు భారం. రక్తపోటు పెరిగినప్పుడు, రక్తాన్ని సరఫరా చేయడానికి గుండె ఎక్కువ కష్టపడాల్సి వస్తుంది. దీనివల్ల గుండె కండరాలు మందంగా మారతాయి. ఇది గుండె సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది, గుండె వైఫల్యానికి దారితీస్తుంది. అధిక రక్తపోటు రక్తనాళాల లోపలి పొరలను దెబ్బతీస్తుంది. దీనివల్ల కొవ్వు, కొలెస్ట్రాల్ వంటివి పేరుకుపోయి రక్తనాళాలు గట్టిపడతాయి (అథెరోస్క్లెరోసిస్). ఈ పరిస్థితి గుండెకు రక్తప్రసరణను తగ్గిస్తుంది, గుండెపోటుకు దారితీస్తుంది. అధిక రక్తపోటు వల్ల రక్తనాళాల్లో రక్తం గడ్డకట్టే ప్రమాదం ఉంది. ఈ గడ్డలు గుండెకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే ధమనులలో ఏర్పడితే, అది గుండెపోటుకు దారితీస్తుంది.

గుండెపోటు లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి?
గుండెపోటు లక్షణాలు ఒక్కొక్కరిలో ఒక్కోలా ఉండవచ్చు. అయితే, సాధారణంగా కనిపించే లక్షణాలు కొన్ని ఉన్నాయి. ఛాతీలో నొప్పి లేదా అసౌకర్యం. ఇది ఛాతీ మధ్యలో లేదా ఎడమవైపు నొప్పి, బిగుతుగా అనిపించడం, మంటగా ఉండటం వంటి రూపాల్లో ఉండవచ్చు. శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది. విపరీతమైన చెమటలు పట్టడం. వికారం, వాంతులు, తల తిరగడం, బలహీనంగా అనిపించడం. దవడ, మెడ, వీపు, చేతుల్లో నొప్పి వంటి లక్షణాలు కన్పిస్తాయి.

బీపీని ఎలా నియంత్రించాలి?
అధిక రక్తపోటును నియంత్రించడానికి జీవనశైలిలో మార్పులు చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకోవాలి. పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు, తక్కువ కొవ్వు ఉండే పాల ఉత్పత్తులు, చేపలు వంటివి ఎక్కువగా తీసుకోవాలి. ఉప్పు, చక్కెర, కొవ్వు పదార్థాలను తగ్గించాలి. క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయాలి. వారానికి కనీసం 150 నిమిషాల పాటు మితమైన వ్యాయామం చేయాలి. నడక, జాగింగ్, సైక్లింగ్ వంటివి మంచి ఎంపికలు. అధిక బరువు ఉంటే తగ్గించుకోవాలి. ధూమపానం, మద్యపానం మానేయాలి. ఇవి రక్తపోటును పెంచుతాయి. ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవాలి. దీనికోసం యోగా, ధ్యానం వంటివి సహాయపడతాయి. అవసరమైతే వైద్యుల సలహా మేరకు మందులు వాడాలి.

అధిక రక్తపోటును నిర్లక్ష్యం చేయడం అనేది గుండెపోటుతో సహా అనేక తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తుంది. కాబట్టి, బీపీని ఎప్పటికప్పుడు గమనిస్తూ, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని అనుసరించడం ద్వారా దానిని నియంత్రణలో ఉంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

గమనిక: ఈ సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఏదైనా ఆరోగ్య సమస్యలపై మీకు సందేహాలు ఉంటే, దయచేసి వైద్య నిపుణులను సంప్రదించండి.

English summary

High blood pressure is also known as the 'silent killer'. It causes damage to major organs, especially the heart, brain, kidneys, and eyes.