ఇస్రో "బాహుబలి" రెడీ.. LVM3-M5 రాకెట్ కౌంట్‌డౌన్ !

భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) మరో మైలురాయిని సృష్టించబోతోంది. దేశంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన రాకెట్ LVM3-M5 (లాంచ్ వెహికల్ మార్క్-3, M5 వెర్షన్) ప్రయోగానికి 24 గంటల కౌంట్‌ డౌన్ ప్రారంభమించింది. దీనికి "బాహుబలి రాకెట్" అని పిలుస్తారు - ఎందుకంటే ఇది భారీ ఉపగ్రహాలను మోయగల సామర్థ్యం కలిగిన శక్తివంతమైన రాకెట్.

ఈ ప్రయోగం ద్వారా 4,410 కిలోల బరువున్న CMS-03 కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహాన్ని జియోసింక్రోనస్ ట్రాన్స్‌ఫర్ ఆర్బిట్ (GTO) లోకి ప్రవేశపెట్టనున్నారు. దీంతో ఇప్పటివరకు భారతదేశం నుండి ప్రయోగించిన అత్యంత బరువైన ఉపగ్రహాలలో ఒకటిగా నిలుస్తుంది. అలానే ఈ ఉపగ్రహం ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా హై-బ్యాండ్‌విడ్త్ టెలికమ్యూనికేషన్, డిజిటల్ బ్రాడ్‌కాస్టింగ్, రక్షణ, రిమోట్ సెన్సింగ్ సేవలను మరింతగా విస్తరించవచ్చు. గ్రామీణ ప్రాంతాలకు వేగవంతమైన కనెక్టివిటీ అందించడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

ప్రయోగ సమయం & స్థలం..

ఇస్రో ప్రకారం 43.5 మీటర్ల ఎత్తు గల ఈ రాకెట్ నవంబర్ 2వ తేదీ సాయంత్రం 5:26 గంటలకు.. శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం (SHAR) నుండి ప్రయోగించబడనుంది. ఈ రాకెట్ ప్రయోగాన్ని ఇస్రో అధికారిక వెబ్‌సైట్ మరియు యూట్యూబ్ ఛానల్ ద్వారా ప్రత్యక్ష ప్రసారంగా వీక్షించవచ్చు.

భారత అంతరిక్ష శక్తికి చిహ్నం..

LVM3 (లాంచ్ వెహికల్ మార్క్-3), లేదా పాత పేరుతో GSLV Mk-III, ఇస్రో అభివృద్ధి చేసిన అత్యంత శక్తివంతమైన ప్రయోగ వాహనం. ఇది మూడు దశల రాకెట్‌ వ్యవస్థతో రూపొందించబడింది.

• రెండు సాలిడ్ బూస్టర్‌లు (S200) - ప్రారంభ దశలో అధిక thrust అందించడానికి.
• లిక్విడ్ ప్రొపెల్లెంట్ కోర్ స్టేజ్ (L110) - మధ్య దశలో స్థిరమైన వేగాన్ని కలిగిస్తుంది.
• క్రయోజెనిక్ అప్పర్ స్టేజ్ (C25) - ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలోకి ఖచ్చితంగా ప్రవేశపెట్టడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

ఈ మూడూ పూర్తిగా స్వదేశీ సాంకేతికతతో అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి.

క్రయోజెనిక్ ఇంజిన్..

క్రయోజెనిక్ ఇంజిన్‌లు లిక్విడ్ హైడ్రోజన్ మరియు లిక్విడ్ ఆక్సిజన్ వంటి సూపర్-కూల్డ్ ప్రొపెల్లెంట్లను ఉపయోగిస్తాయి. ఇవి -250°C కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవ రూపంలో నిల్వ చేయబడతాయి. ఇలాంటి ఇంజిన్‌లను అభివృద్ధి చేయడం అత్యంత క్లిష్టమైన ప్రక్రియ. ఒకప్పుడు రష్యా నుంచి దిగుమతి చేసుకునే ఈ సాంకేతికతను ఇప్పుడు భారత్‌ స్వయంగా తయారు చేయడం దేశ శాస్త్రవేత్తల ప్రతిభకు నిదర్శనం.

