రూపాయి సేఫ్: ఒక్కరోజే భారీ లాభం!

భారతీయ కరెన్సీ 'రూపాయి' చరిత్రలో ఎన్నడూ లేని విధంగా గండాలను ఎదుర్కొంటోంది. అంతర్జాతీయ రాజకీయ పరిణామాలు ఒకవైపు, మార్కెట్ ఊహాగానాలు మరోవైపు రూపాయి విలువను అగాధంలోకి నెట్టేస్తున్నాయి. గత వారం రికార్డు కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయిన రూపాయి, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) తీసుకున్న సాహసోపేత నిర్ణయంతో సోమవారం (మార్చి 30) కాస్త కోలుకుంది. ఒక్క రోజే 130 పైసలు లాభపడి, డాలరుతో పోలిస్తే 93.59 వద్ద నిలిచింది. అయితే, ఈ గండం గట్టెక్కినట్లేనా? అసలు రూపాయికి ఈ పరిస్థితి ఎందుకు వచ్చింది?

మార్కెట్లో డాలర్ల కొరతను సృష్టించి, రూపాయి విలువను మరింత తగ్గించేలా సాగుతున్న 'ఊహాజనిత కార్యకలాపాల' (Speculative activities)పై ఆర్‌బీఐ కొరడా ఝుళిపించింది.

అన్ని బ్యాంకులు ఆన్‌షోర్ డెలివరబుల్ మార్కెట్‌లో తమ నెట్ ఓపెన్ పొజిషన్ (NOP-INR)ను $100 మిలియన్లకు మించరాదని ఆర్‌బీఐ కఠిన ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఏప్రిల్ 10 నాటికి ఈ నిబంధనను పాటించాలని స్పష్టం చేయడంతో, ప్రైవేట్ మరియు విదేశీ బ్యాంకులు తాము అక్రమంగా నిర్వహిస్తున్న దాదాపు $18 బిలియన్ల ఆర్బిట్రేజ్ ట్రేడ్‌లను సెటిల్ చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. దీనివల్ల మార్కెట్లోకి డాలర్ల ప్రవాహం పెరిగి రూపాయికి తాత్కాలికంగా ఊపిరి అందింది.

యుద్ధ మేఘాలు.. రూపాయికి శాపాలు!

ఫిబ్రవరి 28న ఇరాన్ యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుండి రూపాయి దశ తిరగబడింది. యుద్ధం కారణంగా ముడి చమురు ధరలు పెరగడం, పెట్టుబడిదారులు సురక్షితమైన డాలర్ వైపు మొగ్గు చూపడంతో రూపాయి ఏకంగా 4 శాతం పైగా పతనమైంది. ఆసియాలోనే అత్యంత బలహీనమైన కరెన్సీలలో ఒకటిగా నిలవడం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఆందోళన కలిగించే అంశం. మార్చి 27న రూపాయి విలువ రికార్డు స్థాయిలో 94.85కు పడిపోవడం ఇన్వెస్టర్లలో వణుకు పుట్టించింది.

తాత్కాలిక ఉపశమనమేనా?

సి.ఆర్. ఫారెక్స్ అడ్వైజరీ ఎండీ అమిత్ పాబరీ అభిప్రాయం ప్రకారం.. ఆర్‌బీఐ తీసుకున్న ఈ చర్యలు మార్కెట్లో ఉన్న కృత్రిమ డిమాండ్‌ను తగ్గిస్తాయి తప్ప, ఇది ప్రాథమిక ఆర్థిక మార్పు కాదు. అంటే, అంతర్జాతీయంగా డాలర్ బలపడితే లేదా యుద్ధ ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే మళ్లీ రూపాయిపై ఒత్తిడి తప్పదు. ఆర్‌బీఐ ఇప్పటికే స్పాట్ మరియు ఆఫ్‌షోర్ మార్కెట్లలో జోక్యం చేసుకుని రూపాయికి మద్దతునిచ్చే ప్రయత్నం చేస్తోంది.

రూపాయి బలపడటం అంటే దేశం ఆర్థికంగా శక్తివంతం కావడం. కేవలం ఆర్‌బీఐ నిబంధనలతోనే రూపాయిని కాపాడలేం; ఎగుమతులు పెరగడం, దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గడం వంటి దీర్ఘకాలిక చర్యలు చేపట్టినప్పుడే 'రూపాయి' పాపం పండి, డాలర్ ముందు తల ఎత్తుకుని నిలబడగలదు.

English summary

The Indian Rupee gained 130 paise against the Dollar on March 30 after RBI's strategic intervention. Explore the impact of new NOP limits and the Iran war on the INR’s future.