విస్తృత సామర్థ్యం..

LVM3 రాకెట్‌ ద్వారా ఇస్రో ఇప్పుడు GTO (Geosynchronous Transfer Orbit) లో 4,000 కిలోల వరకు, అలాగే LEO (Low Earth Orbit) లో 8,000 కిలోల వరకు బరువున్న ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించగలదు. దీని వల్ల భారతదేశం అంతరిక్ష వేదికపై అత్యుత్తమ స్వయం సమృద్ధి కలిగిన దేశాలలో ఒకటిగా నిలిచింది.

చంద్రయాన్-3..

ఇదే రాకెట్‌ కుటుంబానికి చెందిన LVM3-M4, గత సంవత్సరం (2023)లో భారతదేశం గర్వకారణమైన చంద్రయాన్-3 మిషన్‌ను విజయవంతంగా చంద్రుడి దక్షిణ ధ్రువ ప్రాంతంలో ల్యాండ్ చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. దీని ద్వారా భారత్‌ చంద్రుడి దక్షిణ ధ్రువానికి చేరిన ప్రపంచంలోని మొదటి దేశంగా నిలిచింది. ఇప్పుడు M5 వెర్షన్ ఆ వారసత్వాన్ని కొనసాగించబోతోంది.

గగన్‌యాన్ కోసం HRLV..

ఇస్రో ఇప్పటికే LVM3 రాకెట్ ఆధారంగా మరో అప్‌గ్రేడెడ్ వెర్షన్ HRLV (Human Rated Launch Vehicle) అభివృద్ధి చేస్తోంది. ఇది భారతదేశపు మొదటి మానవ అంతరిక్ష యాన మిషన్ 'గగన్‌యాన్' కోసం ప్రయోగ వాహనంగా ఉపయోగపడనుంది. HRLVలో అధునాతన భద్రతా వ్యవస్థలు, ఎమర్జెన్సీ ఎస్కేప్ మాడ్యూల్స్ వంటి ఫీచర్లు ఉంటాయి, ఇవి వ్యోమగాముల ప్రాణ భద్రతను నిర్ధారిస్తాయి.

గత రికార్డులు..

ఇస్రో 2018 డిసెంబర్ 5న GSAT-11 (5,854 కిలోలు) అనే తన అత్యంత బరువైన ఉపగ్రహాన్ని యూరోపియన్ అరియాన్-5 VA-246 రాకెట్ ద్వారా ఫ్రెంచ్ గయానా నుండి ప్రయోగించింది. అప్పటి నుంచి భారత్‌ స్వంత రాకెట్ ద్వారా ఇంత బరువైన ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించే స్థాయికి చేరింది. LVM3-M5 తో ఆ కల ఇప్పుడు నిజం అవుతోంది.

ఈ ప్రయోగం విజయవంతమైతే, భారత్‌ అంతరిక్ష సాంకేతికతలో మరో పెద్ద మెట్టెక్కుతుంది. కమ్యూనికేషన్, రక్షణ, అంతర్జాతీయ ఉపగ్రహ లాంచ్ సేవల రంగాల్లో దేశం తన స్థాయిని మరింత బలోపేతం చేసుకుంటుంది. ఇస్రో ఇప్పటికే గగన్‌యాన్, ఆదిత్య-L2, నిసార్, మరియు చంద్రయాన్ సిరీస్‌లతో ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించింది. ఇప్పుడు LVM3-M5 ద్వారా మరో స్పేస్ మైలురాయిను చేరుకోవడానికి సిద్ధమవుతోంది.

English summary

The Indian Space Research Organisation (ISRO) is set to create another milestone. It has started a 24-hour countdown for the launch of the country's most powerful rocket, LVM3-M5 (Launch Vehicle Mark-3, M5 version).